પપૈયા પાન ખાવાના ફાયદા અને ઉપયોગ, બિમારીઓ થશે દૂર પરંતુ આ સાવચેતી રાખવી જરુરી!

Papaya pan benefits: પપૈયાના પાંદડા ગુણકારી છે. પપૈયા પાન ખાવાના ફાયદા અનેક છે. પપૈયું પરંપરાગત ઉપચારોમાં તેના સંભવિત સ્વાસ્થ્ય લાભો માટે પ્રખ્યાત છે. પપૈયું કાચું પાકું ખાઇ શકાય છે સાથોસાથ એના પાન પણ વિશેષ રીતે ગુણકારી છે. રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવાની સાથે ડેન્ગ્યૂ સહિત વિવિધ બિમારીમાં અકસીર ઉપાય માનવામાં આવે છે.

ફોર્ટિસ હોસ્પિટલ્સ બેંગલુરુના કન્સલ્ટન્ટ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. પ્રણવ હોન્નાવરા શ્રીનિવાસન અને કન્સલ્ટન્ટ ડાયેટિશિયન કનિક્કા મલ્હોત્રા, પપૈયાના પાનનું સેવન અને એના સ્વાસ્થ્ય લાભો, કેવી રીતે અને ક્યારે સેવન કરી શકાય? સંભવિત જોખમો અને શા માટે સાવધાની રાખવી જરૂરી છે એ વિશએ અહીં વિગતે સમજાવે છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસનના મતે પપૈયાના પાન ખાવાથી પ્લેટલેટ કાઉન્ટમાં વધારો, એન્ટીઓક્સિડન્ટ ગુણધર્મો, પાચન સહાય અને બ્લડ સુગર નિયમન મુખ્ય ચાર ફાયદા છે. અહીં તેઓ આ અંગે આધાર પુરાવા સાથે વિગતે સમજાવી રહ્યા છે.

પ્લેટલેટ ગણતરીમાં વધારો

પપૈયાના પાનનો અર્ક પ્લેટલેટ કાઉન્ટ વધારી શકે છે, ખાસ કરીને ડેન્ગ્યુના દર્દીઓમાં.

ડૉ. શ્રીનિવાસન કહે છે કે, જર્નલ ઓફ એથનોફાર્માકોલોજી (2013) માં પ્રકાશિત એક ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે પપૈયાના પાંદડાના અર્કથી ડેન્ગ્યુના દર્દીઓમાં પાંચ દિવસમાં પ્લેટલેટની ગણતરીમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. પેપેઇન, ફ્લેવોનોઇડ્સ અને કાર્પેઇન જેવા સંયોજનો અસ્થિ મજ્જાની પ્રવૃત્તિને ટેકો આપી શકે છે. જોકે, તેનો ફાયદો સ્થિતિ-વિશિષ્ટ છે પરંતુ સાર્વત્રિક નથી.

એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણધર્મો

એન્ટીઑકિસડન્ટોથી ભરપૂર, પપૈયાના પાન ઓક્સિડેટીવ તણાવ અને બળતરા સામે લડે છે.

શ્રીનિવાસન ઉમેરે છે કે, ઓક્સિડેટીવ મેડિસિન અને સેલ્યુલર દીર્ધાયુષ્યના અભ્યાસો ફ્લેવોનોઈડ્સ, વિટામિન સી અને ફિનોલિક સંયોજનોની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે, જે મુક્ત રેડિકલને બેઅસર કરવામાં અને બળતરા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

પાચન સહાય

પપૈયાના પાંદડામાં રહેલા ઉત્સેચકો પાચનમાં મદદ કરે છે.

શ્રીનિવાસન જણાવે છે કે પેપેન અને કીમોપેપેન પ્રોટીન ભંગાણમાં સુધારો કરે છે અને આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને ટેકો આપે છે, જેમ કે ન્યુટ્રિએન્ટ્સમાં સંશોધન દ્વારા માન્ય છે. આ ફાયદા ડોઝ-આધારિત છે અને પરંપરાગત પાચન સહાયકો કરતાં શ્રેષ્ઠ નથી.

બ્લડ સુગર નિયમન

પપૈયાના પાન ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.

બાયોમેડિસિન અને ફાર્માકોથેરાપી (2020) માં થયેલા એક અભ્યાસમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે પપૈયાના પાંદડામાં રહેલું કાર્પેઈન ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતા વધારે છે અને પ્રાણીઓના મોડેલોમાં લોહીમાં શર્કરા ઘટાડે છે. ડૉ. શ્રીનિવાસન નોંધે છે કે માનવ અભ્યાસ મર્યાદિત છે, જે આને ચાલુ સંશોધનનો ક્ષેત્ર બનાવે છે.

પપૈયાના પાનનું સેવન કેવી રીતે કરવું જોઈએ?

