Dengue Fever And Care : ડેન્ગ્યુના લક્ષણો શું હોઈ શકે? શું પપૈયાના પાનનું સેવન કરી શકાય? જાણો શું કહે છે નિષ્ણાતો

જેમ જેમ ચોમાસું આવી રહ્યું છે, ત્યારે સમગ્ર ભારતમાં ડેન્ગ્યુના કેસોમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. તેથી આ ઋતુમાં સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું ખુબજ જરુરી બને છે, અને તેના લક્ષણો જાણવા અગત્યના બને છે, અહીં જાણો કેવી રીતે ડેન્ગ્યુનો ચેપ લાગે છે,

ડેન્ગ્યુ વિષે :

ડેન્ગ્યુ એક વાયરલ ચેપ છે જે મચ્છરથી લોકોમાં ફેલાય છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અનુસાર, તે ઉષ્ણકટિબંધીય અને ઉષ્ણકટિબંધીય આબોહવામાં વધુ સામાન્ય છે.

WHO જણાવે છે કે, મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં, મોટાભાગના લોકોમાં લક્ષણો જોવા મળતા નથી. સામાન્ય લક્ષણોમાં તાવ,માથાનો દુખાવો,શરીરમાં દુખાવો, ઉબકા અને ફોલ્લીઓ થાય છે. ડેન્ગ્યુની સારવાર દર્દની દવાથી કરવામાં આવે છે કારણ કે હાલમાં તેની કોઈ ચોક્કસ સારવાર નથી.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ડેન્ગ્યુ વાયરસથી સંક્રમિત થાય છે, ત્યારે પ્લેટલેટની સંખ્યામાં ઘટાડો થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ડેન્ગ્યુ તાવનું સૌથી નિર્ણાયક લક્ષણ છે અને તે ઘણીવાર બીમારી વધે તે દરમિયાન જોવા મળે છે.

ડેન્ગ્યુના લક્ષણો:

નિષ્ણાતોના મતે, ડેન્ગ્યુ નો ચેપ ધરાવતા લોકોમાં હળવા અથવા કોઈ લક્ષણો નથી અને તેઓ 1-2 અઠવાડિયામાં સારા થઈ જાય છે. અમુક દુર્લભ કિસ્સાઓમાં, ડેન્ગ્યુ ગંભીર હોઈ શકે છે અને મૃત્યુ તરફ દોરી શકે છે.જો લક્ષણો જોવા મળે છે, તો તે સામાન્ય રીતે ચેપના 4-10 દિવસ પછી શરૂ થાય છે અને 2-7 દિવસ સુધી રહે છે.

આ પણ વાંચો: Human Body Genes: મનુષ્ય બે પગ પર સીધા- ટટ્ટાર કેમ ચાલે છે? માનવ શરીરમાં ખાસ જનીન શોધ્યો હોવાનો વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો

લક્ષણોમાં,

• તાવ
• ગંભીર માથાનો દુખાવો
• આંખો પાછળ દુખાવો
• સ્નાયુ અને સાંધાનો દુખાવો
• ઉબકા
• ઉલટી
• સોજો આવવો
• શરીર પર ફોલ્લીઓ થવી

ડબ્લ્યુએચઓ અનુસાર,જે વ્યક્તિઓ બીજી વખત ચેપગ્રસ્ત થાય છે તેમને ગંભીર ડેન્ગ્યુનું જોખમ રહે છે.ડેન્ગ્યુની કોઈ ચોક્કસ સારવાર ન હોવાથી, ડોકટરો સામાન્ય રીતે પીડાના લક્ષણોની સારવાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ડબ્લ્યુએચઓ અનુસાર, એસિટામિનોફેન (પેરાસિટામોલ) નો ઉપયોગ ઘણીવાર પીડાને કંટ્રોલ કરવા માટે થાય છે. બિન-સ્ટીરોઇડ બળતરા વિરોધી દવાઓ જેમ કે આઇબુપ્રોફેન અને એસ્પિરિન ટાળવામાં આવે છે કારણ કે તે રક્તસ્રાવનું જોખમ વધારી શકે છે.

શું પપૈયાના પાન ડેન્ગ્યુમાં મદદરૂપ થઇ શકે છે?

દર વર્ષે, ડેન્ગ્યુના કેસોમાં વધારો થવાથી પપૈયાના પાંદડાની માંગમાં વધારો થાય છે કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે તે ડેન્ગ્યુના દર્દીઓમાં પ્લેટલેટની સંખ્યામાં વધારો કરી શકે છે. પરંતુ શું તે ખરેખર કામ કરે છે?

