jack dorsey : ખેડૂત વિરોધ પ્રદર્શન વખતે કેટલાક એકાઉન્ટ ડીલીટ કરવાના મળ્યા નિર્દેશ, જો કે 2021 માં તેમણે ટ્વિટ્ટરનું સીઈઓ પદ છોડ્યું હતું

Soumyarendra Barik : ટ્વિટરના સહ-સ્થાપક અને ભૂતપૂર્વ બોસ જેક ડોર્સીની તાજેતરની કોમેન્ટમાં કેન્દ્ર અને ભાજપની તીવ્ર ટીકા કરી છે , જો કે માઇક્રોબ્લોગિંગ પ્લેટફોર્મ ટ્વિટર દેશમાં વિવાદ માટે અજાણ્યું નથી.

છેલ્લાં પાંચ વર્ષોમાં, મંચનો વિશાળ શ્રેણીના હિતધારકો - કેન્દ્રથી લઈને વિરોધ પક્ષ, રૂઢિચુસ્ત ગ્રુપથી લઈને નાગરિક સમાજ સુધીનો મુશ્કેલીભર્યો ઇતિહાસ રહ્યો છે.

માઇક્રોબ્લોગિંગ પ્લેટફોર્મ માટે ભારત એક મુખ્ય માર્કેટ છે જ્યાં તેના લગભગ 30 મિલિયન યુઝર્સ છે. તાજેતરની ગતિરોધ એક જટિલ સંબંધોમાં વધુ એક વળાંક દર્શાવે છે,જે 2018 થી જ્યારે ડોર્સીએ ભારતની મુલાકાત લીધી હતી અને તોફાન ઉમટ્યું હતું ત્યારથી તે ખાટા થવાનું શરૂ થયું હતું.

ડોર્સીની 2018માં ભારતની મુલાકાત

ડોર્સી અને કંપનીના ભૂતપૂર્વ કાનૂની વડા, વિજયા ગડ્ડે, 2018 માં વિવિધ પ્રકારના ટ્વિટર વપરાશકર્તાઓની સુરક્ષાની ચિંતાઓ પર પ્રતિસાદ આપવા માટે મહિલા પત્રકારો અને કાર્યકરોના ગ્રુપ સાથે બંધ બારણે બેઠક યોજી હતી. મીટિંગના અંતે, ડોર્સીનો ફોટો લેવામાં આવ્યો હતો. "બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તાને તોડી નાખો" લખેલું એક પોસ્ટર પકડ્યું જેનાથી મોટો વિવાદ થયો હતો.

આ પણ વાંચો: MRF : ભારતના શેરબજારનો સૌથી મોંઘો સ્ટોક, એક વર્ષમાં 45 ટકા ઉછાળો

ઘણા ગ્રુપે પ્લેટફોર્મને બોયકોટ ( બહિષ્કાર) કરવાની હાકલ કરી હતી તેથી કંપનીને માફી માંગવાની ફરજ પડી હતી. “હું આ માટે ખૂબ જ દિલગીર છું. તે અમારા ઓપિનિયન પ્રતિબિંબિત કરતું નથી. અમે હમણાં જ આપેલી ભેટ સાથે એક ફોટો લીધો - આપણે વધુ વિચારશીલ થવુંજોઈએ, ”ગડેએ તે સમયે એક ટ્વિટમાં જણાવ્યું હતું હતું કે, “Twitter બધા માટે નિષ્પક્ષ પ્લેટફોર્મ બનવાનો પ્રયત્ન કરે છે. અમે અહીં તે કરવામાં નિષ્ફળ ગયા અને અમારે ભારતમાં અમારા ગ્રાહકોને સેવા આપવા માટે વધુ સારું કરવું જોઈએ.”

ખેડૂત વિરોધ :

2021માં ખેડૂતોના વિરોધની ચરમસીમાએ, કેન્દ્રએ ટ્વિટરને કથિત "ખાલિસ્તાન" લિંક્સ માટે લગભગ 1,200 એકાઉન્ટ્સ દૂર કરવા કહ્યું. તે પહેલાં, તેણે પ્લેટફોર્મને વિરોધ પ્રદર્શન અંગે રિપોર્ટિંગ કરનારા પત્રકારો સહિત 250 થી વધુ એકાઉન્ટ્સ દૂર કરવા કહ્યું હતું.

