scorecardresearch

ગુજરાતની ચૂંટણી: વિરમગામે કોંગ્રેસની નિષ્ફળતાનો સંકેત આપ્યો, મતદારોનો અવાજ – આશા, નિરાશા, ભય

gujarat assembly elections : ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં વિરમગામ (Viramgam) બેઠક પર કોંગ્રેસ (Congress) ની નિષ્ફળતાના સંકેતો જોવા મળ્યા. જે બેઠક પર કોંગ્રેસની મતબેન્ક હતી, ત્યાં મતદારોમાં આશા, નિરાશા અને ભય જોવા મળ્યો. શું કહે છે પ્રજા જોઈએ.

ગુજરાતની ચૂંટણી: વિરમગામે કોંગ્રેસની નિષ્ફળતાનો સંકેત આપ્યો, મતદારોનો અવાજ – આશા, નિરાશા, ભય
વિરમગામ બેઠક પર કોંગ્રેસની મતબેન્ક હતી, ત્યાં મતદારોમાં આશા, નિરાશા અને ભય જોવા મળ્યો. (ફાઈલ ફોટો)

Liz Mathew : પોતાની દુકાન સામે રસ્તાના કિનારે ખુરશી પર બેઠેલા, 50 ના દાયકાના, તે માણસ જેઓ અનિચ્છાએ ખુલ્યા, અને લોકોને ત્રાસ આપતી મુશ્કેલીઓની યાદી અપાવી: મોંઘવારી, નોકરીનો અભાવ, રાજકીય નેતાઓની ઉદાસીનતા વગેરે. તેમણે પોતાનું નામ જાહેર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. “મને ભારતવાસી બોલાવો,” તેમણે કહ્યું. જ્યારે તેમના નામ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમના સહાયકે “હું ભારતીય છું” એમ કહીને તેઓ સમાન રીતે સાવચેત હતા.

થોડા કિલોમીટર દૂર, વિરમગામ શહેરની મધ્યમાં ચાનો સ્ટોલ ચલાવતા હિતેશે કહ્યું કે તેમને “ડર” હતો જેના કારણે લોકો બોલતા અચકાતા હતા. તેમણે દૈનિક આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ઊંચા ભાવને પણ મુખ્ય ચિંતા તરીકે દર્શાવી હતી.

પરંતુ હિતેશ અને તેના પાડોશી નટવર સિંહ, જેઓ જંતુનાશક દવાની દુકાનના માલિક છે, તેઓ ગુજરાતના “એકતરફી રાજકીય લેન્ડસ્કેપ” પર પરિસ્થિતિને જવાબદાર ઠેરવે છે. “કોઈ વિરોધપક્ષ સારો નથી, તેથી વર્તમાન વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાંથી પણ બહુ આશા નથી. નટવર સિંહે, કોંગ્રેસે તે લોકો સાથે દગો કર્યો છે જેમણે તેમના પર આશા રાખી છે.

હિતેશ અને સિંહની જેમ, ઘણા સ્થાનિકો ગુજરાત ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના ઉદભવને “સકારાત્મક સંકેત” તરીકે જુએ છે. “અમને ખબર નથી કે આપ કેવી રીતે કરશે. પરંતુ અમારો વિપક્ષ હશે, એવી અમે આશા રાખીએ છીએ.

વિરમગામ મતવિસ્તાર અમુક અંશે ગુજરાતના મુખ્ય વિરોધ પક્ષ કોંગ્રેસમાં પ્રવર્તતી પરિસ્થિતિને દર્શાવે છે. પાર્ટીને 2012ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં 39 ટકા અને 2017ની ચૂંટણીમાં 42 ટકા વોટ મળ્યા હતા, બંને વખત જીત મેળવી હતી. જોકે 2007માં આ સીટ ભાજપે ગુમાવી હતી, તેમ છતાં પાર્ટીને 44.32 ટકા વોટ મળ્યા હતા. પરંતુ રાજ્યના અન્ય મતવિસ્તારોની જેમ આ વખતે વિરમગામમાં કોંગ્રેસની છાવણીમાં કોઈ ઉત્સાહ જોવા મળતો નથી.