ડૉ. (કૉનલ) રાકેશ કુમાર, આર્ટેમિસ લાઇટ, એનએફસી, નવી દિલ્હી ખાતે સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ઇન્ટરનલ મેડિસિન, ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસ.કોમને જણાવ્યું હતું કે,“ઘણા કારણોથી ડેન્ગ્યુ થાય ત્યારે પપૈયાના પાનનું સેવન ન કરવું જોઈએ. સૌપ્રથમ, ડેન્ગ્યુના દર્દીઓ માટે પપૈયાના પાંદડાના ઉપચારાત્મક ફાયદાઓના દાવાને સમર્થન આપવા માટે અપૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા છે. જ્યારે કેટલાક અભ્યાસો સંભવિત અસરો સૂચવે છે, મોટા ભાગના સંશોધનો મર્યાદિત છે અને મજબૂત ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સનો અભાવ છે.''

દરમિયાન, ડો. તુષાર તયાલે, મુખ્ય સલાહકાર, આંતરિક દવા વિભાગ, સીકે ​​બિરલા હોસ્પિટલ, ગુરુગ્રામ, જણાવ્યું હતું કે તેઓ દર વર્ષે જુએ છે કે લોકો પપૈયાના પાનનો રસ અને કીવી જેવા ફળનો પ્લેટલેટ્સ વધારવા માટે ઘણાં ઘરેલું ઉપાયોનો આશરો લે છે.

'પપૈયાના પાંદડા ખાવાથી આડ અસર થઈ શકે છે'?

ડૉ. કુમારના જણાવ્યા મુજબ, પપૈયાના પાંદડા ખાવાથી પ્રતિકૂળ પ્રતિક્રિયાઓ અથવા આડ અસરો થઈ શકે છે, ખાસ કરીને ડેન્ગ્યુ તાવના કારણે નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતી વ્યક્તિઓમાં.

તેમણે કહ્યું કે,“કાચા પપૈયાના પાન અથવા અર્કના સેવનથી એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ, જઠરાંત્રિય અગવડતા અથવા અન્ય સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. તદુપરાંત, ડેન્ગ્યુ તાવ ઘણીવાર પ્લેટલેટની સંખ્યામાં ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે, જે રક્તસ્રાવની ગૂંચવણો તરફ દોરી જાય છે. જ્યારે એવા દાવાઓ છે કે પપૈયાના પાંદડા પ્લેટલેટની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં મદદ કરી શકે છે, અપ્રમાણિત ઉપાયો પર આધાર રાખવો જોખમી હોઈ શકે છે અને યોગ્ય તબીબી સારવારમાં વિલંબ કરી શકે છે.''

આ પણ વાંચો: ડાયાબિટીસ દર્દીઓ મગફળી ખાઇ શકે? બ્લડ સુગર સાથે કેવો છે સંબંધ? જાણો મગફળી ખાવાના ફાયદા

તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે ડેન્ગ્યુ તાવને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવા માટે યોગ્ય મેડિકલ કેર જરૂરી છે. “ડેન્ગ્યુના દર્દીઓ માટે શ્રેષ્ઠ સંભવિત પરિણામની ખાતરી કરવા માટે ડોક્ટરની સલાહ લેવી, હાઇડ્રેટેડ રહેવું(પાણી પીવું) અને તબીબી સલાહને અનુસરવી જરૂરી છે. પપૈયાના પાન જેવા અપ્રમાણિત ઉપાયો પર આધાર રાખવાને બદલે યોગ્ય સારવાર માટે હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સની સલાહ લેવી હંમેશા સલાહભર્યું છે''

ડૉ. તયલે ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસ.કોમને જણાવ્યું હતું કે, “પપૈયાના પાનનો રસ સ્વાદમાં અત્યંત અપ્રિય છે અને તે વધુ ઉલ્ટી અને ડાયરિયા તરફ દોરી શકે છે જે અંતર્ગત ડિહાઇડ્રેશનને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. એક વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે પપૈયાના રસમાં ફ્લેવોનોઈડ્સ અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ હોય છે જે તમામ તાજા ફળો અને શાકભાજીમાં પણ જોવા મળે છે. તેથી, પપૈયાનો રસ પીવાને બદલે, આપણે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે દર્દીને તાજા ફળો, વનસ્પતિ સૂપ અને નાળિયેર પાણી પીવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવું જોઈએ. ડેન્ગ્યુના દર્દીમાં પ્લેટલેટ્સ 7મા દિવસે આપોઆપ વધી જાય છે અને પપૈયાનો રસ પીવાથી રિકવરી ઝડપી થશે નહીં.''

ડેન્ગ્યુથી કેવી રીતે બચવું?

ડેન્ગ્યુ ફેલાવતા મચ્છર દિવસ દરમિયાન સક્રિય હોવાથી, નીચેના પગલાં ડેન્ગ્યુ થવાનું જોખમ ઘટાડી શકે છે:

• તમારા શરીરને બને તેટલું ઢાંકી દે તેવા કપડાંનો ઉપયોગ કરો
• જો દિવસ દરમિયાન સૂતા હોવ તો મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરો,
• કોઇલ અને વેપોરાઇઝર્સ.