ટ્વિટરએ કેટલાક એકાઉન્ટ્સને બ્લોક કરીને જવાબ આપ્યો હતો પરંતુ ત્યારબાદ તેને અનબ્લોક કરી દીધા હતા, જેનાથી IT મંત્રાલય નારાજ થયું હતું. બાદમાં, ટ્વિટરે સરકારને કહ્યું કે તે તેના પ્લેટફોર્મ પર વાણી સ્વાતંત્ર્યને ટાંકીને ભારતમાં પત્રકારો, કાર્યકર્તાઓ અને રાજકારણીઓના ખાતાઓને પ્રતિબંધિત કરશે નહીં.

જવાબ, જો કે, સરકાર સાથે સારી રીતે નીચે ગયો ન હતો, જેણે કહ્યું હતું કે પ્લેટફોર્મ સંભવતઃ "કોર્ટની ભૂમિકા ધારણ કરી શકે નહીં અને બિન-અનુપાલનને ન્યાયી ઠેરવી શકે".

દબાણ હેઠળ, ટ્વિટરે સફાઈના ભાગ રૂપે રાજ્યસભાના વર્તમાન સાંસદ અને સપા નેતા સુખરામ સિંહ યાદવ સહિત સંખ્યાબંધ એકાઉન્ટ્સને અવરોધિત કર્યા અને બ્લોક કર્યા હતા. તે સમયે, યાદવના ટ્વિટર એકાઉન્ટમાં 244 ફોલોઅર્સ હતા, અને તેમણે #kisanektajindabad અને #singhuborder જેવા હેશટેગ્સનો ઉપયોગ કરીને તેમની પોસ્ટમાં ખેડૂત વિરોધ અંગે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.

દિલ્હી પોલીસની મુલાકાત

ડિસેમ્બર 2020 માં, ટ્વિટરે BJP IT સેલના વડા અમિત માલવિયાના એક ટ્વીટને "મેનિપ્યુલેટેડ મીડિયા" તરીકે ટેગ કર્યું હતું, આ સુવિધા ભારતમાં સમયરેખા પર પ્રથમ વખત દેખાઈ હતી. પ્લેટફોર્મે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે વપરાશકર્તા અન્ય લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે સંપાદિત મલ્ટિમીડિયા સામગ્રી શેર કરે છે ત્યારે તે ટેગનો ઉપયોગ કરે છે.

થોડા મહિનાઓ પછી, મે 2021 માં, ટ્વિટરે આ જ ટેગ ભાજપના પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાના ટ્વીટ પર લાગુ કર્યું જેમાં મોદી સરકાર વિરુદ્ધ કોંગ્રેસની કથિત "ટૂલકીટ" હતી.

ટેગને હટાવવાની માંગ કરતા પત્રમાં IT મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ટ્વિટરનું પગલું “પૂર્વગ્રહયુક્ત”, “પૂર્વગ્રહયુક્ત” અને ''નિયમહીન” જણાય છે.

થોડા દિવસો પછી, દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ સેલની એક ટીમે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મને નોટિસ આપવા માટે ટ્વિટર ઇન્ડિયાની દિલ્હી અને ગુડગાંવ ઑફિસનો દરવાજો ખટખટાવ્યો હતો.

ઘણા અલ્ટિમેટમ્સ

જૂન 2021માં 'છેલ્લી નોટિસ'

ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી નિયમો, 2021 મે 2021 માં અમલમાં આવ્યા પછી, સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓને ભારતમાં મુખ્ય કર્મચારીઓની ભરતી કરવાની જરૂર હતી, કેન્દ્ર નિયમોનું પાલન ન કરવા બદલ ટ્વિટર પર નીચે આવ્યું. કાયદા માટે જરૂરી છે કે કંપનીઓ મુખ્ય અનુપાલન અધિકારી, કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા માટે નોડલ અધિકારી અને વપરાશકર્તાઓની સમસ્યાઓનું સંચાલન કરવા માટે એક નોડલ અધિકારીને નિયુક્ત કરે. જૂન 2021 માં, IT મંત્રાલયે નિયમોનું પાલન કરવા માટે કંપનીને “એક છેલ્લી નોટિસ” જારી કરી હતી.

આ પણ વાંચો: Credit score : ક્રેડિટ સ્કોર બગાડતી 5 ભૂલો, લોન લેવામાં મુશ્કેલી ઉભી કરશે

ટ્વિટરના બિન-અનુપાલન અંગે એક વ્યક્તિ દ્વારા દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા પછી, કંપનીએ આખરે જરૂરી વ્યક્તિઓને હાયર કર્યા. તે સમયે ટ્વિટર પરના કર્મચારીઓ - જેમને એલોન મસ્કના ટેકઓવર પછી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા - આઇટી નિયમો દ્વારા નિયમોના ઉલ્લંઘન પર કંપનીઓના અનુપાલન અધિકારીઓ પર ફોજદારી દંડ મૂકવામાં આવ્યો હોવાથી, નોકરી પર ખાનગીમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

