Premanand Maharaj: ભગવાનની મૂર્તિ તૂટવી કે ખંડિત થવી શુભ કે અશુભ છે? પ્રેમાનંદ મહારાજે કહી મોટી વાત

Shri Hit Premanand Govind Sharan Ji Maharaj : હિન્દુ ધર્મમાં દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે. મોટા ભાગના ઘરોમાં ભગવાનની મૂર્તિ અથવા તસવીરો સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. તેની સવારે અને સાંજે પૂજા કરવામાં આવે છે. પરંતુ ઘણી વખત એવું બને છે કે ભગવાનની મૂર્તિ જુની થતા ખરાબ થઈ જાય છે અથવા ખંડિત જાય છે. તો કેટલીક વખતે ભગવાનનો ફોટ સાફ કરતી વખતે તૂટી જાય છે. ખંડિત કે તૂટેલી ભગવાનની મૂર્તિ પ્રતિમાની પૂજા કરવી વર્જિત છે. આવી સ્થિતિમાં, કંઈક ખરાબ થવાની શંકા આપણા મનમાં થાય છે. આ વખતે આપણે વિચારવાનું શરૂ કરીએ છીએ કે શું ભગવાનની મૂર્તિ તુટવી કે ખંડિત થવી અપશુકનની નિશાની છે. પ્રેમાનંદ મહારાજનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ પ્રેમાનંદ મહારાજજીએ ખંડિત મૂર્તિ વિશે શું કહ્યું?

પ્રેમાનંદ ગોવિંદ શરણ મહારાજ સાથેની અંગત વાતચીતમાં એક વ્યક્તિએ પૂછ્યું કે જો ઘરમાં ભગવાન ભગવાનની મૂર્તિ આકસ્મિક રીતે તૂટી જાય તો તેનો આધ્યાત્મિક અર્થ શું છે? આ સવાલનો જવાબ આપતાં મહારાજજીએ કહ્યું કે જો ઘરમાં ભગવાન ભગવાનનું મૂર્તિ ભૂલથી તૂટી જાય તો તેનો કોઈ અશુભ અર્થ નથી.

પ્રેમાનંદ મહારાજજી કહે છે કે મૂર્તિઓ પથ્થરથી, ધાતુથી કે માટીથી બનેલી હોય છે અને આ બધા પદાર્થો નાશવંત હોય છે. તેથી જો મૂર્તિ પડી જાય અને તૂટી જાય તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આવી સ્થિતિમાં, તૂટેલી મૂર્તિને ગંગા અથવા યમુના જેવી પવિત્ર નદીના કિનારે માટીમાં આદરપૂર્વક સમાધિ આપો અને નવી મૂર્તિ સ્થાપિત કરવી જોઈએ. પૂજાનો સાચો આધાર મૂર્તિ નથી, આત્મા છે. મૂર્તિ બદલાઈ શકે છે, પણ ભગવાન અવિનાશી છે.

ભગવાન અવિનાશી છે, મૂર્તિ નહીં

પ્રેમાનંદ મહારાજ કહે છે કે, જો મંદિર કે ઘરમાં આગ લાગી હોય, કોઈ આફત આવી જાય તો મૂર્તિનો ભૌતિક નાશ થઈ શકે છે, ભગવાનનો નહીં. અગ્નિ પણ ભગવાનની શક્તિ છે. તેથી, આગમાં મૂર્તિ નષ્ટ થવી માત્ર "માયાનો વિનાશ" છે, ભગવાનનો નહીં. જેમ શરીર બળી શકે છે, પરંતુ આત્મા નહીં. એ જ રીતે વિગ્રહનો નાશ થાય, પણ ભગવાન તેની મર્યાદામાં આવતા નથી.

દુનિયા પરિવર્તનશીલ છે અને તેથી મૂર્તિઓ તૂટી જાય છે

પ્રેમાનંદ મહારાજ આગળ કહે છે કે આ દુનિયા પરિવર્તનશીલ છે. ભૌતિક સ્વરૂપ ગમે તે હોય, સમયસર તેનો નાશ કરવો પડે છે. ઘણી વખત મંદિરોમાં વાયરની ખામી, પડદાની આગ અથવા અજાણ્યા કારણોસર મંદિરોમાં મૂર્તિઓ અથવા સિંહાસન બળી જાય છે. આનો અર્થ એ નથી કે ભગવાનને નુકસાન થયું છે. ભગવાન કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં અવિનાશી રહે છે. મૂર્તિઓ, પડદા, ઇમારતો બધુ જ નાશ પામી જાય છે અને જ્યારે સમય આવે છે ત્યારે પરિવર્તન આવે તે સ્વાભાવિક છે.

ભક્તિ જ ભગવાનની સાચી પ્રતિષ્ઠા છે

મૂર્તિમાં ભગવાનની હાજરી આપણી લાગણીને કારણે છે. મૂર્તિ એ પથ્થર, ધાતુ અથવા માટી માંથી બનેલી મૂર્તિ છે, જેને આપણો પ્રેમ દિવ્યતા આપે છે. તેથી જો મૂર્તિ તૂટી જાય તો દુ:ખી થવાની જરૂર નથી. નવી મૂર્તિ સ્થાપિત કરો અને પ્રેમ અને આદર સાથે પૂજા ચાલુ રાખો. ભગવાન માત્ર મૂર્તિ પૂરતા મર્યાદિત નથી. તેઓ દરેક કણમાં, દરેક સ્વરૂપમાં, દરેક પરિસ્થિતિમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. મૂર્તિ માત્ર તેમની સ્મૃતિનું માધ્યમ છે, તેમની વાસ્તવિક શક્તિ નથી. એટલે મૂર્તિ ખંડિત થવી એ માત્ર બાહ્ય ફેરફાર છે. ભગવાનનો સ્વભાવ શાશ્વત અને અતૂટ છે.