/indian-express-gujarati/media/media_files/wp-content/uploads/2023/07/ચોમાસામાં-થતા-નેત્રસ્તર-દાહના-ચેપને-અટકવાના-ઉપાયો.jpg)
ચોમાસામાં થતા નેત્રસ્તર દાહના ચેપને અટકવાના ઉપાયો (freepik)
ચોમાસાની ઋતુની શરૂઆત થઇ ગઈ છે, હા, આ ઋતુ ઉનાળાની તીવ્ર ગરમીમાંથી ખૂબ જ જરૂરી રાહત લાવે છે. પરંતુ આ સિઝનમાં ભેજનું પ્રમાણ અચાનક વધવાને કારણે આપણા સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડતા અનેક ચેપથી આપણે સાવચેત રહેવું જોઈએ. ચોમાસામાં સૌથી સામાન્ય ચેપ લાવે છે તે છે નેત્રસ્તર દાહ, જેને ગુલાબી આંખ (pink eyes) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ મુદ્દા વિશે વાત કરતાં, ડૉ. અનિલ રાધાક્રિષ્ન, સલાહકાર અને ક્લિનિકલ એસોસિયેટ પ્રોફેસર, અમૃતા હોસ્પિટલ, કોચી, પીપ્થેલ્મોલોજીએ જણાવ્યું હતું કે, “ચોમાસું એ એવો સમય છે જ્યારે હવામાં રહેલા જંતુઓ અને વાયરસને કારણે રોગો અને આંખના ચેપ વધુ સામાન્ય હોય છે. નેત્રસ્તર દાહ આંખના બેક્ટેરિયલ અથવા વાયરલ ચેપને કારણે થઈ શકે છે. તે આંખની લાલાશ અને સોજો, પીળો ચીકણો સ્રાવ, આંખમાં બળતરા અને દુખાવો જેવા લક્ષણો દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. આ ચિહ્નો ઉચ્ચ ભેજવાળા વાતાવરણમાં સરળતાથી ફેલાય છે. શાળાએ જતા બાળકો ખાસ કરીને આ સિઝનમાં નેત્રસ્તર દાહ થવાની સંભાવના ધરાવે છે.”
આ પણ વાંચો: Health Benefits Of Millets : મીલેટ્સનો આ પ્રકાર વિવિધ પોષક તત્વોથી ભરપૂર, જાણો તેના અનેક સ્વાસ્થ્ય ફાયદા
તેથી, જો તમે આશ્ચર્ય પામી રહ્યા છો કે આંખના આ ચેપને કેવી રીતે દૂર રાખવો, તો બાળરોગ નિષ્ણાત ડૉ. સંતોષ યાદવે તાજેતરમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ચોમાસાની ઋતુમાં ગુલાબી આંખથી બચવા માટે કેટલીક સલાહ શેર કરી છે.
ડૉ યાદવે વીડિયોમાં કહ્યું કે,“ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન, એક કેસ જે ઘણી સંખ્યામાં આવે છે તે ગુલાબી આંખનો છે, તે છે નેત્રસ્તર દાહ. તે શા માટે થઈ રહ્યું છે? ચોમાસામાં ભેજનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે અને તેના કારણે બેક્ટેરિયા અને વાઇરસ ખૂબ સક્રિય થાય છે. અને જ્યારે તેઓ આપણી આંખોને ચેપ લગાડે છે - ગુલાબી આંખ થાય છે.''
તેણે ઉમેર્યું કે, “તો, ગુલાબી આંખ સાથે શું થાય છે? તમારી આંખો લાલ થઈ જાય છે, ખંજવાળ આવે છે અને સોજો આવે છે, ફોટોફોબિયા (પ્રકાશ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા) અને પાણીનો સ્રાવ અથવા પરુ બહાર આવે છે.
ઘરેલું ઉપચારની વાત કરીએ તો ડૉ. યાદવે સૂચવ્યું કે તમે તમારી આંખોને જેટલી વધુ આરામ આપો તેટલું સારું. "સ્ક્રીનથી દૂર રહો. સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં ન જાવ. ગરમ પાણી અને ઠંડા પાણી તમારી આંખોને રાહત આપશે.