તેમણે કહ્યું, ‘કોંગ્રેસ પાસે ન તો મજબૂત નેતા છે અને ન તો તેમની પાસે આઉટરીચ પ્રોગ્રામ્સ છે. પાર્ટી એવી છે કે, તે ચૂંટણી લડવા પણ માંગતી નથી,” દુકાનના કાર્યકર સદાતે કહ્યું.

ઘણા સ્થાનિક મતદારોએ જાતિ અને ધાર્મિક રેખાઓથી ઉપર ઉઠીને કહ્યું કે, નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની ભાજપ સરકાર વિકાસ લાવી છે. એક દુકાનદાર વિજયભાઈ રાવલે જણાવ્યું હતું કે, “મોદીએ રાજ્યને ઉદ્યોગો માટે ખોલ્યું, રસ્તાઓ બન્યા, ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે પાણી મળવા લાગ્યું.”

પરંતુ સદાત જેવા મતદારોને આશ્ચર્ય છે કે, અલ્પસંખ્યકો અને પછાત સમુદાયોમાં સમર્થન હોવા છતાં “કોંગ્રેસે આ વખતે જે રીતે હાર માની છે, તે આશ્ચર્યજનક છે”.

ઈન્દિરા ગાંધીની હત્યા બાદ 1985ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે રાજ્યની કુલ 182 બેઠકોમાંથી 149 બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ સદંતર ધીમે-ધીમે આંચકોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

2017ની ચૂંટણીમાં, જ્યારે તેમણે 77 બેઠકો જીતી હતી, ત્યારે કોંગ્રેસે શાસક ભાજપથી નારાજ પાટીદાર સમુદાય, ખેડૂતો તેમજ વેપારીઓમાં રાજ્યમાં ચાલી રહેલા મંથનનો લાભ લેવા માટે ચાલ શરૂ કરી હતી. ત્યારપછી પાર્ટીએ તેના તત્કાલિન મહાસચિવ અશોક ગેહલોતને ભાજપનો સામનો કરવા માટે રાજ્યમાં તૈનાત કરી દીધા હતા અને તેમના પ્રચારમાં નોંધપાત્ર સંસાધનો તૈનાત કર્યા હતા. રાહુલ ગાંધીએ એક મોટી આઉટરીચ, નવસર્જન યાત્રા શરૂ કરી હતી, જે રાજ્યભરના વિદ્યાર્થીઓ, વ્યાવસાયિકો, ખેડૂતો, વેપારીઓ અને ધાર્મિક નેતાઓને મળીને વિવિધ વર્ગો સુધી પહોંચે છે. ત્યારબાદ રાહુલે હિન્દુ મતદારોને રીઝવવા માટે રાજ્યના તમામ મુખ્ય મંદિરોની પણ મુલાકાત લીધી હતી.

ત્યારબાદ કોંગ્રેસે પટેલ અનામત આંદોલનનું નેતૃત્વ કરનાર હાર્દિક પટેલ, OBC નેતા અલ્પેશ ઠાકોર અને દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણી સહિત ઘણા યુવા, ઉચ્ચ-પ્રોફાઈલ નેતાઓને પણ સામેલ કર્યા, જેઓ તેમના સમુદાયોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ફાયરબ્રાન્ડ નેતાઓ તરીકે ઉભરી આવ્યા અને પોતાને રાહુલ તરીકે રજૂ કર્યા. લેફ્ટનન્ટ વડા પ્રધાન તરીકેનો ચાર્જ લેવા માટે મોદી નવી દિલ્હી ગયા પછી રાજ્યની ભાજપ સરકારમાં પણ શૂન્યતા સર્જાઈ હતી.

