/indian-express-gujarati/media/media_files/wp-content/uploads/2025/12/Scientific-and-health-benefits-of-applying-bindi-on-forehead.jpg)
કપાળ પર બિંદી લગાવવાના વૈજ્ઞાનિક અને સ્વાસ્થ્ય ફાયદા કારણ। Scientific and health benefits of applying bindi on forehead
કપાળ પરનો નાનો રંગબેરંગી ચાંદલો અથવા બિંદી, ફક્ત ફેશન પસંદગી કરતાં ઘણું વધારે છે. જોકે તે ચોક્કસપણે એક અનોખો ટચ ઉમેરે છે! તે સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ અને થોડી વિજ્ઞાનથી પણ સમૃદ્ધ પ્રતીક છે. "બિંદી" શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ "બિંદુ" પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ "બિંદુ" થાય છે.
પરંતુ તે ફક્ત કોઈ બિંદી નથી, તે ભારતીય પરંપરાઓમાં ઊંડો મહત્વ ધરાવે છે. ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં તે આધ્યાત્મિક જાગૃતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને "ત્રીજી આંખ", શાણપણ અને અંતર્જ્ઞાનનું કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલું છે. બિંદી એ દૈવી અને આંતરિક શક્તિ સાથે જોડાણનું પ્રતીક છે. તે એક બિંદુ છે જેનો ઘણો અર્થ છે જે સમય જતાં ઘણી રીતે વિકસિત થયો છે. અહીં જાણો આ સરળ ચિહ્ન કેવી રીતે આટલો સમૃદ્ધ વારસો ધરાવે છે!
પરંપરાનું પ્રતીક
બિંદીના મૂળ હિન્દુ સંસ્કૃતિમાં ઊંડા છે. તે પરંપરાગત રીતે કપાળની મધ્યમાં "ત્રીજી આંખ", શાણપણનું સ્થાન, નું પ્રતીક હતું. આ સ્થાન શરીરમાં એક એનર્જી કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે, જેને "અજ્ઞા" અથવા "ભમર ચક્ર" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે અંતર્જ્ઞાન, જ્ઞાન અને આધ્યાત્મિક સૂઝ સાથે જોડાયેલું છે. બિંદી પહેરવી એ દૈવી સાથેના જોડાણને સ્વીકારવાનો એક માર્ગ હતો, અને સમય જતાં, તે સારા નસીબ, સમૃદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક કૃપાનું પ્રતીક બની ગયું હતું.
બિંદી લગાવવાનું મહત્વ
તેના આધ્યાત્મિક મહત્વ ઉપરાંત, બિંદી સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક અર્થ પણ ધરાવે છે. પરિણીત સ્ત્રીઓ ઘણીવાર લગ્નની વીંટી જેવી જ તેમની વૈવાહિક સ્થિતિ દર્શાવવા માટે બિંદી લગાવે છે. ખાસ કરીને લાલ બિંદી દેવી શક્તિ સાથે સંકળાયેલી છે, જે પ્રેમ, પ્રજનન અને રક્ષણનું પ્રતીક છે. જોકે યુવાન છોકરીઓ રંગબેરંગી અથવા સુશોભન બિંદી લગાવે છે.
સ્ટાઇલ
બિંદીના મૂળ ઊંડા ટ્રેડિશનલ છે, પરંતુ આજે તે એક ટ્રેન્ડી ફેશન એસેસરી પણ છે. તમને વિવિધ કલર, સાઈઝ અને આકારોમાં બિંદી મળી શકે છે, જે ઘણીવાર પોશાક સાથે મેળ ખાય છે જેથી ચમક અથવા કોન્ટ્રાસ્ટનો સ્પર્શ મળે. ડિઝાઇનરોએ બિંદીને અપનાવી છે, જેના કારણે તે માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં લોકપ્રિય બની છે.
