'માનવસર્જિત આપત્તિ': ગુજરાત સરકારે પીએમ મોદીના જન્મદિવસ માટે નર્મદાના પાણીને રોક્યું, એટલે પૂર આવ્યું : કોંગ્રેસ

Narmada River Bharuch Ankleshwar Flood : ગુજરાત સરકારે સરદાર સરોવર ડેમના ગેટ ખોલ્યાના એક દિવસ પછી, વિપક્ષ કોંગ્રેસે જણાવ્યું હતું કે, રાજ્યની ભાજપ સરકારે ખેડૂતોને જ્યારે જરૂર હતી ત્યારે ડેમના પાણી છોડવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ તેના બદલે, તેને સંગ્રહિત કર્યું હતું, હવે 17 સપ્ટેમ્બરના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસ પર જળાશય ઓવરફ્લો થઈ ગયું. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ પણ આવા જ આક્ષેપો કર્યા હતા.

આ "માનવસર્જિત આપત્તિ" ગણાવીને કોંગ્રેસે આક્ષેપ કર્યો હતો કે, આના કારણે સરકારને રવિવારે ડેમમાંથી મોટા પ્રમાણમાં પાણી છોડવાની ફરજ પડી હતી, જેના કારણે ડાઉનસ્ટ્રીમ ભરૂચ જિલ્લામાં પૂર આવ્યું હતું અને પરિણામે "મોટા પાયે નુકસાન" થયું હતું "લાખો લોકોને અસર થઈ હતી."

આ દરમિયાન, ભારે વરસાદને પગલે સોમવારે બીજા દિવસે પણ નર્મદા ડેમ અને અન્ય નવ જળાશયો ઓવરફ્લો થતા રહ્યા હતા. નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (NDRF) એ રવિવાર અને સોમવારની વચ્ચેની રાત્રે અરવલ્લી જિલ્લાના દેમાઈ ગામમાં ધામી નદીના પૂરના પાણીમાં ફસાયા બાદ ત્રણ શિશુઓ, સાત બાળકો અને 21 મહિલાઓ સહિત 37 લોકોને બચાવ્યા હતા.

સોમવારે, કોંગ્રેસના પ્રવક્તા મનીષ દોશીએ અમદાવાદમાં મીડિયાકર્મીઓને જણાવ્યું હતું કે, "મધ્યપ્રદેશમાં ભારે વરસાદ અને નર્મદા ડેમમાં પાણીના સ્તર પર કલાકો સુધી દેખરેખ રાખવા છતાં, સત્તાવાળાઓએ 15 અને 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી છોડ્યું ન હતું અને ડેમ છલકાય તેની રાહ જોઈ હતી. કોઈને ખુશ કરવા માટે 17 સપ્ટેમ્બરે ઓવરફ્લો થાય છે."

તેમણે કહ્યું, "ત્યારબાદ છોડવામાં આવેલ પાણીનો જથ્થો એટલો મોટો હતો - 18 લાખ ક્યુસેક - કે તે ભરૂચ, ચાણોદ અને કરનાલી સહિતના ડાઉનસ્ટ્રીમમાં આવેલા નગરો અને શહેરોને પોતાની ચપેટમાં લઈ લે છે. આ માનવસર્જિત પૂર છે. અમે તમામ સંબંધિત અધિકારીઓ સામે ગુનાહિત બેદરકારી બદલ ગુનો નોંધી અને તેની જપ્તી કરવા માંગ કરીએ છીએ. પૂર પીડિતોને વળતર ચૂકવવા માટે તેમની મિલકતો જપ્ત થવી જોઈએ”

દોશીએ કહ્યું કે, પાંચ જિલ્લાઓ પ્રભાવિત થયા છે અને ગુજરાત કોંગ્રેસ આ અંગે ભારતના પ્રમુખ, કેન્દ્રીય જળ આયોગ અને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને પત્ર લખશે. "જો અધિકારીઓએ સમયસર કાર્યવાહી કરી હોત, તો નર્મદાના પૂરના પાણીને સરળતાથી સૌરાષ્ટ્રમાં ડાયવર્ટ કરી શકાયું હોત જ્યાં પાણીની માંગ હતી."

