શું ડાયાબિટીસ આનુવંશિક જ હોય છે? ડૉક્ટરએ ઘણી ગેરમાન્યતાઓ પર આપ્યા જવાબ

ઘણા લોકો ડાયાબિટીસ માટે જિનેટિક્સ અથવા લાંબા ગાળાની દવાઓને દોષ આપે છે. પરંતુ ડૉ. પાલ કહે છે કે ખોટી માહિતી બ્લડ સુગર કરતાં વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેમણે તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરેલા એક વિડિયોમાં ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોની કેટલીક ગેરમાન્યતાઓનું ખંડન કર્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યોગ્ય ટેવો ઘણીવાર તેઓ જે સ્થિતિ સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે તેના કરતાં મોટો ફરક લાવી શકે છે.

ડાયાબિટીસ સંપૂર્ણપણે આનુવંશિક છે અને તેથી તેને ટાળી શકાય નહીં તેવી માન્યતાને ડૉ. પાલ સૌપ્રથમ ખોટી ઠેરવતા હતા. તેઓ કહે છે કે જનીનો જોખમ વધારે છે, પરંતુ જીવનશૈલી પરિણામ નક્કી કરે છે. તેઓ કહે છે કે તેમણે ડાયાબિટીસના પારિવારિક ઇતિહાસ ધરાવતા લોકોને ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર, ઊંઘ અને તણાવને દૂર કરીને સામાન્ય સ્તરે પાછા ફરતા જોયા છે.

તેણે બીજી વાર એ ગેરસમજનો ઉલ્લેખ કર્યો કે એકવાર કોઈ વ્યક્તિ દવા કે ઇન્સ્યુલિન લેવાનું શરૂ કરે છે, તો તે ક્યારેય બંધ થઈ શકતો નથી. આ હંમેશા સાચું નથી. તેણે કહ્યું કે ઘણા દર્દીઓ જે એક દાયકાથી ઇન્સ્યુલિન લઈ રહ્યા હતા, તેઓ મૂળ કારણોને સંબોધિત કરીને અને લાઇફસ્ટાઇલમાં ફેરફાર કરીને તેમાંથી બહાર આવી ગયા છે.

ત્રીજું તેમણે એ માન્યતાને સુધારી કે મોટાભાગના લોકો માને છે કે જો તેમની ફાસ્ટિંગ સુગર સામાન્ય હોય, તો બધું બરાબર છે. ડૉ. પાલે ચેતવણી આપી હતી કે ઘણા લોકોમાં ફાસ્ટિંગ સુગરનું પ્રમાણ સામાન્ય હોય છે પરંતુ તેમ છતાં ખાધા પછી તેમાં મોટો વધારો અનુભવાય છે.

ટાઈપ 1 અને ટાઈપ 2 ડાયાબિટીસ તફાવતો, કારણો અને જોખમો

ડાયેટિશિયન કનિકા મલ્હોત્રાએ IndianExpress.com ને જણાવ્યું કે "ટાઇપ 1 અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ સંપૂર્ણપણે અલગ છે. ટાઇપ 1 ત્યારે થાય છે જ્યારે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઇન્સ્યુલિન બનાવતા કોષો પર હુમલો કરે છે. તે નાની ઉંમરે થાય છે. ટાઇપ 2 ઘણીવાર મોડું થાય છે. તે એટલા માટે થાય છે કારણ કે શરીર ઇન્સ્યુલિનનો સારી રીતે ઉપયોગ કરતું નથી,''

ડાયેટિશિયન કનિકા મલ્હોત્રાએ IndianExpress.com ને જણાવ્યું કે "ટાઇપ 1 અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ સંપૂર્ણપણે અલગ છે. ટાઇપ 1 ત્યારે થાય છે જ્યારે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઇન્સ્યુલિન બનાવતા કોષો પર હુમલો કરે છે. તે નાની ઉંમરે થાય છે. ટાઇપ 2 ઘણીવાર મોડું થાય છે. તે એટલા માટે થાય છે કારણ કે શરીર ઇન્સ્યુલિનનો સારી રીતે ઉપયોગ કરતું નથી,''

તેણે કહ્યું કે, ટાઈપ 2 ઘણીવાર લાઇફસ્ટાઇલમાં ફેરફાર, જેમ કે આહાર અને કસરત, અને ક્યારેક ગોળીઓ અથવા ઇન્સ્યુલિન દ્વારા નિયંત્રિત કરી શકાય છે. જો સારી રીતે સંચાલિત ન કરવામાં આવે તો, બંને ટાઈપના ડાયાબિટીસ ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે, જેમ કે હૃદય અથવા કિડનીને નુકસાન. પરંતુ પ્રકાર 1 અચાનક કટોકટીનું કારણ બની શકે છે, જેમ કે ડાયાબિટીક કીટોએસિડોસિસ. બીજી બાજુ, ટાઈપ 2, સામાન્ય રીતે સમય જતાં વિકસે છે.'

દોરડા કૂદવા કે રનિંગ? કઈ 10 મિનિટની કસરત કેટલી કેલરી બર્ન કરે છે? જાણો

કઈ ટાઈપની ડાયાબિટીસ વધુ જોખમી છે?

મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે ટાઈપ 1 ટૂંકા ગાળામાં ખતરનાક છે. ટાઈપ 2 શરૂઆતમાં એટલું તાત્કાલિક ન લાગે, પરંતુ જો તેને અવગણવામાં આવે તો તે શાંતિથી હૃદયરોગનો હુમલો અથવા દ્રષ્ટિ ગુમાવવા જેવી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે. તેથી, ટાઈપ 1 માટે દૈનિક ઇન્સ્યુલિન વ્યવસ્થાપનની જરૂર છે, જ્યારે પ્રકાર 2 માટે પ્રારંભિક જીવનશૈલીમાં ફેરફાર અને સારા નિયંત્રણની જરૂર છે.'