શું માણસો પણ અંધારામાં ચમકે છે? વૈજ્ઞાનિકોનું નવું સંશોધન, શું છે બાયોલ્યુમિનેસેન્સનું રહસ્ય?

જીવનશૈલી | વાસ્તવિકતા ઘણીવાર અજાણી અને કાલ્પનિક કરતાં વધુ રસપ્રદ હોય છે. શું તમે જાણો છો કે માનવ શરીર પણ એક આછો પ્રકાશ ફેંકે છે? આ પ્રકાશ એટલો આછો છે કે આપણી આંખો તેને જોઈ શકતી નથી, પરંતુ અત્યાધુનિક અને અતિ-સેન્સટીવ કેમેરા તેને કેદ કરવામાં સક્ષમ છે.

પહેલી વાર જાપાની વૈજ્ઞાનિકોએ માનવ દ્વારા ઉત્સર્જિત આ અત્યંત ઝાંખા પ્રકાશની ઇમેજ કેપ્ચર કરી છે. આ શોધ સાબિત કરે છે કે માનવ શરીરમાં બાયોલ્યુમિનેસેન્સ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

બાયોલ્યુમિનેસેન્સ શું છે?

બાયોલ્યુમિનેસેન્સ એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા જીવંત કોષોમાં બાયોકેમિકલ પ્રતિક્રિયાઓ પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે. અત્યાર સુધી, આ ઘટના ફાયરફ્લાય, ગ્લો વોર્મ્સ, કેટલીક દરિયાઈ માછલીઓ અને અન્ય જીવોમાં જોવા મળી છે, પરંતુ આ પહેલી વાર છે જ્યારે તે મનુષ્યોમાં કેમેરામાં કેદ થયું છે.

શોધ કેવી રીતે થઈ?

ઓનલાઈન જર્નલ PLoS ONE માં પ્રકાશિત થયેલા તેમના અભ્યાસમાં, સંશોધકોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે તેઓએ અતિ- સેન્સિટિવ કેમેરાનો ઉપયોગ કરીને ઘણા દિવસો સુધી સ્વયંસેવકોના શરીરના ઉપરના ભાગની છબીઓ લીધી. આ કેમેરા માનવ આંખ જોઈ શકે તેના કરતા લગભગ એક હજાર ગણા ઓછા પ્રકાશને કેપ્ચર કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા હતા. 

દિવસના સમય સાથે તેજ બદલાય 

અભ્યાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે માનવ શરીર દ્વારા ઉત્સર્જિત આ પ્રકાશ 24 કલાકના ચક્રને અનુસરે છે. આ પ્રકાશ બપોર અને મોડી સાંજે સૌથી વધુ અને રાત્રે સૌથી ઓછો હોય છે. ગાલ, કપાળ અને ગરદન સૌથી વધુ પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરે છે.

નવી વાત શું છે?

રસપ્રદ વાત એ છે કે, જે વિસ્તારો સૌથી વધુ પ્રકાશ ફેંકે છે તે શરીરના સૌથી ગરમ ભાગો નથી. આનો અર્થ એ છે કે આ ચમક શરીરના તાપમાન સાથે સંબંધિત નથી, પરંતુ કોષોમાં થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ સાથે સંબંધિત છે.

84 દિવસ સુધી સતત 10 કિલોમીટર જોગિંગ કરવાથી શરીરમાં શું ફેરફાર થઇ શકે?

માનવ શરીર શા માટે ચમકે છે?

જ્યારે શરીરના કોષો કોષ શ્વસન દ્વારા ઊર્જા ઉત્પન્ન કરે છે, ત્યારે મુક્ત રેડિકલ નામના અત્યંત સક્રિય અણુઓ બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે આ અણુઓ લિપિડ અને પ્રોટીન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે, ત્યારે કેટલાક "ઉત્તેજિત" બને છે. આ અણુઓ ફ્લોરોફોર્સ નામના રસાયણો સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે અને ફોટોન (પ્રકાશ કણો) ઉત્સર્જિત કરે છે.

શું તેનો કોઈ ફાયદો છે?

વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આવા નબળા પ્રકાશનો મનુષ્યોમાં કોઈ સીધો ઉત્ક્રાંતિ કે જૈવિક ફાયદો નથી. પ્રાણીઓમાં બાયોલ્યુમિનેસેન્સનો ઉપયોગ સાથીઓને આકર્ષવા, શિકાર કરવા અથવા પ્રકાશ પૂરો પાડવા માટે થાય છે, પરંતુ મનુષ્યોમાં તે ફક્ત બાયોકેમિકલ બાય-પ્રોડક્ટ (આડઅસર) માનવામાં આવે છે.

ભવિષ્ય શું હોઈ શકે?

જ્યારે આ શોધના વ્યવહારિક ઉપયોગો હાલમાં મર્યાદિત છે, વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ ટેકનોલોજી હેલ્થકેર, મેટાબોલિક સ્ટડી અને તબીબી સંશોધનમાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.