ભારત અને ચીન વચ્ચે ગલવાન સંઘર્ષ પછી, મેડ ઇન ચાઇના પર પ્રતિબંધ છતાં , ₹ 500 કરોડની BSNL સાથે ડીલ થઈ

Soumyarendra Barik : જૂન 2020 માં ભારત અને ચીન વચ્ચેની ગલવાન અથડામણના થોડા મહિનાઓ પહેલા , રાજ્યની માલિકીની ટેલિકોમ ઓપરેટર ભારત સંચાર નિગમ લિમિટેડ (BSNL) નો એક નિર્ણાયક બેકએન્ડ પ્રોજેક્ટ ચીનની ટેલિકોમ કંપની ZTE સાથે લિંક ધરાવતી ચીન સ્થિત કંપનીને આપવામાં આવ્યો હતો. અને અથડામણો પછી નવી દિલ્હીએ બેઇજિંગ સામે અપનાવેલ વધુને વધુ સંરક્ષણવાદી વલણ હોવા છતાં, BSNL તેની સમાપ્તિ સુધી કમ્પની પ્રોજેક્ટ ચાલુ રાખ્યો હતો, ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને જાણવા મળ્યું છે.

2020 ની શરૂઆતમાં, બીએસએનએલના કોલ ડેટા રેકોર્ડ ડેટા સેન્ટર્સની આસપાસ નવી સિસ્ટમ્સ બનાવવા માટે આશરે ₹ 500 કરોડ અથવા $61 મિલિયનનું ટેન્ડર, વ્હેલ ક્લાઉડ ટેક્નોલોજી નામની કંપનીને આપવામાં આવ્યું હતું, જે તેને રાજ્યની માલિકીની ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ કન્સલ્ટન્ટ્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ દ્વારા મોકલવામાં આવ્યું હતું. TCIL). વ્હેલ ક્લાઉડ ટેક્નોલોજી શરૂઆતમાં ZTE ની પેટાકંપની હતી અને 2018 માં, વ્યૂહાત્મક રોકાણ મેળવ્યું અને તે અન્ય ચાઈનીઝ બેહેમથ, અલીબાબાનો ભાગ બની હતી.

BSNL ને સ્ટ્રેટેજિક એન્ટરપ્રાઈઝ માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને કારણ કે તે સરહદી વિસ્તારો અને ડાબેરી ઉગ્રવાદથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં કાર્યરત છે, જ્યાં તે ઘણીવાર એકમાત્ર ટેલિકોમ ઓપરેટર છે.

આ કોન્ટ્રાક્ટમાં કામના અવકાશમાં અમુક વારસાગત મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે સોફ્ટવેર સિસ્ટમ વિકસાવવી અને BSNLના નેટવર્ક પર કૉલ ડેટા રેકોર્ડનો સંદર્ભ આપીને અને તેની આસપાસ બિલિંગ સિસ્ટમ બનાવીને કૉલની અવધિના રેટિંગની સુવિધા આપવામાં આવી. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “કોલ ડેટા રેકોર્ડ દર્શાવે છે કે વ્યક્તિ A એ વ્યક્તિ B ને 10 મિનિટ માટે બોલાવ્યો છે. હવે સોફ્ટવેર શું કરશે તે કોલ માટે પ્રતિ મિનિટના દરના આધારે આપોઆપ તેના માટે બિલ બનાવશે.''

BSNL તેના નેટવર્ક પર કેવી રીતે રેટ કરે છે અને બિલિંગ કોલ્સ કરે છે તે માટે તે અનિવાર્યપણે એક મુખ્ય ફેરફાર હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે વ્હેલ ક્લાઉડે પ્રોજેક્ટની શરતો પૂરી કરી દીધી છે, અને BSNL હાલમાં ચીની કંપની દ્વારા વિકસિત સિસ્ટમમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: Post Office Savings Scheme: પોસ્ટ ઑફિસની 8 બચત યોજના, જેમાં રોકાણની 100% સુરક્ષા સાથે વળતરની ગેરંટી અને ઘણા બધા લાભો મળશે

વ્હેલ ક્લાઉડના ઈન્ડિયા યુનિટના કેટલાક કર્મચારીઓએ અગાઉ BSNLમાં દાયકાઓ સુધી કામ કર્યું છે. તેમાંથી એક, જ્યારે સંપર્ક કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે બીએસએનએલ જેવી જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે વ્હેલ ક્લાઉડ ટેક્નોલોજી કેવા કામ કરી રહી છે તે અંગે કમેન્ટ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ટાંકવામાં આવેલા સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે કોલ ડેટા રેકોર્ડ્સના આધારે બિલિંગ સિસ્ટમ વિકસાવવા માટેનું BSNL ટેન્ડર TCILને આપવામાં આવ્યું હતું, જેણે વ્હેલ ક્લાઉડને કામનો પેટા કોન્ટ્રાક્ટ આપ્યો હતો.

અધિકારીએ નામ ન આપવાની વિનંતી કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “ચીન સાથે તણાવ પહેલા કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. તે યોગ્ય ચેક અને બેલેન્સ પછી આપવામાં આવ્યું હોવાથી તે રદ કરવામાં આવ્યું ન હતું. વ્હેલ ક્લાઉડ સાથે ખરીદીના ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યાના થોડા મહિના પછી ચીની કંપનીઓ પાસેથી જાહેર ખરીદી પર તપાસ વધારવાનો આદેશ આવ્યો હતો.''

