સર્વાઇકલ કેન્સર સામે લડવા કેન્દ્ર સરકારે છોકરીઓ માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી વેક્સીન કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો, HPV રસી શું છે?

જીવનશૈલી | સર્વાઇકલ કેન્સર (Cervical cancer) મોટાભાગે અટકાવી શકાય છે, છતાં ભારત વૈશ્વિક કેન્સરના લગભગ પાંચમા ભાગનો હિસ્સો ધરાવે છે. છોકરીઓ વાયરસના સંપર્કમાં આવે તે પહેલાં તેમને રસી આપીને, "સ્વસ્થ નારી" (સ્વસ્થ સ્ત્રી) પહેલનો ઉદ્દેશ્ય આગામી પેઢી માટે આ રોગને વર્ચ્યુઅલ રીતે નાબૂદ કરવાનો છે

કેન્દ્ર સરકારે નવ થી 14 વર્ષની વયની છોકરીઓને HPV રસી આપવા માટે એક વ્યાપક યોજના શરૂ કરી છે જેથી સર્વાઇકલ કેન્સર (cervical cancer) ને અટકાવી શકાય, જે દેશમાં છોકરીઓમાં સામાન્ય છે. 

રસી આપવાની યોજનાનો હેતુ હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ ચેપને કારણે થતા કેન્સરના જોખમને ઘટાડવાનો છે, તે ટૂંક સમયમાં દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવશે, એમ સત્તાવાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું.

કેટલી છોકરીઓને વેકેસીન અપાશે?

પ્રથમ તબક્કામાં આ રસી નવ થી 14 વર્ષની છોકરીઓને આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેને નવ વર્ષના બાળકો માટે નિયમિત રસીકરણ સમયપત્રકમાં સામેલ કરવામાં આવશે. એવો અંદાજ છે કે દેશભરમાં લગભગ 80 મિલિયન છોકરીઓ આ રસીકરણ માટે પાત્ર છે. આ યોજના ત્રણ વર્ષમાં ત્રણ તબક્કામાં લાગુ કરવામાં આવશે. પ્રથમ વર્ષમાં, લગભગ 2.6 કરોડ બાળકોને રસી આપવામાં આવશે.

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનની ભલામણો અનુસાર, સરકારે બે ડોઝને બદલે એક જ ડોઝ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે સિંગલ ડોઝ રસી કેન્સરને રોકવામાં પણ અસરકારક છે. આ રસીકરણ શાળાઓ અને સરકારી રસીકરણ કેન્દ્રો દ્વારા આપવામાં આવશે.

HPV રસી શું છે?

ભારતમાં સ્ત્રીઓમાં સર્વાઇકલ કેન્સર બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. એવો અંદાજ છે કે દેશમાં દર વર્ષે 1.25 લાખ લોકો આ રોગથી પ્રભાવિત થાય છે અને 75,000 લોકો તેનાથી મૃત્યુ પામે છે. લગભગ 85 ટકા સર્વાઇકલ કેન્સર સતત HPV ચેપને કારણે થાય છે. 

ગ્લો શોટ શું છે? રોશની ચોપરાની ગ્લોઈંગ સ્કિનનું સિક્રેટ આ રેસીપી તો નથી ને? ખાલી પેટ પીવાથી થશે અદભુત ફાયદા!

સ્વીડન અને ઈંગ્લેન્ડમાં હાથ ધરાયેલા અભ્યાસો દર્શાવે છે કે કિશોરાવસ્થા દરમિયાન રસીકરણ 30 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં આ રોગનું જોખમ 85 ટકાથી વધુ ઘટાડી શકે છે. 2024 માટેના તેમના વચગાળાના બજેટ ભાષણમાં, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી હતી કે છોકરીઓમાં HPV રસીકરણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. આ યોજનાનો એક સિલસિલો છે જે હવે મોટા પાયે અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે.

રસીની અછતને કારણે નિષ્ણાતોએ અગાઉ ડોઝ વચ્ચે ત્રણથી પાંચ વર્ષનો અંતરાલ સૂચવ્યો હતો. જોકે વર્તમાન અભ્યાસોના આધારે સરકારે સિંગલ-ડોઝ પ્લાન સાથે આગળ વધવાનું નક્કી કર્યું છે.