• મલ્હોત્રા સલાહ આપે છે કે, “પપૈયાના પાનનો શ્રેષ્ઠ લાભ માટે તાજો રસ, ચા અથવા અર્ક તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય છે.
• પ્લેટલેટની ગણતરીમાં વધારો કરતા અને રોગપ્રતિકારક કાર્યમાં સુધારો કરતા આલ્કલોઇડ્સ અને ફ્લેવોનોઇડ્સ, તાજા રસમાં સૌથી વધુ કેન્દ્રિત સ્વસ્થ પદાર્થોમાંના એક છે.
• ઉકળતા પાનમાંથી બનાવેલી ચા પાચન સમસ્યાઓ માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે અને તુલનાત્મક ફાયદાઓ પ્રદાન કરી શકે છે.
• જોકે ગરમીના સંપર્કમાં આવવાના પરિણામે થોડી ઓછી અસરકારકતા ધરાવે છે.
• પપૈયાનો અર્ક, ખાસ કરીને પાણીયુક્ત, મદદરૂપ છે, જે ડેન્ગ્યુ તાવ જેવા રોગોની સારવારમાં ખાસ કરીને ઉપયોગી થઈ શકે છે.
• મહત્તમ સ્વાસ્થ્ય લાભો માટે, તાજા અથવા ઓછામાં ઓછા પ્રક્રિયા કરેલા પોષક તત્વોની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે તૈયારી તકનીકો તેમની જૈવઉપલબ્ધતાને અસર કરે છે.

પપૈયાના પાંદડાનો ઉપયોગ કરતી વખતે શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?

• મલ્હોત્રાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, પરંપરાગત ઉપાય તરીકે પપૈયાના પાંદડાનો ઉપયોગ કરતી વખતે, વ્યક્તિઓએ ઘણી સાવચેતીઓ રાખવી જોઈએ. "સૌપ્રથમ, શરૂ કરતા પહેલા, ખાસ કરીને જો ગર્ભવતી, સ્તનપાન કરાવતી, અથવા દવા લેતી હોય, તો સંભવિત ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ ટાળવા માટે યોગ્ય તબીબી સલાહ લો.
• સહનશીલતાનું મૂલ્યાંકન કરવા અને ઉબકા અથવા એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ જેવી આડઅસરો માટે દેખરેખ રાખવા માટે ઓછી માત્રાથી શરૂઆત કરો. પપૈયા અથવા લેટેક્સથી જાણીતી એલર્જી ધરાવતા લોકોએ તેને સંપૂર્ણપણે ટાળવું જોઈએ.
• પપૈયાના પાંદડા વ્યાવસાયિક આરોગ્યસંભાળને પૂરક બનાવવા જોઈએ, તેને બદલવા નહીં; તેનો ઉપયોગ ડેન્ગ્યુ તાવ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં સહાયક તરીકે થઈ શકે છે પરંતુ સૂચિત સારવારને બદલે ન લેવા જોઈએ.
• પપૈયાના પાંદડાના ઉત્પાદનો ખરીદતી વખતે હંમેશા ગુણવત્તાને પ્રાથમિકતા આપો. વધુમાં, તેમના ફાયદાઓ અંગે ખોટી માહિતીથી સાવધ રહો; આરોગ્ય માર્ગદર્શન માટે વિશ્વસનીય સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.

પપૈયાના પાંદડા ખાવાના ગેરફાયદા

પપૈયાના પાનનો ઉપયોગ કાળજીપૂર્વક કરવો જોઇએ, ગેરફાયદા અંગે શ્રીનિવાસન ભારપૂર્વક જણાવે છે કે, "પપૈયાના પાંદડાનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હંમેશા ડૉક્ટરની સલાહ લો, ખાસ કરીને જો તમે દવાઓ લઈ રહ્યા છો અથવા કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પીડાતા હોવ. વધુ પડતા સેવનથી ઝાડા, પેટમાં ખેંચાણ અથવા એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ જેવી આડઅસરો થઈ શકે છે.

ભલામણ કરેલ માત્રાને વળગી રહો અને લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ ટાળો. પપૈયાના પાંદડા રોગો મટાડવા અથવા રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવાના ઘણા સોશિયલ મીડિયા દાવાઓમાં વૈજ્ઞાનિક માન્યતાનો અભાવ છે. ખોટી માહિતીનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે અને યોગ્ય તબીબી સારવારમાં વિલંબ થઈ શકે છે.

ડેન્ગ્યુ તાવ અને પાચન જેવી સ્થિતિઓમાં પપૈયાના પાંદડા વૈજ્ઞાનિક રીતે સમર્થિત ફાયદા આપે છે, પરંતુ તેમની અસરો મર્યાદિત અને સંદર્ભ-વિશિષ્ટ છે. સોશિયલ મીડિયા પર વ્યાપક-સ્પેક્ટ્રમ સ્વાસ્થ્ય સુધારણાના દાવાઓ ઘણીવાર અતિશયોક્તિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે. જેનાથી બચવું જોઇએ.

આરોગ્ય અને જીવનશૈલી પર વધુ લેખ

• દરરોજ એક સફરજન ખાઓ અને ડોક્ટરથી દૂર રહો!
• દૂધ વગર બનાવો મુલાયમ પનીર, ઘરે આસાનીથી થશે તૈયાર
• પ્લાસ્ટીકની બોટલમાં પાણી પીવું જોખમી? જાણો કારણ

ડિસ્ક્લેમર : ઉપલબ્ધ જાહેર માહિતી અને એક્સપર્ટ સાથેની વાતચીતને આધારે આ લેખ તૈયાર કરાયો છે. ઉપયોગ કરતાં પહેલા તબીબી સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.