ગુજરાત લોકસભા ચૂંટણી 2024 59.51% મતદાન: કયા ગામોએ કર્યો મતદાનનો બહિષ્કાર? કેટલી ફરિયાદ નોંધાઈ? જાણો બધુ જ

રિતુ શર્મા, સોહિની ઘોષ | Gujarat Loksabha lection 2024 : લોકસભા ચૂંટણીના ત્રીજા તબક્કામાં મંગળવારે ગુજરાતની 25 સીટો પર લગભગ 58.98 ટકા મતદાન થયું હતું. 2019 માં કુલ મતદાનની ટકાવારી 64.51 ટકા હતી. એટલે કે આ વખતની ચૂંટણીમાં ગત ચૂંટણી કરતા 5.53 ટકા ઓછુ મતદાન થયું છે.

કયા ગામોએ મતદાનનો કર્યો બહિષ્કાર?

ચૂંટણી પંચ (EC)ના નિવેદન મુજબ, ભરૂચના કેસર, સુરતના સંધરા અને બનાસકાંઠાના ભાકરીએ - ઓછામાં ઓછા ત્રણ ગામોએ ચૂંટણીનો સંપૂર્ણ બહિષ્કાર કર્યો હતો. તો આ બાજુ જૂનાગઢ જિલ્લાના ભાટગામ, ભાવનગરના રબારીકા અને મહીસાગર જિલ્લાના બોડોલી અને પુંજારામાં પીવાના પાણીની અછતથી માંડીને પાકા રસ્તાઓ વગેરેના કારણોસર આંશિક બહિષ્કારની જાણ કરવામાં આવી હતી.

કેટલી ફરિયાદો નોંધાઈ?

એકંદરે, છ એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી હતી અને કેટલાક ખામીયુક્ત EVM હોવાના અહેવાલો હતા, જેમાં ગાંધીનગર મતવિસ્તારમાં એક કેસનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં તાત્કાલિક ગુંદરનો ઉપયોગ કરીને બટનને અક્ષમ કરવામાં આવ્યું હતું.

ગુજરાત લોકસભા ચૂંટણી 2024 માં 58.98 ટકા મતદાન

ચૂંટણી પંચ દ્વારા 11.40 વાગ્યા સુધી શેર કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, રાજ્યની 25 બેઠકો પર 58.98 ટકા મતદાન થયું હતું.

સાંજે 5 વાગ્યા સુધી, સૌથી વધુ મતદાન વલસાડમાં (68.12 ટકા) અને સૌથી ઓછું અમરેલીમાં (45.59 ટકા) નોંધાયું હતું - 2019ના વલણ સાથે મેળ કરીએ તો, તે સમયે પણ વલસાડમાં સૌથી વધુ 74.28 ટકા અને અમરેલીમાં સૌથી ઓછું 54.47 ટકા મતદાન થયું હતું

મતદાન માટે સમય વધાર્યો, તો પણ મતદાન ઓછુ થયું

આ વર્ષે, વધુમાં વધુ મતદાન સુનિશ્ચિત કરવા માટે, રાજ્યમાં ચાલી રહેલી હીટવેવની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મતદાન માટે વધારાના બે કલાકની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. ડિસેમ્બર 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સવારે 8 વાગ્યાથી સાંજના 5 વાગ્યા સુધી મતદાન થયું હતું, તો લોકસભા ચૂંટણી માટે મંગળવારે મતદાન સવારે 7 વાગ્યે શરૂ થયું હતું અને સાંજે 6 વાગ્યે સમાપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું.

જો કે, ગુજરાતના સીઈઓ પી ભારતીએ સ્વીકાર્યું કે, મતદાનનો સમય લંબાવવાથી મતદાન વધ્યું નથી. વાસ્તવમાં, મતદાનના પ્રથમ કલાકમાં - સવારે 7 વાગ્યાથી સવારે 9 વાગ્યા સુધી - 9-10 ટકાની વચ્ચે મતદાન થયું હતું.

સવારે 9 થી 11 વાગ્યા સુધી મતદાનની ટકાવારી 15 ટકાની આસપાસ પહોંચી ગઈ હતી. ભારતીએ ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને જણાવ્યું હતું કે, સવારે 9 વાગ્યાથી 11 વાગ્યા સુધી આખો દિવસ મતદાનનો પીક અવર હતો.