રવિવારે, GPCC પ્રમુખ શક્તિસિંહ ગોહિલે દાવો કર્યો હતો કે, નર્મદા ડેમમાંથી અચાનક છોડવામાં આવેલા પાણીથી ભરૂચમાં પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જ્યાં રહેણાંક વિસ્તારોમાં પાણી એપાર્ટમેન્ટના બીજા માળ સુધી વધી ગયા હતા. “ખેતરોમાં પૂરના પાણી ભરાઈ ગયા છે અને પાક નાશ પામ્યો છે. જો ધીમે ધીમે પાણી છોડવામાં આવ્યું હોત તો, આવી દુર્ઘટના સર્જાઈ ન હોત. પરંતુ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસે નર્મદા ડેમ ઓવરફ્લો થાય ત્યાં સુધી બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ પણ પૂજા કરવા ગયા હતા. ભાજપને ખુશ કરવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા નાટકને કારણે આ બધુ બન્યું.”

ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન ભૂપેન્દ્ર પટેલ રવિવારે સવારે “નર્મદા જળ ના વધમણા” કે નર્મદાના પાણીને આવકારવા ડેમના સ્થળ કેવડિયા ગયા હતા. આ દિવસે પીએમ મોદીનો 73 મો જન્મદિવસ પણ હતો.

AAP કાર્યકર્તાઓ મદદ અને સહાયતા આપવા માટે ભરૂચમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચ્યા છે, તેની નોંધ લેતા, AAP ગુજરાતના વડા ઇસુદાન ગઢવીએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે, ભરૂચ અને તેની આસપાસના વિસ્તારો પૂરગ્રસ્ત છે અથવા પૂર જેવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. "લોકોના મનમાં હવે એક પ્રશ્ન છે - શું આ વર્તમાન પૂર કુદરતી આફત છે કે, માનવસર્જિત છે," તેમણે વહીવટીતંત્રને અસરગ્રસ્ત લોકોના પુનર્વસન માટે અપીલ કરતા પહેલા અને તેમના માટે ખોરાક અને આશ્રય પ્રદાન કરવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પૂછ્યું.

ઈસુદાન ગઢવીએ કહ્યું, “પ્રસંશા મેળવવાની ઈચ્છા રાખતી વખતે, આપણે વિચારવું જોઈએ કે, શું આવી પ્રવૃત્તિઓ લોકો માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી રહી છે. ભાજપના નેતાઓએ આને ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ.

ગુજરાત કિસાન કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ, ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (GPCC) ની ખેડૂતોની પાંખ, પાલ આંબલિયાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે, સરદાર સરોવરને "ઓવરફ્લો કરવા માટે ભરવામાં આવ્યો હતો". “નર્મદા ડેમ 17 સપ્ટેમ્બર, 2023 ના રોજ ઓવરફ્લો થયો ન હતો, પરંતુ તેને ઓવરફ્લો કરવામાં આવ્યો હતો. ડેમ ઓવરફ્લો થઈ ગયો એ વાતથી સૌ કોઈ ખુશ છે, પણ કુદરતી રીતે એવું બન્યું નથી. નરેન્દ્ર મોદીને ખુશ કરવા માટે ડેમને કૃત્રિમ રીતે ઓવરફ્લો કરવા માટે ભરવામાં આવ્યો હતો.”આંબલિયાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

