નાની ઉંમરે જ પરેશાન કરવા લાગ્યો છે કમરનો દુખાવો? ડોક્ટરે જણાવ્યા કારણો અને રાહત મેળવવાના ઉપાય

back pain upay : આજકાલ મહિલાઓમાં કમર દર્દની સમસ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. પહેલા આ સમસ્યા વૃદ્ધ મહિલાઓમાં વધુ જોવા મળતી હતી, પરંતુ હવે યુવા મહિલા પણ તેનાથી પરેશાન છે. પરિવારની જવાબદારીઓ, ઓફિસના કામકાજ, કલાકો સુધી બેસી રહેવું અને પોતાના સ્વાસ્થ્યની અવગણના કરવી, આ બધા કારણો પીઠના દુખાવાને સામાન્ય બનાવી રહ્યા છે. ઘણી વખત મહિલાઓ પીડાને નાની સમજીને ટાળી દે છે. પરંતુ જો તેના પર સમયસર ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો આ સમસ્યા ગંભીર પણ હોઈ શકે છે. 

જોકે જો કારણો સમજી લેવામાં આવે અને યોગ્ય પગલાં અપનાવવામાં આવે તો કમર દર્દમાં ઘણી હદ સુધી રાહત મળી શકે છે. ચાલો નિષ્ણાતો પાસેથી જાણીએ કે મહિલાઓમાં પીઠના દુખાવા પાછળના કારણો શું-શું છે અને આ સમસ્યામાંથી રાહત મેળવવા માટે કયા પગલાં લેવા જોઈએ.

હોર્મોનલ ફેરફારો

ગ્રેટર નોઈડાના બ્લિસ આઇવીએફ અને ગાયનેકોલોજી કેર સેન્ટરના ગાયનેકોલોજીસ્ટ ડો.સોનાલી ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર મહિલાઓમાં કમર દર્દનું એક મુખ્ય કારણ હોર્મોનલ ફેરફાર છે. પીરિયડ્સ દરમિયાન શરીરમાં એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન હોર્મોન્સનું સ્તર બદલાતું રહે છે. આ વધઘટના કારણે સ્નાયુઓ અને લિંગામેંટ્સમાં ખેંચાણનું કારણ બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણી સ્ત્રીઓ પીરિયડ્સ દરમિયાન કમર અને પેટના નીચેના ભાગમાં તીવ્ર દુખાવો અનુભવે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓમાં આ દુખાવો એટલો તીવ્ર હોય છે કે રોજિંદા કાર્યો કરવા મુશ્કેલ બની જાય છે.

ગર્ભાવસ્થા અને ડિલિવરી પછી દુખાવો કેમ વધે છે?

ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાના શરીરમાં ઘણા ફેરફારો થાય છે. વધેલું વજન અને શરીરનું સંતુલન બદલવાથી કમર પર વધારાનો ભાર આવે છે. આ સમય દરમિયાન 'રિલેક્સિન' નામનું હોર્મોન બહાર આવે છે, જે સાંધાને ઢીલા કરે છે જેથી ડિલિવરી સરળ થાય છે. પરંતુ આ કારણોસર પીઠના દુખાવાની સંભાવના પણ વધી જાય છે. ડિલિવરી પછી જો મહિલાને યોગ્ય આરામ અને કસરત ન મળે તો આ દુખાવો લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. ઘણી સ્ત્રીઓ બાળકોની સંભાળમાં પોતાનું સ્વાસ્થ્ય પાછળ છોડી દે છે, જે સમસ્યાને વધુ તીવ્ર બનાવે છે.

ભારે કામ પણ જવાબદાર 

ડો.સોનાલી ગુપ્તા સમજાવે છે કે ખરાબ રોજિંદી આદતો પણ પીઠનો દુખાવો વધારે છે. લાંબા સમય સુધી નમીને કામ કરવું, ખોટી રીતે બેસવું અથવા ભારે વસ્તુઓ ઉપાડવી કરોડરજ્જુ પર અસર કરે છે. ઓફિસમાં કલાકો સુધી ખુરશી પર બેસતી મહિલાઓ પીઠના દુખાવાની ફરિયાદ કરે છે. ઘરના કામકાજમાં વારંવાર ઝાડુ-પોતું કરવું, કપડાં ધોતી વખતે ઝૂકવું અને સતત રસોડામાં ઉભા રહેવાથી પણ કમર પર દબાણ આવે છે.

