/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/03/07/why-doctors-firstly-check-tongue-eyes-and-health-2026-03-07-10-45-14.jpg)
ડોક્ટર સૌથી પહેલાકેમ આંખો અને જીભ તપાસે છે બીમારીના લક્ષણો કારણો હેલ્થ ટિપ્સ । Why doctors firstly check tongue eyes and health indicators Symptoms of illness in Gujarati Photograph: (Freepik)
જીવનશૈલી |જ્યારે પણ આપણે વાયરલ, તાવ કે અન્ય કોઈ રોગ માટે ડૉક્ટર પાસે જઈએ છીએ, ત્યારે તેઓ સૌ પ્રથમ આપણી આંખો અને જીભની તપાસ કરે છે. ઘણા લોકો માને છે કે આ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે, પરંતુ તેની પાછળ ઊંડું વિજ્ઞાન અને આયુર્વેદિક જ્ઞાન છુપાયેલું છે.
આંખો શરીરના થાક અને લોહીની સ્થિતિ દર્શાવે છે, જ્યારે જીભ સીધી આપણા પાચનતંત્ર , યકૃત, લોહી અને દોષો (વાત, પિત્ત, કફ) ની સ્થિતિ દર્શાવે છે . આયુર્વેદ અનુસાર, જીભ શરીરની અંદર ચાલી રહેલી પ્રવૃત્તિઓનો અરીસો છે. જીભનો રંગ, રચના અને ભેજ જણાવે છે કે શરીરની અંદરની બધું બરોબર છે કે નહિ?
જીભના વિવિધ રંગોથી શરીરની સમસ્યા ઓળખી શકાય છે?
આછો લાલ કે ગુલાબી જીભ : સામાન્ય જીભ આછા ગુલાબી રંગની હોય છે. જોકે, વધુ પડતી લાલાશ પિત્ત દોષમાં વધારો દર્શાવે છે. જ્યારે શરીરની ગરમી વધે છે, ત્યારે ગેસ, એસિડિટી અને કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ શરૂ થાય છે. આયુર્વેદ અનુસાર, પિત્તનો વધારો જીભ લાલ અથવા તેજસ્વી ગુલાબી રંગનું થઈ શકે છે. આ સ્થિતિ વિટામિન B-12 ની ઉણપ પણ સૂચવી શકે છે.
આ સમસ્યાના લક્ષણોમાં મોઢામાં બળતરા થવી, એસિડિટી, નબળાઈ અને ચીડિયાપણું સામેલ છે.
શું ધ્યાન રાખવું?
ઠંડક આપનારા ખોરાક (જેમ કે નાળિયેર પાણી) લો. મસાલેદાર ખોરાક ટાળો. તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લઈને તમારા વિટામિનના સ્તરની તપાસ કરાવો.
પીળી જીભ : જીભ થોડી પીળી હોય તો શરીરમાં પિત્ત અને અમા બંનેમાં વધારો થાય છે. આ મુખ્યત્વે આંતરડા અને યકૃતને અસર કરે છે. જ્યારે યકૃત યોગ્ય રીતે કાર્ય કરતું નથી, ત્યારે હોર્મોનલ અસંતુલન પણ વિક્ષેપિત થઈ શકે છે, જે જીભના રંગમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.
આ સમસ્યાના લક્ષણોમાં મોઢામાં કડવો સ્વાદ, થાક લાગવો, ભૂખ ન લાગવી અને પાચનતંત્રમાં વિક્ષેપ સામેલ છે.
શું ધ્યાન રાખવું?
ડિટોક્સ માટે લીંબુ પાણી અને ત્રિફળાનું સેવન (નિષ્ણાતની સલાહ મુજબ) તેલયુક્ત ખોરાકથી દૂર રહો અને નિયમિત કસરત કરવી.
ખૂબ જ સફેદ જીભ : જીભ પર જાડા સફેદ પડ એ કફ અને "અમ દોષ" (ઝેર) માં વધારો દર્શાવે છે. આ સ્થિતિ ત્યારે થાય છે જ્યારે ખોરાક યોગ્ય રીતે પચતો નથી. પચ્યા વગરનો ખોરાક શરીરમાં ઝેર બનાવે છે, જેને આયુર્વેદમાં "આમ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ આમ જીભ પર સફેદ પડ તરીકે દેખાય છે.
આ સમસ્યાના લક્ષણોમાં ભારેપણું લાગવું, વારંવાર શરદી, પેટમાં ગેસ અને પેટનું ફૂલવું, ખરાબ શ્વાસ સામેલ છે.
શું ધ્યાન રાખવું?
હળવો અને સરળતાથી સુપાચ્ય ખોરાક લો, સવારે હુંફાળું પાણી પીવો, તમારી જીભ સાફ કરવાની આદત પાડો, તળેલા અને મીઠા ખોરાકનું સેવન ઓછું કરો.
શુષ્ક જીભ : જો જીભ વારંવાર સૂકી રહેતી હોય, તો તે વાત દોષમાં વધારો થવાનો સંકેત હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, વ્યક્તિને વારંવાર તરસ લાગે છે, પરંતુ પાણી પીધા પછી પણ સૂકી લાગે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, આ રસ ધાતુની ઉણપ પણ દર્શાવે છે.તેના લક્ષણોમાં ત્વચાની શુષ્કતા, કબજિયાત અને નબળાઈ સામેલ છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલ કરવાની સરળ ટિપ્સ, કાર્ડિયોલોજિસ્ટ આપી આ સલાહ
શું ધ્યાન રાખવું?
તમારા દિવસની શરૂઆત ઓઇલ પુલિંગથી કરો, પૂરતું પાણી પીઓ, આ ઉપરાંત ઘી અને તલના તેલનું સેવન મર્યાદિત કરો
/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us