બિંદીને આટલી ખાસ બનાવે છે તે તેની વૈવિધ્યતા છે, ભલે તે એક સરળ બિંદી જ હોય, રત્ન હોય કે વિગતવાર ડિઝાઇન હોય, તે લગાવનાર ઇચ્છે તેટલું સૂક્ષ્મ અથવા બોલ્ડ હોઈ શકે છે. ઘણા લોકો માટે તે તેની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા રહીને તેના પર્સનાલિટીને દર્શાવવાનો એક માર્ગ છે.
બિંદીના વૈજ્ઞાનિક અને સ્વાસ્થ્ય ફાયદા
વૈદિક સમયમાં, 'તિલક' તરીકે ઓળખાતી બિંદી ધાર્મિક વિધિઓ દરમિયાન દૈવી આશીર્વાદના પ્રતીક તરીકે લગાવવામાં આવતી હતી. તેને અજના ચક્ર અથવા "ત્રીજી આંખ" પર મૂકવામાં આવતી હતી, જે અંતર્જ્ઞાન અને આધ્યાત્મિક સૂઝનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. આજે પણ બિંદી લગાવાથી સાંસ્કૃતિક અને સ્વાસ્થ્ય બંને લાભ મળે છે.
તે કપાળ પર હળવું દબાણ કરીને માથાનો દુખાવો દૂર કરવામાં અને સાઇનસ દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. બિંદી શરીરમાં ઉર્જા પ્રવાહને સ્થિર કરીને દ્રષ્ટિ, ત્વચાના સ્વાસ્થ્ય અને શ્રવણશક્તિમાં પણ સુધારો કરે છે તેવું કહેવાય છે. તે તણાવ ઘટાડવામાં, એકાગ્રતા વધારવામાં અને યાદશક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે. સારમાં, બિંદી માત્ર આધ્યાત્મિક મૂળ ધરાવતી નથી પણ માનસિક સ્પષ્ટતા, ભાવનાત્મક સંતુલન અને એકંદર સુખાકારીને પણ ટેકો આપે છે.
સાંસ્કૃતિક ઉત્ક્રાંતિ અને ઉપયોગ
જેમ જેમ દુનિયા આગળ વધીતી જાય છે, તેમ તેમ બિંદી સાંસ્કૃતિક લિમિટ ઓળંગી ગઈ છે. હવે તેને વિવિધ લોકો દ્વારા અપનાવવામાં આવે છે, ખાસ કરીને પશ્ચિમમાં જ્યાં તેને ઘણીવાર બોહેમિયન સ્ટાઇલ અથવા આધ્યાત્મિકતાના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે.
બોલીવુડ ફિલ્મો અને પોપ સંસ્કૃતિએ પણ બિંદીને લોકપ્રિય બનાવવામાં મદદ કરી છે, જે તેને સ્ત્રીત્વ, લાવણ્ય અને સશક્તિકરણનું પ્રતીક બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સેલેના ગોમેઝે તેના ગીત "કમ એન્ડ ગેટ ઈટ" માં બિંદી પહેરી હતી, જેમાં તેને ભારતીય શાસ્ત્રીય બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેણે તેના સાંસ્કૃતિક મહત્વ અને સુંદરતા પર વધુ ધ્યાન આકર્ષિત કરવામાં મદદ કરી હતી, સાથે સાથે ભારતીય પ્રેક્ષકો સાથે પણ જોડાઈ હતી.
ભારતીય મહિલાઓ કપાળ પર બિંદી કેમ લગાવે છે?
તે ફક્ત ફેશન વિશે નથી, તે એક સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક પરંપરાને અપનાવવા વિશે છે જે આધ્યાત્મિક, સૌંદર્યલક્ષી અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત લાભો લાવે છે. બિંદી પોશાકમાં યુનિકનેસ ઉમેરી શકે છે, તે પ્રાચીન રિવાજોને શ્રદ્ધાંજલિ આપી શકે છે. ભલે તે એક સરળ બિંદી હોય કે રંગબેરંગી ડિઝાઇન, બિંદી ફક્ત ફેશન કરતાં ઘણું વધારે છે. તે સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને ઘણું મહત્વ ધરાવતું અર્થપૂર્ણ ચિહ્ન છે.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us