શું ખરેખર મહિલાઓને પુરુષો કરતાં વધુ ઊંઘની જરૂર પડે? રિસર્ચ શું કહે છે?

જીવનશૈલી | ઘણીવાર એવું કહેવામાં આવે છે કે સ્ત્રીઓ વધુ ઝડપથી થાકી જાય છે અથવા વધુ ઊંઘ લે છે. ઘણા લોકો આ માટે નબળાઈ અથવા આળસને જવાબદાર માને છે, પરંતુ વિજ્ઞાન કંઈક અલગ જ વાત કહે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન સૂચવે છે કે સ્ત્રીઓને જૈવિક રીતે પુરુષો કરતાં વધુ ઊંઘની જરૂર હોય છે. આ મગજનું કાર્ય, હોર્મોનલ ફેરફારો અને ઊંઘની પેટર્ન સહિતના ઘણા પરિબળોને કારણે છે.

સ્ત્રીઓનું મગજ વધુ કેમ કામ કરે છે?

વૈજ્ઞાનિકો સૂચવે છે કે સ્ત્રીઓનું મગજ મલ્ટિટાસ્કિંગ કરતી વખતે વધુ સક્રિય હોય છે. ક્રોનોબાયોલોજી ઇન્ટરનેશનલમાં પ્રકાશિત 2016 ના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે સ્ત્રીઓના મગજના વધુ ભાગો રોજિંદા કાર્યો દરમિયાન એક સાથે સક્રિય હોય છે, જેમ કે આયોજન, લાગણીઓને નિયંત્રિત કરવી, વાતચીત કરવી અને નિર્ણયો લેવા. આ વધેલા મગજના ભારને કારણે દિવસના અંત સુધીમાં માનસિક થાક વધે છે, અને મગજને સ્વસ્થ થવા માટે વધુ ઊંઘની જરૂર પડે છે.

સ્ત્રીઓને વધુ ઊંઘની જરૂર હોવાનું મુખ્ય કારણ

માનસિક લોડ વધવો : સ્ત્રીઓ ઘણીવાર ઘર, કામ, સંબંધો અને ભાવનાત્મક સંભાળ જેવી અનેક જવાબદારીઓ એકસાથે નિભાવે છે. આનાથી માનસિક ઊર્જા સતત ખર્ચ થાય છે, જે ઊંઘ દ્વારા ફરી ભરાય છે.

સ્ત્રીઓમાં, માસિક સ્રાવ, ગર્ભાવસ્થા અને મેનોપોઝ દરમિયાન હોર્મોનલ વધઘટ ઊંઘ પર અસર કરે છે. પ્રોજેસ્ટેરોન જેવા હોર્મોન્સ ