'અદાણીના બિઝનેસમાં LICને રોકાણ કરવા સરકારે નિર્દેશ આપ્યા' વીમા કંપનીએ વિદેશ મીડિયાના આક્ષેપ ફગાવ્યા

LIC Denies Washington Post Reports On Adani : વોશિંગ્ટન પોસ્ટે શુક્રવારે એક સમાચાર અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારી અધિકારીઓએ મે મહિનામાં એક ઠરાવનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો અને પસાર કર્યો હતો જે જીવન વીમા નિગમ (એલઆઈસી) ને અદાણીના વ્યવસાયમાં આશરે 3.9 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપશે. એલઆઈસીએ આ લેખને નકારી કાઢતા કહ્યું હતું કે, વોશિંગ્ટન પોસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો કે એલઆઈસીના રોકાણના નિર્ણયો બાહ્ય પરિબળોથી પ્રભાવિત છે, તે ખોટા, પાયાવિહોણા અને સત્યથી દૂર છે. ”

આ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે, આ મામલાથી પરિચિત બે અધિકારીઓએ વોશિંગ્ટન પોસ્ટને જણાવ્યું હતું કે, દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે નાણાકીય સેવા વિભાગ (ડીએફએસ) ના અધિકારીઓ દ્વારા એલઆઈસી અને ભારતના અગ્રણી સરકારી ભંડોળ હેઠળની થિંક ટેન્ક નીતિ આયોગના સંકલનમાં રોકાણ યોજના તૈયાર કરવામાં આવી હતી અને નાણાં મંત્રાલય દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. ”

એલઆઈસી એ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે, એલઆઈસી દ્વારા ક્યારેય કોઈ દસ્તાવેજ અથવા યોજના તૈયાર કરવામાં આવી નથી, જે એલઆઈસી માટે અદાણી જૂથની કંપનીઓમાં નાણાંનું રોકાણ કરવા માટે રોડમેપ તૈયાર કરે છે. એલઆઈસી દ્વારા વિગતવાર તપાસ કર્યા પછી બોર્ડ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી નીતિઓ અનુસાર રોકાણના નિર્ણયો સ્વતંત્ર રીતે લેવામાં આવે છે. આવા નિર્ણયોમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ અથવા અન્ય કોઈ સંસ્થાની કોઈ ભૂમિકા નથી. લેખમાં આ કથિત નિવેદનો એલઆઈસીની સુસ્થાપિત નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને નુકસાન પહોંચાડવા અને એલઆઈસીની પ્રતિષ્ઠા અને છબીને ખરાબ કરવા અને ભારતમાં નાણાકીય ક્ષેત્રના મજબૂત પાયાને દૂષિત કરવાના હેતુથી કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાય છે. ”

એક સરકારી અધિકારીએ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય સેવા વિભાગે અદાણી જૂથમાં રોકાણ કરવા માટે એલઆઈસીને કોઈ પત્ર લખ્યો નથી. તેમણે કહ્યું કે, મીડિયામાં જે દસ્તાવેજોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવી રહ્યો છે તે ડીએફએસના નથી. તે સાચું નથી કે ડીએફએસ એ એલઆઈસીને અદાણીની કંપનીઓમાં રોકાણ કરવા માટે પત્ર લખ્યો હતો. ડીએફએસ એલઆઈસીને આવા પત્રો લખતો નથી. ”

એલઆઈસીના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે અદાણી ગ્રુપમાં 3.9 અબજ ડોલરના રોકાણ અંગે ડીએફએસ તરફથી કોઈ પત્ર અથવા દસ્તાવેજ મળ્યો નથી. એલઆઈસીના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, એલઆઈસીએ અદાણી ગ્રુપમાં રોકાણ કરવા માટે ડીએફએસ પાસેથી કોઈ મંજૂરી માંગી નથી. આ સાચું નથી. ”

એલઆઈસીના તમામ રોકાણો લાંબા ગાળાના છે. આ આઈઆરડીએઆઈના નિયમો અને બોર્ડ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી નીતિ મુજબ કરવામાં આવે છે. અદાણી ગ્રુપની કંપનીઓના શેરમાં એલઆઈસીનું રોકાણ લગભગ 39,000 કરોડ રૂપિયા છે. આમાંના ઘણા રોકાણો અદાણી ગ્રુપની માલિકીમાં આવે તે પહેલાં જ કરવામાં આવ્યા હતા. ”

અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, રિલાયન્સ, ટાટા અને બિરલા જેવા અન્ય બિઝનેસ ગ્રુપમાં એલઆઈસીનું રોકાણ અદાણીમાં તેના રોકાણ કરતા ઘણું વધારે છે. અદાણી પોર્ટના એનસીડીમાં 5,000 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ દર વર્ષે તેના કુલ 5-6 લાખ કરોડ રૂપિયાના રોકાણના 1 ટકાથી પણ ઓછું છે. ”

ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ દ્વારા નીતિ આયોગ અને અદાણી જૂથને મોકલવામાં આવેલા ઇમેઇલ્સનો કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો નથી.

જો કે, અદાણી ગ્રુપે વોશિંગ્ટન પોસ્ટને આપેલા જવાબમાં કહ્યું હતું કે, "અમે એલઆઈસીના ભંડોળને નિર્દેશિત કરવાની કોઈપણ કથિત સરકારી યોજનામાં સંડોવણીનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરીએ છીએ. અયોગ્ય રાજકીય પક્ષપાતના દાવાઓ પાયાવિહોણા છે. અમારી વૃદ્ધિ મોદીના રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વ પહેલાની છે. ”

રિપોર્ટમાં કરવામાં આવેલા દાવા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવ તે જ મહિને અમલમાં આવ્યો હતો જ્યારે અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિમિટેડે હાલના દેવાને પુનઃધિરાણ કરવા માટે બોન્ડ જારી કરીને લગભગ 585 મિલિયન ડોલર એકત્ર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. 30 મેના રોજ અદાણી ગ્રુપે જાહેરાત કરી હતી કે સમગ્ર બોન્ડને એક જ રોકાણકાર એલઆઈસી દ્વારા નાણાં પૂરા પાડવામાં આવ્યા હતા, જેની તરત જ વિપક્ષી નેતાઓ અને ટીકાકારોએ જાહેર ભંડોળના દુરુપયોગ તરીકે ટીકા કરી હતી. ”

રિપોર્ટ અનુસાર, દસ્તાવેજો અને ઇન્ટરવ્યુ દર્શાવે છે કે "દેશના સૌથી અગ્રણી અને રાજકીય રીતે મજબૂત અબજોપતિઓમાંના એકની માલિકીના જૂથમાં કરદાતાઓના નાણાંનું રોકાણ કરવાની ભારતીય સત્તાધીશો દ્વારા કરવામાં આવેલી મોટી યોજનાનો આ માત્ર એક ભાગ હતો." ઉપરોક્ત અહેવાલમાં કરવામાં આવેલા દાવા અનુસાર, ડીએફએસના દસ્તાવેજોએ સ્વીકાર્યું હતું કે સૂચિત રોકાણ વ્યૂહરચના જોખમોથી ભરેલી હતી. એક દસ્તાવેજને ટાંકીને અખબારે દાવો કર્યો છે કે, અદાણીની સિક્યોરિટીઝ વિવાદો પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે. આ ટૂંકા ગાળાના ભાવમાં વધઘટ તરફ દોરી જાય છે. ”

વોશિંગ્ટન પોસ્ટના અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, "2023 ના હિન્ડેનબર્ગ રિપોર્ટ પછી એલઆઈસી એ કાગળ પર લગભગ 5.6 અબજ ડોલરનો નફો કર્યો હતો, અને ફેબ્રુઆરી 2023 સુધીમાં, તેનું રોકાણ મૂલ્ય લગભગ 3 અબજ ડોલર થઈ ગયું હતું." દસ્તાવેજમાં જણાવાયું છે કે માર્ચ 2024 સુધીમાં, એલઆઈસીના હોલ્ડિંગ્સનું મૂલ્ય વધીને 6.9 અબજ ડોલર થઈ ગયું છે, જેનો અર્થ એ છે કે તે સમયે નુકસાન સંપૂર્ણ રીતે રિકવર થયું ન હતું. રોકાણનું વર્તમાન બજાર મૂલ્ય નક્કી થઈ શક્યું નથી. કોંગ્રેસ પાર્ટીના અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું કે ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફરનો અસલી લાભાર્થી દેશના સામાન્ય નાગરિક નથી, પરંતુ મોદીજીનો શ્રેષ્ઠ મિત્ર છે.