જો કે, સૌથી જૂની પાર્ટી, ચૂંટણી પછીના મહિનાઓમાં જ ફરી લથડીયા ખાવા લાગી- જે ભાજપને ઓછા બહુમત સાથે (99 બેઠકો) સાથે જીતવા મજબૂર કરી હતી – થોડા જ સમયમાં કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો શાસક પક્ષ તરફ વળવા લાગ્યા. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં કોંગ્રેસના 19 ધારાસભ્યો ભાજપમાં જોડાયા છે.

કોંગ્રેસ પાસે આગામી ચૂંટણી માટે કોઈ ચહેરો નથી. તેના અગ્રણી નેતાઓમાંના એક ભરતસિંહ સોલંકી વિવાદોના ઘેરામાં છે. ગત ચૂંટણીમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવનાર અહેમદ પટેલ અને રાજીવ સાતવ બંનેના અવસાનથી પાર્ટીને ઘેરો આઘાત લાગ્યો છે. ચૂંટણી માટે કોંગ્રેસના પ્રભારી ગેહલોત રાજસ્થાનમાં તેમના કટ્ટર હરીફ સચિન પાયલટ સાથે ઝઘડામાં વ્યસ્ત છે. રાજ્યના એક વરિષ્ઠ પક્ષના નેતાએ કહ્યું, “અમારી પાસે ભાજપ જેવું પ્રદર્શન કરવા માટે પૂરતા સંસાધનો કે લોકો નથી.”

29 વર્ષીય હાર્દિક પટેલ, જેણે કોંગ્રેસમાં પ્રદેશ કાર્યકારી અધ્યક્ષ હોવા છતાં ભાજપમાં જોડાવા માટે થોડા મહિના પહેલા કોંગ્રેસ છોડી દીધી હતી, તે હવે વિરમગામથી કેસરીઓ ધારણ કરી પાર્ટીની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડી રહ્યો છે. “ભાજપનું સંગઠન મજબૂત છે, નેટવર્ક મજબૂત છે, કામ કરવાની શૈલી ઘણી અલગ છે. લોકોમાં પીએમ મોદી માટે ઉત્સાહ છે અને પાર્ટી જાણે છે કે તેને વોટમાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત કરવું.

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથના સ્વાગતની દેખરેખ કરતા સમયે, જેઓ તેમના માટે પ્રચાર માટે રેલીને સંબોધવાના હતા, ત્યારે હાર્દિકે કોંગ્રેસના પતન માટેના કેટલાક કારણોની યાદી બનાવવાની માંગ કરી હતી અને આરોપ મૂક્યો હતો કે “કોંગ્રેસના નેતાઓ ગુજરાતીઓ પર હુમલા કરતા રહ્યા – ઉદ્યોગકારોમી તેમણે ટીકા કરી.તેઓએ રામમંદિરના નિર્માણનો વિરોધ કર્યો હતો,તેમણે કલમ 370 નાબૂદ કરવાનો વિરોધ કર્યો હતો… ગુજરાતીઓની ક્યારેય કદર નથી કરી, આનાથી એવું થયું કે પક્ષ ગુજરાતી વિરોધી છે.

સુરેશ પટેલ, જેઓ દાવો કરે છે કે, તેઓ દાયકાઓ સુધી કોંગ્રેસ માટે “વફાદાર અને નિઃસ્વાર્થ કાર્યકર” હતા, છ મહિના પહેલા ભાજપ માટે કામ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું, તેમણે જણાવ્યું હતું કે, યુવા પાટીદારોએ તેમની વફાદારી ભાજપ તરફ બદલી છે. “તમે કોંગ્રેસના ઉમેદવારને મત આપો છો પણ તમે ક્યારેય જાણતા નથી કે તે કાલે ક્યાં હશે. તેથી મેં વિચાર્યું કે, હું જે ઉમેદવારને મત આપું તે પહેલાં હું મારી વફાદારી પણ બદલી શકું. હું કોંગ્રેસને કેમ મત આપું?” પટેલે પૂછ્યું.