જૂન 2022 માં 'છેલ્લી તક'

સરકારની સામગ્રી દૂર કરવાની સૂચનાઓનું પાલન કરવામાં કંપનીના બિન-પાલન બદલ IT મંત્રાલય દ્વારા ટ્વિટરને એક વર્ષ પછી બીજી “છેલ્લી તક” આપવામાં આવી. જો Twitter પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો કેન્દ્રએ કહ્યું, તે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000 હેઠળ સુરક્ષિત બંદર સુરક્ષા ગુમાવશે, અને તેના પ્લેટફોર્મ પર વપરાશકર્તાઓ દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવતી સામગ્રી માટે કાયદેસર રીતે જવાબદાર બનશે.

ટ્વિટર એક મોટી ટેક કંપની હોવા છતાં, કોઈપણ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ સુરક્ષિત હાર્બર પ્રોટેક્શન વિના કાર્યક્ષમ રીતે કાર્ય કરી શકતું નથી, ઑનલાઇન ફ્રી સ્પીચનો એક નિર્ણાયક સિદ્ધાંત જે Facebook , Instagram અને Twitter જેવી વેબ 2.0 કંપનીઓના ઉલ્કા ઉદય પાછળનું મુખ્ય કારણ હતું.

ફ્લેશપોઇન્ટ: ટ્વિટર સરકાર પર દાવો કરે છે

ટ્વિટરને એક "છેલ્લી તક" આપવામાં આવી તેના એક મહિના પછી જ આ બધું સામે આવ્યું. કંપનીએ IT મંત્રાલયને તેના કન્ટેન્ટ બ્લોકિંગ ઓર્ડર્સ પર કોર્ટમાં લઈ ગયા, જેમાંના કેટલાકને અપ્રમાણસર અને મનસ્વી ગણાવ્યા. ટ્વિટરના મુકદ્દમા મુજબ, ફેબ્રુઆરી 2021 અને 2022 ની વચ્ચે, મંત્રાલયે 10 બ્લોકિંગ આદેશો જારી કર્યા હતા, જેમાં કંપનીને સૂચના પ્રૌદ્યોગિકી અધિનિયમ, 2000ની કલમ 69 (A) હેઠળ 1,400 એકાઉન્ટ્સ અને 175 ટ્વીટ્સ દૂર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.

ટ્વિટરે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે મંત્રાલય આ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી ચોક્કસ ટ્વીટ્સ વિશે કંપનીને જાણ કર્યા વિના "વધુને વધુ" આખા એકાઉન્ટ્સને બ્લોક કરવાના આદેશો જારી કરી રહ્યું છે. કર્ણાટક હાઈકોર્ટે, જ્યાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, તેણે પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે.

વિપક્ષને ખંખેરી રહ્યા છે

ટ્વિટર તેની ઓફિસમાં પોલીસ વચ્ચે ઝપાઝપી કરી રહ્યું હતું, સરકાર તરફથી અલ્ટિમેટમ્સ, તે સાઇટના તેના હેન્ડલિંગને લઈને વિપક્ષ તરફથી ટીકા પણ કરી રહ્યું હતું. ઓગસ્ટ 2021 માં, પ્લેટફોર્મે અસ્થાયી રૂપે રાહુલ ગાંધીના ખાતાને તાળું માર્યું હતું અને ત્યારબાદ કોંગ્રેસના ખાતાની સાથે રણદીપ સુરજેવાલા, અજય માકન અને મણિકમ ટાગોર સહિતના તેના કેટલાક નેતાઓના ખાતા પણ બંધ કર્યા હતા.

કોંગ્રેસે ટ્વિટરની કાર્યવાહીની નિંદા કરી અને તેના પર "બેવડા ધોરણો" અપનાવવાનો અને "મોદી સરકારના આદેશ હેઠળ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનું ઉલ્લંઘન" કરવાનો આરોપ લગાવ્યો.

મસ્કની નવી લાઇન

આ વર્ષે એપ્રિલમાં, મસ્ક, જેમણે અગાઉ ભારતીય નિયમોને “કડક” ગણાવ્યા હતા, તેમણે કહ્યું હતું કે તે ટ્વિટરના કર્મચારીઓને જેલમાં મોકલવાનું જોખમ લેવાને બદલે સરકારના અવરોધિત આદેશોનું પાલન કરશે. તે આઇટી નિયમો, 2021 નો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો હતો, જેના હેઠળ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિ - મુખ્ય અનુપાલન અધિકારી - ધારાધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ સંભવિત રૂપે જેલ થઈ શકે છે.