જો સર્જરીથી બચવું હોય તો સમયસર ઓળખો મોતિયાના લક્ષણો

Feb 06, 2023

shivani chauhan

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન મુજબ, વિશ્વભરમાં લગભગ 220 કરોડ લોકો નબળી દ્રષ્ટિથી પીડાય છે. મોતિયા એ આંખની સમસ્યા છે. જેમાં નેચરલ લેન્સનો આગળનો ભાગ વાદળછાયું બને છે. સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા વૃદ્ધાવસ્થામાં થાય છે.

ડબ્લ્યુએચઓ અનુસાર, આંખના લેન્સના આગળના ભાગમાં વાદળછાયું થવાને મોતિયા કહેવામાં આવે છે. જેને મેડિકલ ટર્મમાં 'ક્લાઉડિંગ ઓફ લેન્સ' કહે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે મોતિયાનું પહેલું લક્ષણ શું છે? કારણ કે આ લક્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને જરૂરી નિવારક પગલાં લઈ શકાય છે અને મોતિયાની સર્જરી ટાળી શકાય છે.

મોતિયાનું કારણ શું છે?    મોતિયા મોટાભાગે વૃદ્ધાવસ્થામાં થાય છે. કારણ કે ઉંમરની સાથે આંખના લેન્સમાં રહેલા પ્રોટીન અને ફાઈબર્સ તૂટવા લાગે છે. આનાથી લેન્સ પર વાદળછાયું સ્તર રચાય છે. આને મોતિયા કહેવાય છે. ક્યારેક જન્મજાત કે આઘાત પણ મોતિયાનું કારણ બની શકે છે. આ સિવાય અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે.

મોતિયાનું કારણ શું છે? ધૂમ્રપાન,સ્થૂળતા,ડાયાબિટીસ, વૃદ્ધ થવું, હાઈ બ્લડ પ્રેશર,આંખની અગાઉની સર્જરી,આંખની ઇજા અથવા સોજો,અતિશય પીણું, મોતિયાનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ,સૂર્યપ્રકાશનો વધુ પડતો સંપર્ક, કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ ફેરફારોનો લાંબા ગાળાનો ઉપયોગ વગેરે કારણો હોઈ શકે છે.

મોતિયાનું કારણ શું છે? નેશનલ આઇ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના જણાવ્યા અનુસાર, મોતિયાની શરૂઆત નબળી દ્રષ્ટિથી થાય છે. આ તેની પ્રથમ નિશાની છે. આ રોગને રોકવા માટે શું પગલાં લઈ શકાય તેના પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. દ્રષ્ટિ ગુમાવવા ઉપરાંત અન્ય ઘણા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે.

મોતિયાના અન્ય લક્ષણો ઝાંખી દ્રષ્ટિ,ડબલ દ્રષ્ટિ,દિવસ દરમિયાન તેજસ્વી આંખો,ચશ્માની નમ્બરમાં અચાનક ફેરફાર, વૃદ્ધોમાં મ્યોપિયા (નજીકની દૃષ્ટિ) માં વધારો, રંગ જોવાની ક્ષમતામાં ફેરફાર કારણ કે લેન્સ ફિલ્ટર તરીકે કામ કરે છે, રાત્રે વાહન ચલાવવામાં મુશ્કેલી વગેરે.

મોતિયાનું ઓપરેશન ક્યારે કરાવવું જોઈએ? જ્યારે મોતિયા તમારી રોજિંદી પ્રવૃત્તિઓમાં દખલ કરવાનું શરૂ કરે ત્યારે તમારે સર્જરી કરાવવી જોઈએ, મોતિયાના પરિપક્વ થવાની રાહ જોવી નહીં. આમ કરવાથી સર્જરી વધુ જટિલ બને છે. બંને આંખો માટે મોટાભાગની સર્જરી એક જ સમયે કરવામાં આવતી નથી. જો એક આંખની સર્જરી પછી સુધારો સારો હોય તો બીજી આંખની સર્જરી બીજા દિવસે પણ કરી શકાય છે. તે દર્દી અને ડૉક્ટર બંનેની સુવિધા પર આધાર રાખે છે.

વેબએમડી અનુસાર, મોતિયાથી બચવા માટે, વિટામિન સી, વિટામિન ઇ જેવા પોષક તત્વોથી ભરપૂર ખોરાક ખાઓ, જે આંખો માટે સારા છે. આ ઉપરાંત સાઇટ્રસ ફળો જેવા કે,ટામેટા,લાલ અને લીલા મરચાં,કિવિ,બ્રોકોલી,સ્ટ્રોબેરી,બટાકા,સૂર્યમુખી તેલ,પાલક વગેરે 

આ લોકો વધુ જોખમમાં છે કેટલાક લોકોને મોતિયા થવાનું જોખમ વધારે હોય છે. આમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓ, આંખના રોગોથી પીડિત, જૂની આંખનું ઓપેરેશન અથવા સ્ટીરોઈડ દવાઓનો લાંબા ગાળાનો ઉપયોગ, સ્મોકિંગ કરનાર અને ડ્રિન્ક કરનારાઓનો સમાવેશ થાય છે.

મોતિયાની સર્જરીની આડ અસરો લોહી વહેવું, સોજો આવવો,ઇન્ફેકશન થવું, એલર્જીક પ્રતિક્રિયા થવી,રેટિના અલગ થવી, દ્રષ્ટિ ગુમાવવી અને દ્રષ્ટિનું કાયમી નુકશાન