પટેલ અને તેમના મિત્ર હરિસિંહ વાઘેલાએ ભાજપને મત આપવાના અનેક કારણો આપ્યા હતા. “ભાજપની સરકાર અહીં પાણી લાવી, નહીંતર આ પ્રદેશના ખેડૂતો સૌરાષ્ટ્રમાં ભાગી ગયા હોત. વાઘેલાએ કહ્યું, આ સરકાર અમને મકાનો બનાવવા માટે સબસિડી આપે છે, અમને આ ઘરોમાં અવિરત વીજ પુરવઠો મળે છે, ઘણા ઉદ્યોગ એકમો છે અને અમારી પાસે પૂરતા કામદારો નથી તેથી અમારા યુવાનોને રોજગારી મળે છે.”

વિરમગામ એ મતવિસ્તારમાંથી એક છે જ્યાં AAP ની એન્ટ્રી ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને માટે પડકારરૂપ બની રહી છે, કોંગ્રેસના ઉમેદવાર લાખાભાઈ ભરવાડે 2017 માં 75,000 થી વધુ મતોથી બેઠક જીતી હતી. AAP ઉમેદવાર કુવરજી ઠાકોરના સ્વયંસેવકોએ “ડર ફેક્ટર” ઉભો કર્યો. મતદાર, કરમજીત સિંહ ધૂમીજા, જેઓ કેટલાક AAP કાર્યકરો સાથે પાર્ટી માટે પ્રચાર કરવા લુધિયાણાથી આવ્યા છે, તેમણે કહ્યું, “અમે જોઈ શકીએ છીએ કે મતદારો પરિવર્તન ઈચ્છે છે. પરંતુ શહેરી વિસ્તારના લોકો બહાર આવીને અમારી પાસેથી પ્રિસ્ક્રિપ્શન લેતા ખૂબ ડરે છે. ગામડાઓમાં અમારું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત થાય છે.” પાર્ટીના અન્ય કાર્યકર રવિ ટંડને કહ્યું, “પરંતુ મૌન મત તો છે. અહીંના મતદારો આપણા પંજાબ જેવા નથી, તેઓ અવાજ નથી ઉઠાવતા. પરંતુ અમે જોઈ શકીએ છીએ કે અમારું સ્વાગત છે.”

આ પણ વાંચોભાજપ સંકલ્પ પત્ર : ખેડૂતો-મહિલાઓ-યુવાનો સહિત કોના માટે શું-શું વચન આપ્યા? જુઓ તમામ વિગત

ગુજરાત કોંગ્રેસના પૂર્વ પ્રમુખ અમિત ચાવડાએ જણાવ્યું હતું કે, તેમની પાર્ટી ભલે ભાજપ અથવા AAPની જેમ વધારે ચર્ચામાં ન હોય, પરંતુ તે હજુ પણ રાજ્યમાં “નક્કર સમર્થન આધાર” ધરાવે છે. “અમે ભલે બહુ હોબાળો નથી મચાવી રહ્યા પરંતુ કોંગ્રેસ હજુ પણ મજબૂત છે અને આદિવાસી વિસ્તારો, ઉત્તર ગુજરાત અને અન્ય કેટલાક વિસ્તારોમાં બધાને આશ્ચર્યચકિત કરીશું,” તેમણે કહ્યું. સૌરાષ્ટ્રમાં અમારી પાસે જે હતું તેની કદાચ અમે ફરી ન કરી શકએ. પરંતુ, મારું મૂલ્યાંકન એ છે કે આ વિસ્તારોમાં પણ સત્તા વિરોધી લહેર અમારી તરફેણમાં રહેશે.”

(સ્ટોરી – Liz Mathew, અનુવાદ – કિરણ મહેતા)

Web Title: Gujarat elections viramgam signals congress failure voices of voters hope disappointment fear

Best of Express