આ પણ વાંચો - એસિડિટી અને બળતરાથી પરેશાન છો? એક્સપર્ટે જણાવ્યા આ 3 'કૂલિંગ ફૂડ્સ' , પેટની ગરમીમાં રાહત આપશે

હાડકાની નબળાઈને કારણે વધે છે પરેશાની

મહિલાઓની ઉંમર વધવાની સાથે ઓસ્ટિયોપોરોસિસ એટલે કે હાડકાંની નબળાઇનો ખતરો વધારે હોય છે. ખાસ કરીને મેનોપોઝ પછી શરીરમાં એસ્ટ્રોજન હોર્મોનની ઉણપ રહે છે, જેના કારણે હાડકાં નબળા પડવા લાગે છે. જો શરીરમાં કેલ્શિયમ અને વિટામિન ડી ની ઉણપ હોય તો આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની જાય છે. નબળા હાડકાં સતત પીઠનો દુખાવો પેદા કરી શકે છે, અને નાની ઇજાઓ પણ ફ્રેક્ચરનું જોખમ વધારે છે.

પીઠના દુખાવાથી બચવાની સરળ રીતો

નિષ્ણાતો કહે છે કે મહિલાઓએ પીડાને હળવાશથી ન લેવી જોઈએ. તેનાથી બચવા માટે દરરોજ યોગ અને હળવી કસરત કરવી ખૂબ ફાયદાકારક છે. ભુજંગાસન, તાડાસન અને પેલ્વિક કસરતો કમરના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે. ઓફિસમાં કામ કરતી વખતે યોગ્ય રીતે બેસો, ખુરશી અને ટેબલની ઊંચાઈ બરાબર રાખો, દર એક કે બે કલાકે થોડું ચાલો. ઘરના કામકાજ કરતી વખતે વધુ પડતું ઝૂકવાનું ટાળો.

આહાર અને આરામ પણ મહત્વપૂર્ણ છે

તંદુરસ્ત આહાર પીઠના દુખાવાને રોકવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આહારમાં દૂધ, દહીં, લીલા શાકભાજી, ફળો અને બદામ સામેલ કરો જેથી શરીરને પૂરતા પ્રમાણમાં કેલ્શિયમ અને પોષણ મળે. મેનોપોઝ પછી, મહિલાઓએ સમયાંતરે કેલ્શિયમ અને વિટામિન ડી ની તપાસ કરાવવી જોઈએ. ઉણપના કિસ્સામાં, ડોક્ટરની સલાહથી સપ્લિમેન્ટ્સ લઈ શકાય છે. આ સાથે પૂરતી ઊંઘ અને આરામ પણ ખૂબ જ જરૂરી છે, કારણ કે થાકેલું શરીર પીડાને વધુ તીવ્ર બનાવે છે.

ડોક્ટરને મળવું ક્યારે જરૂરી છે

જો પીઠનો દુખાવો લાંબા સમય સુધી રહે છે, દુખાવો વધુ પડતો રહે છે, અથવા પગમાં ઝણઝણાટી અને સુન્નતા છે, તો વિલંબ કર્યા વિના ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. સમયસર તપાસ કરાવવાથી ગંભીર બીમારી શોધી શકાય છે અને યોગ્ય સારવાર મળી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

એકંદરે, થોડી સાવચેતી, યોગ્ય જીવનશૈલી અને સમયસર સારવાર સાથે, મહિલાઓને પીઠના દુખાવાની સમસ્યામાંથી ઘણી હદ સુધી રાહત મળી શકે છે. તમારા સ્વાસ્થ્યને અવગણશો નહીં કારણ કે સ્વસ્થ શરીરથી જ જીવનની દરેક જવાબદારી સારી રીતે નિભાવી શકાય છે.

ડિસ્ક્લેમર : આ વાર્તા સામાન્ય માહિતીના હેતુઓ માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. કોઈપણ પ્રકારના આરોગ્યમાં ફેરફાર અથવા આહારમાં ફેરફાર કરતા પહેલા, તમારા ડૉક્ટર અથવા લાયકાત ધરાવતા આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લો.