મતદાનના છેલ્લા કલાક (સાંજે 5 થી 6 વાગ્યા સુધી), પોસ્ટલ બેલેટ અને EDC (ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર, જે મુજબ ચૂંટણી ફરજ પરના લોકોને કોઈપણ બૂથ પર મતદાન કરવાની મંજૂરી છે) ધ્યાનમાં લેતા મતદારોના મતદાનમાં વધુ સુધારો કરવામાં આવશે. અધિક મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી કુલદીપ આર્યના જણાવ્યા અનુસાર, 3 લાખથી 3.5 લાખ પોસ્ટલ બેલેટ નાખવામાં આવ્યા હતા અને પ્રથમ વખત ચૂંટણી ફરજ પરના 2 લાખ અધિકારીઓને EDC સુવિધા વિસ્તારવામાં આવી હતી.

“મતદાનની વાસ્તવિક ડેટા એન્ટ્રી આજે મધરાત પછી કરવામાં આવશે. ભારતીએ કહ્યું, અમારી પાસે મધ્યરાત્રિ સુધીમાં EVMમાંથી પડેલા મતદાનના છેલ્લા કલાકના મતદાનની ટકાવારીનો ડેટા હશે.

મહિલા મતદાન અધિકારી, અને એક પોલીસ કર્મીનું ફરજ દરમિયાન મોત

મતદાન દરમિયાન, 108 ઇમરજન્સી સેવાઓને ત્રણ મતદાન મથકના કર્મચારીઓ સહિત બૂથ પર ગરમી સંબંધિત લક્ષણોથી પીડાતા લોકો માટે ઓછામાં ઓછા સાત કોલ મળ્યા હતા. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, અમરેલી જિલ્લાના જાફરાબાદ તાલુકામાં બાઇક અકસ્માતમાં એક મહિલા મતદાન અધિકારી અને એક પોલીસકર્મીના મૃત્યુ સહિત બે મૃત્યુ નોંધાયા છે.

ગુજરાત ભાજપના વડા સી આર પાટીલે સુરતમાં મીડિયાકર્મીઓને જણાવ્યું હતું કે, ગરમીના કારણે મતદાનની ટકાવારીમાં 3-4 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

ઘણા ક્ષત્રિયો, ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં, પરંપરાગત પાઘડી પહેરીને મતદાન કરવા આવ્યા હતા, જ્યારે મહિલાઓએ નારંગી સાડી પહેરી હતી - આ તમામ 22 માર્ચે કેન્દ્રીય મંત્રી અને રાજકોટના ભાજપના ઉમેદવાર પરષોત્તમ રૂપાલા દ્વારા તેમની સામે કરવામાં આવેલી કથિત અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ સામે વિરોધ દરમિયાન. આ ડ્રેસ કોડ દ્વારા અનુસરવામાં આવ્યો હતો.

ભાવનગરના જેસોર તાલુકાના રબારીકા ગામના રહેવાસીઓએ લગભગ છ કલાક સુધી મતદાનનો બહિષ્કાર કર્યો હતો, પરંતુ આખરે સરકારી અધિકારીઓ આ દૂરના ગામમાં પહોંચ્યા અને લોકોને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવા સમજાવ્યા પછી કેટલાક લોકોએ મતદાન કર્યું. બાકીના સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં મતદાન શાંતિપૂર્ણ રહ્યું હતું.

ચૂંટણીમાં 26 બેઠકો પર 25 થી 265 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે. શાસક ભાજપે સુરતમાંથી તેની પ્રથમ લોકસભા ચૂંટણી જીતી હતી જ્યારે નવમાંથી આઠ ઉમેદવારો મેદાનમાંથી ખસી ગયા હતા અને કોંગ્રેસના ઉમેદવારનું નામાંકન ફોર્મ નકારી કાઢવામાં આવ્યું હતું. મંગળવારે પણ પાંચ વિધાનસભા બેઠકો પર મતદાન થયું હતું.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ, મુખ્ય પ્રધાન ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને ગુજરાતના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી પી ભારતી પ્રારંભિક મતદારોમાં હતા. જ્યારે મોદીએ અમદાવાદના રાણીપમતદાન કર્યું હતું - જેનું સંચાલન માત્ર મહિલાઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું - તો શાહ દ્વારા નારણપુરા ખાતે મતદાન કર્યું હતું. દીવ, દમણ, દાદરા નગર હવેલી અને લક્ષદ્વીપના વહીવટદાર પ્રફુલ્લ ખોડા પટેલે હિંમતનગરમાં મતદાન કર્યું હતું.

2014 અને 2019 માં ગુજરાતમાં તમામ 26 બેઠકો જીતનાર ભાજપને આ ચૂંટણીમાં હેટ્રિકની આશા છે. તેનો લક્ષ્‍યાંક 25માંથી દરેક બેઠકો પાંચ લાખ મતોના માર્જિનથી જીતવાનો છે.

