પુરુષો કરતાં સ્ત્રીઓમાં કલર પારખવાની ક્ષમતા વધુ? એક્સપર્ટ શું કહે છે?

કલરને સમજવાની અને તેને પારખવાની ક્ષમતા એ માનવ દ્રષ્ટિનું એક આકર્ષક પાસું છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે કલરને પારખવાની ક્ષમતા સ્ત્રી અને પુરુષ બન્નેમાં અલગ અલગ હોઈ શકે છે. ન્યુરોસાયન્ટિસ્ટ અને કન્ટેન્ટ સર્જક એમિલી મેકડોનાલ્ડ તેની તાજેતરની રીલમાં આવો દાવો કર્યો છે, અહીં જાણો

ન્યુરોસાયન્ટિસ્ટ અને કન્ટેન્ટ સર્જક એમિલી મેકડોનાલ્ડ તેની તાજેતરની રીલમાં કહે છે 'આજની મજાની હકીકત એ છે કે સ્ત્રીઓ ઘણીવાર પુરુષો કરતાં વધુ રંગો જોઈ શકે છે અને તેનું કારણ એ છે કે વધુ રંગને પારખવાનું નક્કી કરવા માટે જવાબદાર જીન્સ X રંગસૂત્ર પર સ્થિત છે. સ્ત્રીઓમાં બે X રંગસૂત્રો હોય છે, પુરુષો પાસે માત્ર એક જ હોય ​​છે.'

બેંગલુરુની સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ગાયનેકોલોજિસ્ટ અને મહિલા આરોગ્ય નિષ્ણાત ડૉ. વિનુથા જી McDonald સાથે સંમત છે. તે કહે છે 'પુરુષો અને સ્ત્રીઓ વચ્ચેના રંગ દ્રષ્ટિમાં તફાવત માટેનો ન્યુરોલોજીકલ આધાર મુખ્યત્વે આંખો અને મગજમાં આનુવંશિક અને માળખાકીય તફાવતોમાં રહેલો છે. સ્ત્રીઓમાં સામાન્ય રીતે બે X રંગસૂત્રો હોય છે, જ્યારે પુરુષોમાં એક X અને એક Y રંગસૂત્ર હોય છે. શંકુ કોશિકા (cone cells= જે રંગ શોધે છે) ના વિકાસ માટે જવાબદાર જનીનો હોવાથી X રંગસૂત્ર પર સ્થિત છે, જો સ્ત્રી દરેક X રંગસૂત્ર પર આ જનીનોમાં ભિન્નતા ધરાવે છે તો શંકુ કોષોના ઘણા ટાઈપ હોઈ શકે છે, જે તેને રંગોના વિશાળ સ્પેક્ટ્રમને સમજવાની મંજૂરી આપી શકે છે.'

આ પણ વાંચો: NATTO Report: ભારતમાં વર્ષ 2023માં સૌથી વધુ અંગ પ્રત્યારોપણ, 63 ટકા જીવંત અંગ દાતા મહિલાઓ : NOTTO રિપોર્ટ

રંગને પારખવામાં શંકુ કોષની ભૂમિકા

રેટિનામાં રહેલ શંકુ કોષો કલર પરખ માટે નિર્ણાયક છે. એક્સપર્ટ કહે છે કે શંકુ કોષો ત્રણ પ્રકારના હોય છે, દરેક પ્રકાશની વિવિધ તરંગલંબાઇઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે: ટૂંકા (S), મધ્યમ (M) અને લાંબા (L). આ કોષો પ્રકાશની વિવિધ તરંગલંબાઇ પર પ્રક્રિયા કરીને અને આ માહિતી મગજને મોકલીને રંગની ધારણા કરવા એકસાથે કામ કરે છે.

