એપલ સ્પાયવેર હુમલા પાછળ ચીન સાથે જોડાયેલી એજન્સીઓનો હાથ છે કે કેમ? સરકાર દ્વારા તપાસ શરૂ શરૂ

Soumyarendra Barik : ઘણા ભારતીય વિપક્ષી રાજકારણીઓ અને પત્રકારોને Apple તરફથી ધમકી મળી છે. તે દાવાની તપાસના ભાગરૂપે, સરકારની નોડલ સાયબર સિક્યુરિટી એજન્સીએ તેનું ધ્યાન એક ધારી શકાય તેવા શત્રુ પર કેન્દ્રિત કર્યું છે. તે એક્સપ્લોર કરી રહ્યું છે કે શું ચીની સરકાર સાથે જોડાયેલી એજન્સીઓ ઉલ્લંઘનના પ્રયાસ પાછળ હોઈ શકે છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસે જણાવ્યું હતું.

એક પેપરમાં હતું કે,"અમને Apple તરફથી મળેલા પ્રારંભિક ઇનપુટ્સ મુજબ, લક્ષ્યાંકિત કરાયેલા મોટાભાગના iPhones ચીનમાં બનાવવામાં આવ્યા હતા. ઈન્ડિયન કોમ્પ્યુટર ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In) તપાસ કરી રહી છે કે શું પ્રોડક્શનના સ્થળનો iPhones માં નબળાઈ સાથે કોઈ સંબંધ છે કે કેમ અને હેકનો પ્રયાસ ચીન સાથે જોડાયેલી એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો કે કેમ”

ઓક્ટોબરમાં, તમામ પક્ષોના વિપક્ષી નેતાઓ, કોંગ્રેસના શશિ થરૂરથી લઈને AAPના રાઘવ ચઢ્ઢાથી લઈને TMCના મહુઆ મોઈત્રા સુધી - એપલ તરફથી તેમના iPhones પર "સંભવિત રાજ્ય-પ્રાયોજિત સ્પાયવેર એટેક"ની ચેતવણીની "ખતરાની સૂચના" પ્રાપ્ત થઈ હતી. તેઓએ કેન્દ્ર પર હુમલો કર્યો, અને સૂચવ્યું કે તે સ્પાયવેર હુમલાના પ્રયાસ પાછળ છે.

આ પણ વાંચો: Amit Shah : ‘અમે સત્તામાં આવીશું તો મુસ્લિમ આરક્ષણ ખતમ કરીશું’

એપલે બાદમાં એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું કે તે "કોઈ ચોક્કસ રાજ્ય-પ્રાયોજિત હુમલાખોરને ધમકીની સૂચનાઓનું કારણ આપતું નથી". તે સમયે IT મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કહ્યું હતું કે આ મુદ્દા પર Apple દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી મોટાભાગની માહિતી "અસ્પષ્ટ" હતી, અને આઇફોન નિર્માતાને કથિત સ્પાયવેર હુમલા વિશે વધુ સચોટ માહિતી સાથે તપાસમાં જોડાવા વિનંતી કરી હતી.

એવું જાણવા મળ્યું છે કે એપલે 2021 ના ​​અંતમાં આ ચેતવણીઓ મોકલવાનું શરૂ કર્યું ત્યારથી, 150 દેશોમાં લોકોને આવી ધમકીની સૂચનાઓ મળી છે. આ પેપરમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે એપલ ઈન્ડિયાના ઈન્ટરનલ રેકોર્ડ્સ અનુસાર, આઈફોન ધરાવતા ઓછામાં ઓછા 20 ભારતીયોને ગયા મહિને કંપની તરફથી ધમકીની સૂચના મળી હતી.

આ મહિનાની શરૂઆતમાં, CERT-In એ Appleની ઑપરેટિંગ સિસ્ટમમાં વર્તમાન નબળાઈઓ વિશે પૂછતી વિગતવાર પ્રશ્નાવલિ મોકલી હતી અને છિદ્રોને ઠીક કરવા માટે કંપનીને સુરક્ષા પેચ જારી કરવામાં કેટલો સમય લાગશે. એપલની જેમ એજન્સી તપાસ કરી રહી છે તે અન્ય મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું કોઈ ભંગ થયો હતો, અથવા જો હેક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

એજન્સીએ કંપનીને "રાજ્ય-પ્રાયોજિત હુમલા" દ્વારા તેનો અર્થ શું થાય છે અને જ્યારે તે નિષ્કર્ષ પર આવે છે કે હુમલો રાજ્ય-સમર્થિત એન્ટિટી દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો ત્યારે તે સમજાવવા જણાવ્યું છે.

“CERT-In હજુ પણ તેની તપાસની પ્રક્રિયામાં છે અને એપલને ચોક્કસ ઇનપુટ્સ માટે કહ્યું છે. મને એ સમજવા માટે આપવામાં આવ્યું છે કે કંપની તેની તપાસમાં CERT-ઇનને મદદ કરવા માટે નવેમ્બરના અંત સુધીમાં યુએસમાંથી નિષ્ણાતોની એક ટીમ ઉડાવશે.''

એપલે પ્રાથમિક રીતે સરકારને જણાવ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે કે iPhones માં છટકબારીઓ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે લશ્કરી ગ્રેડ હેકિંગના પ્રયાસો કરવામાં આવે છે, અને તે કંપની ડિવાઇસ લેવલ પર હેકનું રિમોટલી એનાલિસિસ કરવા માટે સજ્જ નથી કારણ કે તેને મોટી માત્રામાં એક્સેસની જરૂર પડશે. યુઝર્સની પ્રાઇવસીને વધુ અસર કરે છે. એપલે ઘણી રિકવેસ્ટ કરી છતાં પ્રશ્નોના વિગતવાર જવાબ આપ્યો ન હતો. આઈટી મંત્રાલયને મોકલવામાં આવેલ ઈમેલનો જવાબ મળ્યો નથી.

ભૂતકાળમાં સમાન મુદ્દાઓની તપાસમાં વધુ પરિણામ આવ્યું નથી. 2021 માં, સુપ્રીમ કોર્ટે ઇઝરાયેલી ફર્મ NSO ગ્રૂપ દ્વારા વિકસિત પેગાસસ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરીને અનધિકૃત દેખરેખના આરોપોની તપાસ કરવા માટે તકનીકી નિષ્ણાતોની એક સમિતિની રચના કરી હતી.

આ પણ વાંચો: પી. ચિદમ્બરમની કૉલમ : અલગ-અલગ રાજ્યો, અલગ-અલગ રણનીતિ, મોદી દરેક મતવિસ્તારમાં પાર્ટીના ઉમેદવાર

કેટલાક કાર્યકરો, પત્રકારો અને રાજકારણીઓના ફોન ટેપ કરવા માટે સોફ્ટવેરના કથિત ગેરકાયદેસર ઉપયોગના મીડિયા અહેવાલોને પગલે પેગાસસ વિવાદ તૂટી ગયો હતો. ત્યારબાદ આ આરોપોની તપાસની માંગ કરતી અનેક અરજીઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી હતી.

ઑગસ્ટ 2022 માં, ટેકનિકલ નિષ્ણાતોની સમિતિને તેના દ્વારા તપાસવામાં આવેલા ફોનમાં સ્પાયવેરના ઉપયોગ અંગે કોઈ નિર્ણાયક પુરાવા મળ્યા નથી પરંતુ નોંધ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે પેનલને "સહકાર" કર્યો ન હતો.