SEBI : સેબીએ ભારતીય કંપનીઓમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો ધરાવતા વિદેશી ભંડોળ માટે કડક કાર્યવાહીની કરી દરખાસ્ત

ભારતીય સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ (સેબી) એ બુધવારે ભારતીય કંપનીઓમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો ધરાવતા વિદેશી ભંડોળ માટે માર્ગદર્શિકા કડક કરવાની દરખાસ્ત કરી હતી. અદાણી ગ્રૂપમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણ (FPI) માં અંતિમ લાભદાયી માલિકો પર દેખરેખના અભાવને લગતી ટીકાના પગલે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે .

કન્સલ્ટેશન પેપરમાં, નિયમનકારે લઘુત્તમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગના સંદર્ભમાં ₹ 25,000 કરોડથી વધુની અસ્કયામતો ધરાવતા ઉચ્ચ જોખમી FPIs પાસેથી વધારાની જાહેરાત ફરજિયાત કરવાની દરખાસ્ત કરી છે.

સેબીએ ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા એફપીઆઈને એક જ કોર્પોરેટ જૂથમાં તેમની 50% થી વધુ ઈક્વિટી એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) હોલ્ડિંગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી છે. એવો અંદાજ છે કે લગભગ 6% અથવા ₹ 2.6 ટ્રિલિયન FPI રોકાણ ઉચ્ચ જોખમની શ્રેણીમાં આવે છે. નિયમોનો હેતુ ભારતીય કંપનીઓના પ્રતિકૂળ એક્વિઝિશન પર પણ નજર રાખવાનો છે.

વધારાની જાહેરાતમાં તમામ કુદરતી નિયમનકાર વ્યક્તિઓ અને/અથવા પબ્લિક રિટેલ ફંડ્સ અથવા મોટા જાહેર-સૂચિબદ્ધ એકમોના સ્તર સુધી કોઈપણ માલિકી, આર્થિક હિત અથવા નિયંત્રણ અધિકારો ધરાવતી તમામ એન્ટિટીના દાણાદાર ડેટાનો સમાવેશ થશે.

આ પણ વાંચો: મુકેશ અંબાણી ફરી દાદા બન્યા, આકાશ અંબાણીની પત્ની શ્લોકાએ પુત્રીને જન્મ આપ્યો

પેપરમાં કહ્યું છે કે, “રજીસ્ટ્રેશન સમયે, ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા એફપીઆઈને તેમના રોકાણકારો (સંપૂર્ણ દેખાવના આધારે) સાથે યોગ્ય મિકેનિઝમ્સ છે તેની પુષ્ટિ કરતી બાંયધરી સબમિટ કરવા માટે કહેવામાં આવશે, જેમાં તેમના સંબંધિત ઘરમાં તેમના ગોપનીયતા અધિકારોને છોડી દેવાનો સમાવેશ થશે. સેબીની તરફેણમાં અધિકારક્ષેત્રો, સેબી/ડીડીપી (સમર્પિત ડિપોઝિટરી સહભાગીઓ)ને વધારાના દાણાદાર ડિસ્ક્લોઝર સબમિટ કરવા માટે પરવાનગી આપે છે જો કોઈ એકાગ્રતા અથવા કદની થ્રેશોલ્ડ શરતોને ઓળંગવી હોય તો.''

તે ઉમેરે છે કે હાલના ઉચ્ચ જોખમવાળા FPIs માર્ગદર્શિકા જારી થયાના છ મહિનાની અંદર આવી બાંયધરી સબમિટ કરશે.

Gquantના સ્થાપક શંકર શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, “સેબી તાજેતરના કેસમાં પ્રકાશિત થયેલા મુદ્દાઓને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આનો કેટલો અમલ થાય છે તે જોવાનું બાકી છે.

નિયમનકારે આ FPIs વિશે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે તેઓ એક જ કંપની/ગ્રૂપમાં તેમના હોલ્ડિંગને વિસ્તૃત સમયગાળા માટે કેન્દ્રિત કરે છે, જે લઘુત્તમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ ( MPS ) જેવા નિયમનકારી ધોરણોને ટાળવા માટે FPI માર્ગનો ઉપયોગ કરીને જૂથના પ્રમોટર્સ અથવા રોકાણકારોની શંકા ઉભી કરે છે. જો એમ હોય તો, લિસ્ટેડ કંપનીમાં દેખીતી ફ્રી ફ્લોટ ગેરમાર્ગે દોરનારી હોઈ શકે છે અને કિંમતમાં હેરાફેરી થવાની સંભાવના છે, એમ પેપર જણાવે છે.

વધુમાં, ભારતીય નિયમો એવા દેશોમાં સ્થિત સંસ્થાઓ અથવા લાભદાયી માલિકો (બીઓ) ને મંજૂરી આપે છે જેઓ ભારત સાથે સરહદ વહેંચે છે માત્ર સરકારી માર્ગ દ્વારા રોકાણ કરવા. જ્યારે આ FPIs પર લાગુ પડતું નથી, ત્યારે આવા ધોરણોને ટાળવા માટે રૂટનો દુરુપયોગ થવાનું જોખમ રહેલું છે.

તેણે "પ્રથમ દૃષ્ટિએ ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતી FPI યોજનાઓ નોંધપાત્ર હોલ્ડિંગ સાથે વર્ગીકૃત કરી છે, જ્યાં તેમની ભારત-લક્ષી AUM તેમના વૈશ્વિક AUM ની સરખામણીમાં પ્રમાણમાં નાની છે" મધ્યમ-જોખમ તરીકે અને તેથી, સૂચિત જાહેરાતોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. આમાં મોટા વૈશ્વિક ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ અને ETF નો સમાવેશ થાય છે જે વૈશ્વિક સૂચકાંકોને ટ્રેક કરે છે જેનો ભારત એક ભાગ છે.

સેબી હાલના ઉચ્ચ-જોખમવાળા FPIsને છ મહિનાની અંદર વધારાની ગ્રાન્યુલર ડિસ્ક્લોઝર આવશ્યકતાઓનું પાલન કરવા અથવા તે જ સમયમર્યાદામાં તેમના AUMને ઉક્ત થ્રેશોલ્ડથી નીચે લાવવાનો આદેશ આપવા માંગે છે.

જેઓ ભવિષ્યમાં AUMમાં `25,000 કરોડને પાર કરે છે, તેના માટે સમયરેખા ત્રણ મહિનાની હશે. કોઈપણ સામગ્રી ફેરફાર સાત કામકાજના દિવસોમાં તેમના DDP ને જાણ કરવાની જરૂર પડશે.

આ પણ વાંચો: રિઝર્વ બેંક UPI, NEFT, RTGSનો વિકલ્પ રજૂ કરશે; લાઇટવેઇટ પેમેન્ટ સિસ્ટમ શું છે? જાણો

હાલના FPIs તેમના પોર્ટફોલિયોને સમાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયામાં છે અને નવા FPIs કે જેમણે હમણાં જ એક્સપોઝર લેવાનું શરૂ કર્યું છે તેમને થ્રેશોલ્ડને પાર કરવા માટે છ મહિનાની છૂટ આપવામાં આવશે.

સેબીએ જણાવ્યું હતું કે સૂચિત વધારાની ડિસ્ક્લોઝર આવશ્યકતાઓ ઓછા-જોખમ અને મધ્યમ-જોખમવાળા FPIsને કોઈપણ રીતે અસર કરશે નહીં. નિયમનકારે દરખાસ્તો પર ટિપ્પણીઓ આમંત્રિત કરી છે, 20 જૂન સુધીનો સમય આપ્યો છે.