સ્ત્રીઓમાં બે X રંગસૂત્રોની હાજરીનો અર્થ એ થાય છે કે તેઓ શંકુ કોષોની વધુ વિવિધતા ધરાવી શકે છે. વિઝન રિસર્ચ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા સંશોધન મુજબ કેટલીક સ્ત્રીઓમાં ચોથા પ્રકારના કોન સેલ હોય છે, જે તેમની રંગ ભેદભાવ ક્ષમતાઓને વધારી શકે છે જે તેમને રંગછટામાં સૂક્ષ્મ તફાવતોને સમજવાની મંજૂરી આપે છે જે પુરુષો કદાચ જોઈ શકતા નથી. પુરુષોમાં તેમના સિંગલ X રંગસૂત્રને કારણે આ ઓછું છે'

હોર્મોનલ પરિબળો : રંગની ધારણામાં તફાવતમાં ફાળો આપી શકે

ડૉ. વિનુથા જણાવે છે કે કેટલાક ન્યુરોલોજીકલ અને હોર્મોનલ પરિબળો છે જે રંગની ધારણાના તફાવતોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. 'હોર્મોનલ ભિન્નતા, ખાસ કરીને એસ્ટ્રોજન, રેટિના અને વિઝ્યુઅલ કોર્ટેક્સને અસર કરી શકે છે, સંભવિતપણે રંગની સંવેદનશીલતામાં વધારો કરે છે. જર્નલ ઑફ વિઝનના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે એસ્ટ્રોજન શંકુ કોશિકાઓની પ્રવૃત્તિ અને રંગ પ્રક્રિયામાં સામેલ ન્યુરલ માર્ગોને પ્રભાવિત કરે છે.

આ પણ વાંચો: High Blood Pressure : સવારે આટલા લક્ષણો અનુભવાય છે? તો હાઈ બ્લડ પ્રેશરના ચેતવણીના ચિહ્નો જાણો

ન્યુરોલોજીકલ રીતે મગજના દ્રશ્યના ક્ષેત્રોમાં તફાવતો પણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. સ્ત્રીઓમાં સામાન્ય રીતે મગજના કદની તુલનામાં મોટા પ્રાથમિક વિઝ્યુઅલ કૉર્ટેક્સ હોય છે, જે વધુ વિગતવાર રંગ ધારણામાં ફાળો આપી શકે છે. આ માળખાકીય તફાવત, હોર્મોનલ પ્રભાવો સાથે જોડાઈ છે તેથી સ્ત્રીઓ અને પુરુષોમાં અલગ અલગ રંગ પારખવાની ક્ષમતા હોઈ શકે છે.

દ્રશ્ય માહિતીની પ્રક્રિયામાં સામેલ મગજના ભાગો પુરુષો અને સ્ત્રીઓ વચ્ચે તેમની કામગીરીમાં કેવી રીતે અલગ પડે છે?

મગજના મુખ્ય ક્ષેત્રો દ્રશ્ય માહિતીની પ્રક્રિયા માટે જવાબદાર છે, જેમાં રંગનો સમાવેશ થાય છે એટલે કે ઓસીપીટલ લોબ અને વિઝ્યુઅલ કોર્ટેક્સ. અભ્યાસોમાં દર્શાવ્યું છે કે આ પ્રદેશો પુરુષો અને સ્ત્રીઓમાં અલગ રીતે કાર્ય કરી શકે છે. NeuroImage માં સંશોધન મુજબ, સ્ત્રીઓ પ્રાથમિક વિઝ્યુઅલ કોર્ટેક્સમાં વધુ ગીચ ન્યુરોન્સ ધરાવે છે, જે રંગ સહિત અન્ય દ્રશ્ય વિગત પર પ્રક્રિયા કરવાની ક્ષમતાને વધારી શકે છે.

આ ઉપરાંત એમઆરઆઈ અભ્યાસો દર્શાવે છે કે સ્ત્રીઓ ઘણીવાર મગજના ઘણા પ્રદેશોમાં વધુ સક્રિયતા દર્શાવે છે જ્યારે પુરુષોની સરખામણીમાં રંગ ભેદભાવ ધરાવતા કાર્યોમાં વ્યસ્ત હોય છે. આ પ્રક્રિયા કરવા માટે વધુ સંકલિત અને વ્યાપક ન્યુરલ નેટવર્ક સૂચવે છે, જે ઉન્નત રંગ પારખવાની ક્ષમતા તરફ દોરી જાય છે.