કોંગ્રેસના નેતાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે, આવી કાર્યવાહી દ્વારા, સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમ લિમિટેડ (SSNNL), ગુજરાત સરકારના ઉપક્રમે લોકોને "વ્યાપક પાયે નુકસાન" પહોંચાડ્યું છે. "આ કરવાથી, નિહિત હિતોનું ચોક્કસપણે રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે પરંતુ સંખ્યાબંધ લોકોને મોટા પાયે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું હતું. ઉદાહરણ તરીકે, સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાત વિસ્તારના ખેડૂતો છેલ્લા એક મહિનાથી પાણી માટે ઝંખતા હતા. પરંતુ, તેમને પાણી આપવામાં આવ્યું ન હતું કારણ કે તેઓ (સરકાર) 17 સપ્ટેમ્બરની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

આંબલીયાએ જણાવ્યું હતું કે, જો SSNNL એ પાણીને ધીમી ગતિએ છોડ્યું હોત તો, લાખો એકરમાં ઉભા પાકને સિંચાઈ મળી શકી હોત. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) એ ભારે વરસાદની ચેતવણી આપી હતી, પરંતુ SSNNL એ ફ્લડગેટ્સ ખોલવા માટે વડા પ્રધાનના જન્મદિવસ સુધી રાહ જોઈ.

આંબલિયાએ કહ્યું, “આઈએમડીએ પાંચ દિવસ પહેલા ચેતવણી આપી હતી કે, અત્યંત ભારે વરસાદ થશે, રેડ એલર્ટ જાહેર કરાયું હતુ, તે મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતના પ્રદેશોમાં અનુભવાય તેવી શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. આવી સ્થિતિમાં, નર્મદા ડેમને કૃત્રિમ રીતે ઓવરફ્લો કરીને, છેલ્લા બે દિવસમાં લાખો ક્યુસેક પાણી છોડીને, ડેમના ડાઉનસ્ટ્રીમમાં રહેતા લોકો, ઉદાહરણ તરીકે, ભરૂચમાં, કૃત્રિમ પૂરનો ભોગ બન્યા છે. આ માનવસર્જિત આપત્તિ છે.”

તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે, મધ્યપ્રદેશ સરકારના અધિકારીઓએ સરદાર સરોવરને ઓવરફ્લો કરવા માટે 17 સપ્ટેમ્બરે ઈન્દિરાસાગર ડેમમાંથી 9.45 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડ્યું હતું. મારી આગાહી સાચી સાબિત થઈ હતી. આ વર્ષે પણ એવું જ થયું હતું.”

“જ્યારે નર્મદા નદીના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ થાય છે, ત્યારે તેમણે મોદીને ખુશ કરવા નર્મદા ડેમના 23 દરવાજા ખોલી નાખ્યા હતા અને ડાઉનસ્ટ્રીમમાં પૂરની વિકટ પરિસ્થિતિ સર્જી હતી. લાખો લોકો પૂર સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે. શું ડેમ માત્ર નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસની ઉજવણી માટે જ બાંધવામાં આવ્યો છે? કોંગ્રેસ નેતાએ પૂછ્યું.

આ પણ વાંચો - ગુજરાત વરસાદ આગાહી Update : આ જિલ્લાઓ માટે હજુ બે દિવસ ભારે, વરસાદ સાથે ભારે પવન પણ ફૂંકાશે

ગુજરાતના જળ સંસાધન મંત્રી કુંવરજી બાવળિયાનો સંપર્ક કરવા માટે તાત્કાલિક સંપર્ક થઈ શક્યો ન હતો.

SSNNL દ્વારા ડેમમાંથી ત્રણ દરવાજા ખુલ્લા રાખીને 5.94 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે અને ડેમની કેનાલમાં 18,593 ક્યુસેક પાણી પણ છોડવામાં આવી રહ્યું છે. તો, સિંચાઈ વિભાગ દક્ષિણ ગુજરાત પ્રદેશમાં ઉકાઈ અને દમણગંગા ડેમમાંથી પાણી છોડી રહ્યું છે; મધ્ય ગુજરાત પ્રદેશમાં વણાકબોરી, પાનમ, હડફ, કડાણા, કરજણ ડેમ અને ઉત્તર ગુજરાત પ્રદેશમાં દાંતીવાડા અને ધરોઈ ડેમ છે.