સોજી કે ઘઉંનો લોટ શું છે વધુ આરોગ્યપ્રદ? જાણો આટલા ફાયદા

આપણા કિચનમાં વિવિધ ભોજન માટે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાથી 2 સામગ્રીમાં એક તો છે ઘઉંનો લોટ અને બીજી સોજી છે. બંને બહુમુખી છે પરંતુ રોજિંદા જીવનમાં ખવાતી આ સામગ્રીમાં શું વધુ આરોગ્યપ્રદ છે તે એક ચર્ચાનો વિષય છે, અહીં સોજી અને ઘઉંના લોટ વચ્ચેનો તફાવત, સ્વાસ્થ્ય ફાયદા અને બંનેના સંભવિત નુકસાન વિશે વિગતવાર જણાવામાં આવ્યું છે,

સોજી (રવો) વિશે

સોજીને રવા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દુરુમ ઘઉંમાંથી બનાવવામાં આવે છે, જે ઘઉંની સખત જાત છે. તેની રચના બરછટ છે અને તેનો ઉપયોગ ઉપમા, રવા ઇડલી અને શિરો જેવી લોકપ્રિય વાનગીઓ બનાવવા માટે થાય છે. તે પાસ્તા બનાવવા માટેની પ્રાથમિક સામગ્રી પણ છે.

આ પણ વાંચો: આરોગ્ય: આંતરડા સ્વસ્થ રાખવા છે? જાણી લો મરચાં ખાવાની શ્રેષ્ઠ રીત

સોજી પોષકતત્વો (Semolina Nutrients)

સોજી 100 ગ્રામ દીઠ આશરે 350-360 કેલરી પૂરી પાડે છે, જેમાં લગભગ 72 ગ્રામ કાર્બોહાઈડ્રેટ, 12 ગ્રામ પ્રોટીન અને 1 ગ્રામ ચરબી હોય છે. તેમાં મધ્યમ માત્રામાં ફાઇબર (100 ગ્રામ દીઠ આશરે 3 ગ્રામ), અને આયર્ન અને મેગ્નેશિયમ જેવા કેટલાક આવશ્યક ખનિજો તેમજ થાઇમીન અને નિયાસિન જેવા B વિટામિન્સ હોય છે.

સોજીમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી તે એનર્જીનો સારો સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે,જેથી સવારના નાસ્તા અથવા વર્કઆઉટ પહેલાંના ભોજન માટે આદર્શ ઓપ્શન છે. સોજીમાં મધ્યમ ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ હોય છે, એટલે કે તે શુદ્ધ લોટની તુલનામાં બ્લડ સુગર લેવલને કંટ્રોલમાં રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. તે પ્રોટીનની મધ્યમ માત્રા પૂરી પાડે છે, જે સ્નાયુઓની મરામત અને વૃદ્ધિ માટે ફાયદાકારક છે. સોજીને સામાન્ય રીતે પેટ માટે હળવી માનવામાં આવે છે, જે પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો માટે યોગ્ય બનાવે છે.

ઘઉંના લોટ વિશે

આ લોટ આખા ઘઉંના દાણામાંથી બનેલો ઝીણો લોટ છે. તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે રોટલી, ચપાટી અને પરાઠા બનાવવા માટે થાય છે. તે 71 ગ્રામ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ, 12-13 ગ્રામ પ્રોટીન અને લગભગ 2 ગ્રામ ચરબી સાથે 100 ગ્રામ દીઠ આશરે 340-350 કેલરી પ્રદાન કરે છે. મુખ્ય તફાવત તેની ફાઇબર સામગ્રી છે, જે સોજી કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે, જે 100 ગ્રામ દીઠ આશરે 12-15 ગ્રામ છે. લોટમાં આયર્ન, મેગ્નેશિયમ અને બી વિટામિન્સ (ફોલેટ, રિબોફ્લેવિન અને નિયાસિન) જેવા વિટામિન્સ અને ખનિજોથી પણ સમૃદ્ધ છે. આખા ઘઉં થુલું, જંતુ અને એન્ડોસ્પર્મને જાળવી રાખે છે, જે બધા વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઑકિસડન્ટો જેવા પોષક તત્વોથી સમૃદ્ધ છે.

આ પણ વાંચો: આદુ – સ્વાસ્થ્ય માટેનું અમૃત: આદુનો રસ પીવાના 10 ફાયદા

સોજી અને ઘઉંના લોટની સરખામણી

ઘઉંનો લોટ હોવાને કારણે તેમાં સૂજી કરતાં વધુ ફાઇબર હોય છે. આ તેને પાચન સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ ફાયદાકારક બનાવે છે, ભૂખને કંટ્રોલ કરીને અને બ્લડ સુગર લેવલને નિયંત્રિત કરીને વજન કંટ્રોલ કરવામાં મદદ કરે છે. સોજી અને ઘઉંનો લોટ બંનેમાં મધ્યમથી નીચા ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ હોવા છતાં લોટમાં ઉચ્ચ ફાઇબર સામગ્રીને કારણે ધાર હોય છે, જે લોહીના પ્રવાહમાં શર્કરાના પ્રમાણને ધીમું કરે છે. ડાયાબિટીસનું સંચાલન કરતા લોકો માટે આ ખાસ કરીને મહત્વનું છે.

જ્યારે પાચનક્ષમતાની વાત આવે છે, ત્યારે સોજીને હળવી અને પચવામાં સરળ માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને પેટને લગતી કેટલીક સમસ્યા હોઈ તો અથવા બીમારીમાંથી સાજા થતા લોકો માટે. જો કે તે લાંબા સમય સુધી ભૂખને કાબૂમાં રાખવામાં એટલી અસરકારક નથી.

ઘઉંનો લોટ સ્પષ્ટપણે વધુ પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર વિકલ્પ છે. બીજી તરફ સૂજી વધુ સરળતાથી સુપાચ્ય હોય છે. સોજી અને આટા બંને સંતુલિત ડાયટનો ભાગ બની શકે છે. મુખ્ય વસ્તુ એ છે કે તેમને સંયમિત માત્રામાં લેવું અને તેમને વૈવિધ્યસભર ડાયટમાં સામેલ કરવું જેમાં અન્ય આખા અનાજ, પ્રોટીન અને શાકભાજીનો સમાવેશ થાય છે.