પાર્ટીના પ્રવક્તા જયરામ રમેશે કહ્યું કે, સવાલ એ ઉભો થાય છે કે નાણાં મંત્રાલય અને નીતિ આયોગના અધિકારીઓએ કોના દબાણ હેઠળ નિર્ણય લીધો કે તેમનું કામ ગુનાહિતતાના ગંભીર આરોપોને કારણે આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલી ખાનગી કંપનીને બચાવવાનું છે? શું તે 'મોબાઇલ ફોન બેંકિંગ' જેવું જ નથી?

2 ડિસેમ્બર, 2022 ના રોજ, ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસે અહેવાલ આપ્યો હતો કે એલઆઈસીએ સપ્ટેમ્બર 2020 થી માત્ર આઠ ક્વાર્ટરમાં અદાણી જૂથની સાત લિસ્ટેડ કંપનીઓમાંથી ચારમાં તેની ભાગીદારીમાં તીવ્ર વધારો કર્યો છે. સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ ડેટા દર્શાવે છે કે આ સાત કંપનીઓમાં એલઆઈસીના હિસ્સાનું કુલ મૂલ્ય 1 ડિસેમ્બર, 2022 સુધીમાં 74,142 કરોડ રૂપિયા હતું, જે તે સમયે અદાણી જૂથના કુલ માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશનના 3.9 ટકા હતું. 30 જૂન, 2022 સુધીમાં લગભગ 9.3 લાખ કરોડ રૂપિયાના તેના ઇક્વિટી પોર્ટફોલિયોમાંથી, અદાણી જૂથની કંપનીઓમાં એલઆઈસીનો હિસ્સો 1 ડિસેમ્બર, 2022 ના બંધ ભાવે 7.8 ટકા હતો.

શેરહોલ્ડિંગ અને શેરના ભાવમાં આ વધારાને પ્રતિબિંબિત કરતા, અદાણી જૂથની કંપનીઓમાં એલઆઈસીના શેરહોલ્ડિંગ અને એલઆઈસીના હિસ્સાનું મૂલ્ય સપ્ટેમ્બર 2020 થી 10 ગણું વધ્યું છે: 1 ડિસેમ્બર, 2022 સુધીમાં વીમાદાતાની ઇક્વિટી એયુએમ (એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ) ના માત્ર 7,304 કરોડ રૂપિયા અથવા 1.24 ટકાથી વધીને 74,142 કરોડ રૂપિયા અથવા 7.8 ટકા થઈ ગયું છે.

જાન્યુઆરી 2023 માં હિન્ડેનબર્ગ રિસર્ચે તેનો અહેવાલ જાહેર કર્યા પછી અદાણી ગ્રુપના શેર પર દબાણ જોવા મળ્યું છે, જેમાં જૂથ પર "દાયકાઓથી કથિત શેર સટ્ટાકીય અને એકાઉન્ટમાં ગેરરીતિની યોજના" નો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ નવેમ્બર 2024 માં યુએસ કોર્ટ દ્વારા ઊર્જા કરાર સુરક્ષિત કરવા માટે 2,000 કરોડ રૂપિયાની લાંચના આરોપમાં દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. 22 મહિનાના સમયગાળામાં, રોકાણકારોએ અદાણી જૂથની દસ કંપનીઓમાં 7,00,000 કરોડ રૂપિયા (82.9 અબજ ડોલર) ગુમાવ્યા હતા.

ગયા મહિને, 19 સપ્ટેમ્બરના રોજ, સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયાએ અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી, રાજેશ અદાણી અને અન્ય વિવિધ જૂથ કંપનીઓ સામે શેરમાં હેરાફેરી અને ભંડોળના દુરુપયોગના આરોપોને ફગાવી દીધા હતા, જે જાન્યુઆરી 2023 માં યુએસ સ્થિત શોર્ટ-સેલર હિન્ડેનબર્ગ રિસર્ચ દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા. કેપિટલ માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબીએ બે અલગ અલગ આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે અદાણી જૂથની કંપનીઓ સાથે સંબંધિત પાર્ટી ટ્રાન્ઝેક્શનનો કોઈ ઉલ્લંઘન થયો નથી.