આજનો ઇતિહાસ 1 જુલાઇ: રાષ્ટ્રીય ડોક્ટર દિવસ, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)નો સ્થાપના દિન

Today history 1 july: આજે 1 જુલાઇ 2023 (1 july) છે. આજની તારીખના ઇતિહાસની વાત કરીયે તો આજે ભારતનો રાષ્ટ્રીય ડોક્ટર દિવસ છે. દેશના અગ્રણી સ્વાતંત્ર્ય સેના, ડોક્ટર અને ભારત રત્નથી સમ્માનિત બિધાન ચંદ્ર રાયનો આજે જન્મદિવસ છે અને તેમની યાદમાં દરવર્ષે 1 જુલાઇના રોજ ડોક્ટર દિવસ ઉજવાય છે. આજે ભારતની સૌથી મોટી સરકારી ધિરાણકર્તા સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા એટલે કે SBIનો સ્થાપના દિવસછે. આજ સમાજવાદી પાર્ટીના નેતા અખિલેશ યાદવનો બર્થડે છે. જાણો ઇતિહાસની તવારીખમાં બનેલી આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ વિશે…

1 જુલાઇની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ

• 1949 - જ્યારે નાના રજવાડાઓ સ્વતંત્ર ભારતમાં ભળી ગયા ત્યારે ત્રાવણકોર અને કોચીન રજવાડાઓનું વિલિનીકરણ કરીને 1 જુલાઈ, 1949ના રોજ ત્રાવણકોર-કોચીન રાજ્ય બનાવવામાં આવ્યું, પરંતુ મલબાર મદ્રાસ પ્રાંતને આધિન રહ્યું.
• 1852 - 1 જુલાઈ, 1852ના રોજ, સિંધના મુખ્ય કમિશનર સર બિર્ટલફ્રોરી દ્વારા માત્ર સિંધ રાજ્ય અને મુંબઇ કરાચી માર્ગ પર પ્રયોગ માટે 'સિંધ ડાક' નામની સ્ટેમ્પ જારી કરવામાં આવી હતી.
• 1965 - 1 જુલાઈના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યો અને વિવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ આર્બિટ્રેશન માટે સબમિટ કરવામાં આવ્યો. 1968માં પ્રકાશિત આ ટ્રિબ્યુનલના એવોર્ડમાં 9/10 હિસ્સો ભારતને અને બાકીનો 1/10 હિસ્સો પાકિસ્તાનને આપવામાં આવ્યો હતો.
• 1960 - ઘાના આફ્રિકાનું એક લોકશાહી રાજ્ય છે, જેને 1 જુલાઈના રોજ પ્રજાસત્તાક જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.
• 1990 - પૂર્વ અને પશ્ચિમ જર્મની વચ્ચે સરહદ રેખાનો અંત અને પૂર્વ જર્મનીમાં પશ્ચિમ જર્મનીના ચલણને માન્યતા.
• 1991 - બારસા સંધિનું વિસર્જન કરવામાં આવ્યું.
• 1994 - રોમાન હર્જોગ દ્વારા જર્મનીના નવા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ ગ્રહણ, વિશ્વ કપ ફૂટબોલમાં આત્મઘાતી ગોલ કરનાર કોલમ્બિયન ખેલાડી એન્ડ્રેસ એસ્કોબારની તેમના દેશમાં હત્યા.
• 1995 - અમેરિકાએ તાઈવાન પર લાગેલા પ્રતિબંધો હટાવી લીધા છે.
• 1996 - ઓસ્ટ્રેલિયાના ઉત્તરીય પ્રાંતમાં વિશ્વમાં પ્રથમ વખત સ્વૈચ્છિક મૃત્યુ કાયદો લાગુ કરવામાં આવ્યો.
• 1997 - બ્રિટિશ કોલોની હોંગકોંગ ચીનને સોંપવામાં આવી.
• 2000 - ઈંગ્લેન્ડે લોર્ડ્સની 100મી ઐતિહાસિક ટેસ્ટ મેચમાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝને હરાવ્યું.
• 2003 - સમુદ્રમાં સૌથી ઊંડે જઈને વિશ્વ રેકોર્ડ બનાવનાર જાપાની સબમરીન પ્રશાંત મહાસાગરમાં ગુમ.
• 2004 - આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદ સામે લડવા માટે ASEAN એ ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
• 2006 - યુએસ સંસદની સમિતિઓએ ભારત-યુએસ પરમાણુ કરારને મંજૂરી આપી. એશિયન યુથ ચેસ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતે 8 ગોલ્ડ જીત્યા હતા. ચીનમાં બર્ડ ફ્લૂ વાયરસની પુષ્ટિ થઈ છે. અમેરિકા ઇરાકમાં અલ કાયદાના વોન્ટેડ નેતા અબુ અમૂબ અલ-મસરી પર 50 લાખ ડોલરના ઇનામની જાહેરાત કરી. જાપાનના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ર્યુતારો હાશિમાતોનું 68 વર્ષની વયે અવસાન થયું.
• 2006 - 1 જુલાઈના રોજ, પરિમાર્જન બીજા સૌથી નાના ગ્રાન્ડમાસ્ટર બન્યા.
• 2007 - તિબેટના રાજદૂતોએ દલાઈ લામાના મુદ્દે ચીની અધિકારીઓ સાથે વાતચીત શરૂ કરી.
• 2008 - ગાઝાપટ્ટીના પેલેસ્ટિનિયન બળવાખોરોએ દક્ષિણ ઇઝરાયેલ પર રોકેટ છોડ્યા.
• 2017- અર્થતંત્રના મહત્વપૂર્ણ સુધારા તરીકે ભારતમાં ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ 30 જૂન : સંથાલ હૂલ ક્રાંતિ દિવસ, આંતરરાષ્ટ્રીય એસ્ટરોઇડ દિવસ

રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર દિવસ

રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટર દિવસ (National Doctors Day) એ ડૉક્ટરોને સમર્પિત છે જેમને પૃથ્વી પરના માનવ ભગવાન કહેવામાં આવે છે. આ દિવસ વિવિધ દેશોમાં અલગ-અલગ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે. ભારતમાં દર વર્ષે 1 જુલાઈના રોજ 'ડોક્ટર ડે' ઉજવવામાં આવે છે. આ ખાસ દિવસે પશ્ચિમ બંગાળના બીજા મુખ્યમંત્રી બિધાન ચંદ્ર રાયને પણ યાદ કરવામાં આવે છે. બિધાનચંદ્ર રાય દેશના જાણીતા સ્વાતંત્ર્ય સેનાની તેમજ ડૉક્ટર હતા. આઝાદી પછી, તેમણે તેમનું આખું જીવન લોકોની તબીબી સેવામાં સમર્પિત કર્યું હતું. બિધાનચંદ્ર રાયની યાદમાં ભારતમાં 1 જુલાઈના રોજ 'નેશનલ મેડિકલ ડે' ઉજવવામાં આવે છે. બીજી મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે આજ તારીખ એટલે 1 જુલાઇ, 1962ના રોજ તેમનું નિધન થયુ હતુ. તેમને વર્ષ 1961માં ભારત રત્નથી સમ્માનિત કરામાં આવ્યા હતા.

આ પણ વાંચોઃ 29 જૂનનો ઇતિહાસ : નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ડે, પ્રખ્યાત આંકડાશાસ્ત્રી પી.સી. મહાલનોબિસનો જન્મદિવસ

સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનો (SBI) સ્થાપના દિન

સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનો સ્થાપના દિવસ 1લી જુલાઈના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. 1 જુલાઈ 1955ના રોજ, ભારત સરકારે ઈમ્પીરીયલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનો કબજો મેળવ્યો અને તેનું નામ બદલીને 'સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા' રાખવામાં આવ્યું. તેની સ્થાપના સમયે, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની શાખાઓ, પેટાશાખાઓ અને ત્રણ સ્થાનિક મુખ્યાલયો સહિત કુલ 480 કચેરીઓ હતી, જે ઈમ્પિરિયલ બેંકોના મુખ્યમથકમાંથી બનાવવામાં આવી હતી. એસબીઆઇના ટૂંક નામે ઓળખાતી આ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા હાલ 10000થી વધારે બેંક બ્રાન્ચ અને 8500 એટીએમના નેટવર્ક સાથે ભારતની સૌથી મોટી સરકારી બેંક છે.

આ પણ વાંચોઃ 28 જૂનનો ઇતિહાસ : નેશનલ ઇન્સ્યોરન્સ અવેરનેસ દિવસ – આજના અનિશ્ચિતતા ભર્યા સમયમાં વીમો જરૂરી

પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓની જન્મજયંતિ

• બિધાન ચંદ્ર રાય (1882) - ભારત રત્નથી સમ્માનિત વરિષ્ઠ ડૉક્ટર, નીડર સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને કુશળ રાજકારણી.
• બેનેગલ રામા રાવ (1889) - ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ચોથા ગવર્નર હતા.
• મનોજ સિંહા (1959) - જમ્મુ અને કાશ્મીરના બીજા લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર.
• ત્રિલોક નાથ પાંડે (1958) - આધુનિક લેખક, સાહિત્યકાર અને નવલકથાકાર છે.
• કપ્તાન સિંહ સોલંકી (1939) - ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી.
• વસંતરાવ નાઈક (1913) - ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના રાજકારણી હતા.
• શ્યામ સરન નેગી (1917) - હિમાચલ પ્રદેશના શિક્ષક હતા જે દેશના પ્રથમ મતદાર તરીકે જાણીતા છે.
• એ. આર. કિડવાઈ (1921) - બિહાર, પશ્ચિમ બંગાળ, રાજસ્થાન અને હરિયાણાના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ.
• અમરકાંત (1925) - ભારતના પ્રખ્યાત હિન્દી સાહિત્યકાર
• ચંદ્રશેખર સિંહ (1927) - ભારતના 8મા વડાપ્રધાન.
• સુધાકર પાંડે (1927) - હિન્દી સાહિત્યની મુખ્ય શૈલીઓના ઉત્તમ લેખક અને સુધારક.
• રામ નરેશ યાદવ (1928) - ઉત્તર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને મધ્ય પ્રદેશના રાજ્યપાલ.
• અબ્દુલ હમીદ (1933)- પરમવીર ચક્ર વિજેતા ભારતીય સૈનિક
• કન્હૈયાલાલ નંદન (1933) - વરિષ્ઠ પત્રકાર અને લેખક.
• કૃષ્ણ બિહારી મિશ્ર (1936) - પ્રખ્યાત હિન્દી લેખક અને સાહિત્યકાર હતા.
• સત્યદેવ નારાયણ આર્ય (1937) - ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી.
• હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા (1938) - વાંસળી વાદક અને સંગીતકાર.
• કોલકાલુરી ઇનોચ (1939) - ભારતીય લેખક, શિક્ષક અને શ્રી વેંકટેશ્વર યુનિવર્સિટી, તિરુપતિના ભૂતપૂર્વ વાઇસ ચાન્સેલર.
• રામ ગોપાલ બજાજ (1940) - ભારતીય હિન્દી ફિલ્મ અભિનેતા અને થિયેટર દિગ્દર્શક.
• કલરાજ મિશ્રા (1941) - ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે.
• ગુરબચન જગત (1942) - મણિપુરના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ છે.
• રામ ઉગ્રહ પાંડે (1942) - મહાવીર ચક્રથી સન્માનિત બહાદુર શહીદ સૈનિક.
• લીલાધર જગુડી (1944) - હિન્દી સાહિત્યના અગ્રણી કવિ, લેખક અને સંપાદક છે.
• અખિલેશ યાદવ (1973) - સમાજવાદી પાર્ટીના મુલાયમ સિંહ યાદવના પુત્ર.
• ઉસ્તાદ રાશિદ ખાન (1966) - પ્રખ્યાત ભારતીય શાસ્ત્રીય ગાયક અને સંગીતકાર.
• જી. સતીશ રેડ્ડી (1963) - ભારતના જાણીતા એરોસ્પેસ વૈજ્ઞાનિક.
• વેંકૈયા નાયડુ (1949) - પ્રખ્યાત રાજકારણી અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ.
• ડૉ. તુલસીરામ (1949) - દલિત લેખનમાં આગવું સ્થાન ધરાવનાર સાહિત્યકાર.
• ગોપાલ ભાર્ગવ (1952) - મધ્ય પ્રદેશ સરકારમાં 'પંચાયત અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી'.
• જયપાલ સિંહ કશ્યપ (1935) - કોમર્સ ગ્રેજ્યુએટ, લો ગ્રેજ્યુએટ, સાતમી લોકસભાના સભ્ય.
• ગુફરન આઝમ (1943) - સાતમી લોકસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા.
• ગુયેન વેન સિંહ (1915) - વિયેતનામની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના જનરલ સેક્રેટરી હતા.

આ પણ વાંચોઃ 27 જૂનનો ઇતિહાસ : નેશનલ એચઆઇવી ટેસ્ટિંગ દિવસ, એમએસએમઇ દિવસ

પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓની પૃણ્યતિથિ

• આબિદ ખાન (1999) - ભારતીય સેનાના બહાદુર સૈનિક હતા, જેમણે માતૃભૂમિની રક્ષા માટે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપ્યું હતું.
• પુરુષોત્તમ દાસ ટંડન (1962) - આધુનિક ભારતના અગ્રણી સ્વાતંત્ર્ય સેનાની.
• સી.વાય. ચિંતામણિ (1941) - આઝાદી પૂર્વેના ભારતના પ્રસિદ્ધ સંપાદકોમાંના એક અને ઉદારવાદી પક્ષના સ્થાપક.
• વનલતા દાસ ગુપ્તા (1936) - જ્યોતિકના દત્તના સહાધ્યાયી, સક્રિય ક્રાંતિકારી કાર્યકર હતા. ક્રાંતિકારીઓને શસ્ત્રો પૂરા પાડવા માટે વપરાય છે.
• બિધાન ચંદ્ર રાય (1962)- ભારત રત્ન આદરણીય વરિષ્ઠ ડૉક્ટર, નીડર સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને કુશળ રાજકારણી.

આ પણ વાંચોઃ 26 જૂનનો ઇતિહાસ : આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ દુરુપયોગ અને ગેરકાયદેસર હેરફેર વિરોધી દિવસ