Navratri 2024 : નવરાત્રીના ચોથા દિવસે માતા કૂષ્માંડાની થાય છે પૂજા, જાણો પૂજા વિધિ, ભોગ, મંત્ર અને આરતી

Navratri 2024 Day 4 Maa Kushmanda puja Vidhi : 3જી ઓક્ટોબરથી શારદીય નવરાત્રીનો પ્રારંભ થયો છે. આ સાથે મા દુર્ગાના નવમાંથી ત્રણ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવી છે. ચોથા દિવસે મા દુર્ગાના ચોથા સ્વરૂપ મા કુષ્માંડા દેવીની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. પરંતુ આ વખતે ચતુર્થી તિથિ ઉદયા તિથિ સાથે મળતી ન હોવાથી 6 ઓક્ટોબરને નવરાત્રિનો ચોથો દિવસ માનવામાં આવશે નહીં. આ આધાર પરથી તે એક દિવસ આગળ વધશે.

શાસ્ત્રો અનુસાર એવું માનવામાં આવે છે કે કુષ્માંડા દેવીની યોગ્ય રીતે પૂજા કરવાથી વ્યક્તિને દરેક પ્રકારના દુ:ખ અને દરિદ્રતામાંથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનમાં માત્ર સુખ જ આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે માતા કુષ્માંડાએ બ્રહ્માંડની રચના કરી હતી. કુષ્માંડા એક સંસ્કૃત શબ્દ છે જેનો અર્થ થાય છે કુમ્હરા એટલે કે પેથાનું બલિદાન. ચાલો જાણીએ મા કુષ્માંડાની પૂજાની ચોક્કસ તારીખ, શુભ સમય, પૂજા પદ્ધતિ, મંત્ર, અર્પણ અને આરતી…

નવરાત્રીનો ચોથો દિવસ ક્યારે આવશે?

દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, અશ્વિન મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિ સવારે 7.49 વાગ્યાથી શરૂ થઈ રહી છે, જે 7 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 9.47 વાગ્યે સમાપ્ત થઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં સૂર્યોદય સમયે ઉદયા તિથિની ગેરહાજરીને કારણે 7 ઓક્ટોબરે નવરાત્રિનો ચોથો દિવસ રહેશે. આવી સ્થિતિમાં આ દિવસે માતા કુષ્માંડા દેવીની પૂજા કરવામાં આવશે.

માતા કુષ્માંડાનો સ્વભાવ કેવો છે?

દેવી ભગવતી પુરાણ અનુસાર, દેવી દુર્ગાનું ચોથું સ્વરૂપ કુષ્માંડા છે. માતા કુષ્માંડાને આઠ હાથ છે. માતાએ એક હાથમાં માળા અને બીજા સાત હાથમાં ધનુષ્ય, બાણ, કમંડળ, કમળ, અમૃતથી ભરેલો ઘડો, ચક્ર અને ગદા ધરાવે છે.

કુષ્માંડા દેવીની પૂજા કરવાની રીત

નવરાત્રિના ચોથા દિવસે સૂર્યોદય પહેલા જાગવું, બધા કામમાંથી નિવૃત્ત થઈને સ્નાન કરવું. સૌથી પહેલા કલશ વગેરેમાંથી જૂના ફૂલ, પ્રસાદ વગેરે ઉતારો અને પછી પૂજા શરૂ કરો. પછી મા દુર્ગા અને તેમના સ્વરૂપોની પૂજા કરો. સિંદૂર, ફૂલ, માળા, અક્ષત, કુમકુમ, રોલી વગેરે અર્પણ કરવા સાથે, મા કુષ્માંડાનો પ્રિય પ્રસાદ માલપુઆ અર્પણ કરો. આ પછી પાણી ચઢાવો. ત્યારબાદ ઘીનો દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવો અને મા દુર્ગા ચાલીસા, દુર્ગા સપ્તશતી સાથે મા કુષ્માંડાના મંત્રો, સ્તોત્રો વગેરેનો પાઠ કરો. તે કરો. અંતે, વિધિવત આરતી પછી, ભૂલ માટે માફી માંગવી.

માતા કૂષ્માંડાનો સ્તુતિ મંત્ર

યા દેવી સર્વભૂતેષુ માઁ કૂષ્માડા રૂપેણ સંસ્થિતા
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ

માં કૂષ્માંડાની પ્રાર્થના

સુરાસમ્પૂર્ણ કલશં રુધિરાપ્લુતમેવ ચ
દધાના હસ્તપધ્માભ્યા કૂષ્માણ્ડા શુભદાસ્તુ મેં

કૂષ્માંડા માતા બીજ મંત્ર

એ હ્રી દેવ્યૈ નમઃ

માતા કૂષ્ણાડાની આરતી

કૂષ્ણાડા જય જગ સુખદાની
મુઝ પર દયા કરો મહારાની

પિગંલા જ્વાલામુખી નિરાલી
શાકંબરી મા ભોલી ભાતી

લાખો નામ નિરાલે તેરે
ભક્ત કઈ મતવાલે તેરે

ભીમા પર્વત પર હે ડૈરા
સ્વીકારો પ્રણામ યે મેરા

સબકી સુનતી હો જગદમ્બે
સુખ પહુંચતી હો માં અમ્બે

તેરે દર્શન કો મૈં પ્યાસા
પૂર્ણ કર દો મેરી આશા

મા કે મન મેં મમતા ભારી
ક્યો ના સુનેગી અરજ હમારી

તેરે દર પર કિયા હૈ ડેરા
દૂર કરો મા સંકટ મેરા

મેરે કારજ પૂરે કર દો
મેરે તુમ ભંડારે ભર દો

તેરા દાસ તુઝે હી ધ્યાએ
ભક્ત તેરે દર શીશ ઝુકાએ