કચ્છ જિલ્લામાં રેલ્વે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઝડપથી પરિવર્તન પામી રહ્યું છે. ગાંધીધામ હાઇટેક લોકો શેડ અને નવા નવીનીકરણ કરાયેલ ભુજ સ્ટેશન સંયુક્ત રીતે માલ અને પેસેન્જર રેલ સેવાઓને નવી ગતિ આપી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ માત્ર માલ નેટવર્કને મજબૂત બનાવતા નથી પરંતુ કચ્છના અર્થતંત્ર અને રોજગાર પર પણ સીધી અસર કરી રહ્યા છે.
ગાંધીધામ હાઇટેક લોકો શેડ
ગાંધીધામ જંક્શન નજીક નવા ડીઝલ લોકોશેડને ભારતીય રેલ્વે પર સૌથી આધુનિક સુવિધાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. તે ખાસ કરીને શક્તિશાળી GE/Wabtec ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવ્સ, જેમ કે WDG-4G ક્લાસ લોકોમોટિવ્સ, જે 4,500 થી 6,000 હોર્સપાવર સુધીના હોય છે, સેવા આપે છે અને કોલસો, સિમેન્ટ, અનાજ, ખાતર અને લોખંડ ધરાવતી ભારે માલગાડીઓને બંદરો અને ફ્રેઇટ કોરિડોર સુધી લઈ જાય છે.
આ લોકો શેડ લગભગ 250 Wabtec એન્જિનને સેવા આપવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યો છે, અને કંપની અને ભારતીય રેલ્વે વચ્ચે લાંબા ગાળાના જાળવણી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં ઓવરહોલ, સ્પેર સ્ટોરેજ, રિમોટ મોનિટરિંગ અને ભાગો સપ્લાય માટેની વ્યવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર પર એન્જિન નિષ્ફળતાઓ ઓછી થવાની અને માલગાડીના સંચાલનની વિશ્વસનીયતામાં સુધારો થવાની અપેક્ષા છે. 24 કલાક કાર્યરત ટેકનિકલ અને સહાયક સ્ટાફે ગાંધીધામ-કચ્છ ક્ષેત્રમાં રોજગારીની તકોમાં પણ વધારો કર્યો છે.
ભુજ સ્ટેશનનો નવો ભવ્ય દેખાવ
ભુજ રેલ્વે સ્ટેશન, જે કચ્છનું પ્રવેશદ્વાર માનવામાં આવે છે, તે અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના હેઠળ સંપૂર્ણ પરિવર્તનમાંથી પસાર થવા માટે તૈયાર છે. આશરે ₹200 કરોડના ખર્ચે આ પ્રોજેક્ટ હાલમાં 75 ટકા પૂર્ણ થયો છે, જેમાં એક નવું સ્ટેશન બિલ્ડિંગ, આધુનિક વેઇટિંગ એરિયા, એક્સેસ પોઇન્ટ અને ફૂટ ઓવરબ્રિજનો સમાવેશ થાય છે, જે બધાનો હેતુ મુસાફરોને એરપોર્ટ જેવી સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે.
ભુજ-નલીયા મીટર-ગેજ લાઇનને બ્રોડગેજમાં રૂપાંતરિત કર્યા પછી નલિયાથી જખૌ બંદર સુધી 28.88 કિમીની નવી બ્રોડ-ગેજ લાઇન નાખવામાં આવી રહી છે, જે કચ્છના દૂરના વિસ્તારોને રાષ્ટ્રીય રેલ નેટવર્ક સાથે જોડે છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ તેર નવા સ્ટેશનોનો પ્રસ્તાવ છે, જેનો સીધો ફાયદો આશરે 1.6 મિલિયનની વસ્તીને થશે અને પ્રદેશના નાના શહેરો માટે ગતિશીલતા અને કનેક્ટિવિટીમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવશે.
માલ પરિવહન અને બંદર કનેક્ટિવિટી
કચ્છ પ્રદેશના ઔદ્યોગિક વિકાસમાં રેલ્વેની ભૂમિકા સતત મજબૂત થઈ રહી છે. ગાંધીધામ પ્રદેશે એપ્રિલ અને ઓક્ટોબર 2025 વચ્ચે આશરે 1.727 મિલિયન મેટ્રિક ટન ઔદ્યોગિક મીઠું અને 10.586 મિલિયન મેટ્રિક ટન કન્ટેનર લોડિંગ રેકોર્ડ કર્યું છે, જે ઝડપથી વિકસતા ઔદ્યોગિક અને લોજિસ્ટિક્સ હબ તરીકે તેની સ્થિતિ દર્શાવે છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં હાઈવેના નિર્માણ માટે કેન્દ્ર ₹20,000 કરોડ આપશે, નીતિન ગડકરીએ કોન્ટ્રાક્ટરોને આપી આ ચેતવણી
ગાંધીધામના હાઇ-ટેક લોકો શેડમાં ઉત્પાદિત શક્તિશાળી માલવાહક લોકોમોટિવ્સ કંડલા અને મુન્દ્રા જેવા મુખ્ય બંદરો પર માલ પરિવહનને સરળ અને ઝડપી બનાવી રહ્યા છે, જ્યારે નવું ભુજ સ્ટેશન પ્રદેશના વેપાર, પર્યટન અને સ્થાનિક પ્રવાસીઓ માટે સુધારેલ કનેક્ટિવિટી અને સુવિધાઓ પ્રદાન કરશે. રેલવે અધિકારી વેદ પ્રકાશ (ડીઆરએમ, પશ્ચિમ રેલવે) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ બંને પ્રોજેક્ટ પશ્ચિમ રેલ્વે માટે વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જે ફ્રેઇટ કોરિડોરની વિશ્વસનીયતા અને કચ્છના એકંદર વિકાસને નવી દિશા આપશે.