નિવારણ હંમેશા ઉપચાર કરતાં વધુ સારું છે, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “જો એક વ્યક્તિને થયું હોય તો તે ઘરના અન્ય સભ્યોને પણ થાય છે, આવું કેમ થાય છે? કારણ કે આપણે વારંવાર હાથ ધોતા નથી. આપણે આપણા શરીર અને આંખોને અન્ય લોકોની જેમ સાફ કરવા માટે સમાન ટુવાલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, અથવા આપણે તેને સાફ કર્યા વિના આપણી આંખો પર હાથ મૂકીએ છીએ. તેથી, તમારે વારંવાર હાથ ધોવા જોઈએ, તમારી આંખોને સ્પર્શશો નહીં, અલગ-અલગ ટુવાલ રાખો અને બેડ લેનિન અને ગાદલાને અલગ રાખો. આ નિવારણમાં મદદ કરશે.”
નેત્રસ્તર દાહ અત્યંત ચેપી છે અને ચેપગ્રસ્ત સ્ત્રાવના પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ સંપર્ક દ્વારા સરળતાથી ફેલાઈ શકે છે, જેમ કે નેપકિન શેર કરવાથી અથવા દૂષિત સપાટીને સ્પર્શવાથી, ડૉ. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું. તે દૂષિત પાણી અથવા સ્વિમિંગ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતા ટુવાલ દ્વારા પણ પ્રસારિત થઈ શકે છે. જો કે, નિષ્ણાતના જણાવ્યા મુજબ, તેની ઘટનાને રોકવા માટે તમે ઘણા સરળ પગલાં લઈ શકો છો:
- નિયમિત રીતે હાથ ધોવા: તમારા હાથને સાબુ અને પાણીથી નિયમિત રીતે ધોવાથી હાથની સારી સ્વચ્છતાનો અભ્યાસ કરવાથી ચેપનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે.
- તમારી આંખોને સ્પર્શ કરવાનું ટાળો: ધોયા વગર તમારી આંખોને સ્પર્શવાનું ટાળો, કારણ કે આ આંખમાં બેક્ટેરિયા અથવા વાયરસ દાખલ કરી શકે છે.
- તત્કાલ તબીબી ધ્યાન મેળવો: જો તમને નેત્રસ્તર દાહના પ્રારંભિક લક્ષણો, જેમ કે લાલાશ, ચીકણું સ્રાવ, પાણી આવવું અથવા દુખાવો અનુભવો, તો સમયસર નિદાન અને યોગ્ય સારવાર માટે નેત્ર ચિકિત્સકની સલાહ લેતા અચકાશો નહીં.
- વ્યક્તિગત વસ્તુઓ: ટુવાલ, કપડા, ગાદલા અથવા પલંગ જેવી અંગત વસ્તુઓ અન્ય લોકો સાથે શેર કરવાનું ટાળો, કારણ કે સામાન્ય રીતે સ્પર્શ કરાયેલી વસ્તુઓ દ્વારા નેત્રસ્તર દાહ ફેલાય છે.
- આંખના ટીપાં શેર કરવાનું ટાળો:જો પરિવારના એકથી વધુ સભ્યો નેત્રસ્તર દાહથી પ્રભાવિત હોય તો પણ, આંખના ટીપાં શેર ન કરવા તે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે આ ટ્રાન્સમિશનનું જોખમ વધારી શકે છે.
- તમારી આંખોને સુરક્ષિત કરો: જો તમને પહેલાથી જ નેત્રસ્તર દાહ થયો હોય, તો ચેપને અન્ય લોકોમાં ફેલાતો અટકાવવા માટે ચશ્મા અથવા ફેસ શિલ્ડ પહેરવાનું વિચારો.
- ભલામણ કરેલ આંખના ટીપાંનો ઉપયોગ કરો: તમારા ડૉક્ટરની સલાહને અનુસરો અને લક્ષણોને દૂર કરવા અને ઉપચારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભલામણ મુજબ લ્યુબ્રિકેટિંગ આઇ ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ કરો.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us