વલસાડ ઉપરાંત, અન્ય લોકસભા બેઠકો જ્યાં સાંજે 5 વાગ્યા સુધી વધુ મતદાન થયું હતું તેમાં બનાસકાંઠા (64.48 ટકા), છોટા ઉદેપુર (63.76 ટકા), ભરૂચ (63.56 ટકા), બારડોલી (61.01 ટકા) અને આણંદ (60.44 ટકા)નો સમાવેશ થાય છે.

સવારે 7 થી 9 વાગ્યા સુધીના પ્રથમ રાઉન્ડના મતદાનમાં, અમદાવાદ પૂર્વમાં બાપુનગર વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં સૌથી ઓછું 4.74 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું, જે સાંજના 5 વાગ્યા સુધીમાં વધીને 49.16 ટકા થયું હતું. ચૂંટણી પંચના ડેટા મુજબ સૌથી વધુ મતદાન વલસાડ લોકસભા મતવિસ્તારના ડાંગ વિધાનસભા ક્ષેત્રમાં નોંધાયું હતું, જે સાંજના 5 વાગ્યા સુધીમાં વધીને 74.48 ટકા થયું હતું.

સૌથી ઓછુ પોરબંદર (46.51 ટકા), ભાવનગર (48.59 ટકા), સુરેન્દ્રનગર (49.19 ટકા) અને અમદાવાદ પૂર્વ (49.95 ટકા) હતા.

ચૂંટણી પંચ દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર પાંચ વિધાનસભા બેઠકો પરની પેટાચૂંટણીમાં સાંજે 5 વાગ્યા સુધી સરેરાશ 56.56 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. સીટીંગ ધારાસભ્યો દ્વારા પેટાચૂંટણી જરૂરી હતી - કોંગ્રેસના ચાર અને એક અપક્ષ - ભાજપમાં જોડાયા અને હવે પેટાચૂંટણીમાં પક્ષના ઉમેદવારો છે.

વાઘોડિયા વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણીમાં સૌથી વધુ 63.75 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. સૌથી ઓછું માણાવદરમાં 48.45 ટકા નોંધાયું હતું. વિજાપુરમાં 59.47 ટકા, પોરબંદરમાં 51.93 ટકા અને ખંભાતમાં 59.9 ટકા મતદાન થયું હતું. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આ મતવિસ્તારમાં 70.94 ટકા (વિજાપુર), 62.46 ટકા (પોરબંદર), 61.79 ટકા (માણાવદર), 67.99 ટકા (ખંભાત) અને 74.10 ટકા (વાઘોડિયા)માં મતદાનની ટકાવારી નોંધાઈ હતી.

ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, તેને 92 ફરિયાદો મળી હતી, જેમાંથી 18 છેતરપિંડી મતદાન, કાયદો અને વ્યવસ્થા અને ભીડના મુદ્દાઓ સાથે સંબંધિત હતી, જ્યારે 21 આચાર સંહિતાના ઉલ્લંઘન સાથે સંબંધિત હતી.

આર્યએ જણાવ્યું હતું કે, 92 ફરિયાદોમાંથી 56 રાજકીય પક્ષો તરફથી મળી હતી. જેમાંથી 49 કોંગ્રેસના અને સાત ભાજપના હતા. મુખ્ય ફરિયાદો નામો ગુમ થવાની હતી. રાજકીય પક્ષો તરફથી મળેલી ગંભીર ફરિયાદો પૈકી એક કે બે ફરિયાદો ડરાવવા અને મત ગુપ્ત રાખવાની હતી. પોલિંગ એજન્ટો મતદારોને મતદાન કરવા દેતા ન હોવાની એક-બે ફરિયાદો પણ મળી હતી. ત્રણથી ચાર કેસમાં, સંબંધિત કલેક્ટર પાસેથી કાર્યવાહીના અહેવાલો માંગવામાં આવ્યા હતા.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "આ ઉપરાંત, આજે છ એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી, જેમાં બનાસકાંઠા, ભરૂચ, જૂનાગઢ, ગીર સોમનાથ, સુરત શહેર અને વડોદરા શહેરમાંથી એક-એક કેસનો સમાવેશ થાય છે."

આર્યએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ગાંધીનગરના વાસણ ગામમાંથી મળેલી ફરિયાદની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે, એક મતદારે EVM પર ઇન્સ્ટન્ટ ગુંદરનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેના કારણે એક ખાસ બટન અક્ષમ થયું હતું. સવારે 10.40 વાગ્યે તેની જાણ થઈ હતી અને એક કલાકમાં મશીન બદલાઈ ગયું હતું.

(સુરત અને રાજકોટના ઇનપુટ્સ સાથે)