સંદેશાવ્યવહાર મંત્રાલયના અન્ય એક વરિષ્ઠ અધિકારી, જે નામ જાહેર કરવા માંગતા નથી, તેમણે પ્રોજેક્ટની સંવેદનશીલતાને ઓછી કરી હતી. આ વ્યક્તિએ કહ્યું કે, “ટેલિકોમ એક વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્ર છે અને BSNL એ એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. જો કે, નેટવર્કમાં બેઝ સ્ટેશન જેવા કેટલાક ઘટકો છે જે સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી નિર્ણાયક માનવામાં આવે છે. વ્હેલ ક્લાઉડે જે કામ કર્યું હતું તે ફક્ત બિલિંગ સોલ્યુશન બનાવવાનું હતું, જેને અમે સંવેદનશીલ માનતા નથી.''

સંચાર મંત્રાલય, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ, BSNL અને TCIL એ પ્રકાશન સુધી વિગતવાર પ્રશ્નોનો જવાબ આપ્યો ન હતો.

લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં થયેલી અથડામણ પછી, જે 15 જૂને લોહિયાળ અથડામણમાં પરિણમી હતી, જેમાં 20 ભારતીય સૈનિકો માર્યા ગયા હતા, સરકારે BSNL અને MTNLને તેના 4G નેટવર્કના રોલ-આઉટ માટે ચાઇનીઝ સાધનોનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.

જૂન 2021 માં, કેન્દ્ર સરકારે 'વિશ્વસનીય ટેલિકોમ પોર્ટલ' શરૂ કર્યું અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન સેક્ટર (NSDTS) પર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નિર્દેશના અમલીકરણનો સંકેત આપ્યો હતો.

નિર્દેશો હેઠળ, ટેલિકોમ કંપનીઓએ ફરજિયાતપણે તેમના નેટવર્કમાં ફક્ત તે જ નવા ડિવાઇસને જોડવાની જરૂર છે જે "વિશ્વસનીય સ્ત્રોતો"માંથી "વિશ્વસનીય પ્રોડક્ટસ" તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ગયા વર્ષે 5G સ્પેક્ટ્રમની હરાજી પછી, રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી એરટેલ જેવા ઓપરેટરોએ એરિક્સન અને સેમસંગ જેવી કંપનીઓ સાથે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે , જેમાં ચીનની મોટી કંપનીઓ Huawei અને ZTEને બાદ કરતા હતા.

જો કે, ટેલિકોમ સેક્ટરમાં નવીનતાઓ અને ઉત્પાદનના સંદર્ભમાં એક મોટું બજાર, ચીનમાંથી પ્રાપ્ત થયેલા ઘટકોનો ટેલિકોમ ઓપરેટરો ઉપયોગ કરે છે.

આ પણ વાંચો: Unmarried Pension : અપરિણીત લોકોને આ રાજ્યની સરકાર આપશે પેન્શન, દર મહિને ₹2750 મળશે; અપરિણીત પેન્શન યોજનાનો લાભ કોને મળશે જાણો વિગતવાર

ચીન સાથેની સરહદ પર તણાવ શરૂ થયાના મહિનાઓ પહેલા, કેન્દ્ર સરકારે ભારતમાં ચીનના રોકાણની તપાસ કરવા માટે તેની વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ નીતિને કડક બનાવી હતી. જ્યારે નીતિમાં ખાસ ચીનનું નામ ન હતું, જેમ કે બેઇજિંગને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રની મોટાભાગની વિદેશ નીતિ દરમિયાનગીરીઓની પ્રથા છે, તે કહે છે કે ભારત સાથે જમીનની સરહદ વહેંચતા દેશોની સંસ્થાઓ માત્ર સરકારી માર્ગ હેઠળ દેશમાં રોકાણ કરી શકે છે.

સરહદી તણાવ પછી ચીન પર ભારતની સ્પષ્ટ આર્થિક નાકાબંધી વધુ સ્પષ્ટ બની હતી.

અથડામણના માત્ર એક મહિના પછી, જુલાઈ 2020 માં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ હેઠળના જાહેર પ્રાપ્તિ વિભાગે એક આદેશ બહાર પાડ્યો હતો જેમાં જણાવાયું હતું કે ભારત સાથે "જમીનની સરહદ વહેંચતા" દેશોની વિદેશી સંસ્થાઓ જ બિડ કરવા માટે પાત્ર રહેશે. સરકારી ટેન્ડરો માટે જો તેઓ ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઈન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) દ્વારા રચાયેલી સમિતિમાં નોંધાયેલા હોય. જો કે, આ આદેશ એવા કિસ્સાઓમાં લાગુ પડતો ન હતો કે જ્યાં સ્વીકૃતિનો પત્ર પહેલેથી જ જારી કરવામાં આવ્યો હતો.

જૂન 2020 થી, સરકારે ચાઇનીઝ કંપનીઓ દ્વારા વિકસિત 200 થી વધુ મોબાઇલ એપ્લિકેશન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જેમાં લાખો યુઝર્સ જેવા કે TikTok જેવા લોકપ્રિય પ્લેટફોર્મનો સમાવેશ થાય છે.

અથડામણના થોડા દિવસો પછી, રેલ્વે મંત્રાલયે કહ્યું કે તેનું ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ ઉત્તર પ્રદેશમાં સિગ્નલિંગના કામમાં રોકાયેલી ચીની ફર્મના મેગા-કોન્ટ્રાક્ટને સમાપ્ત કરી રહ્યું છે.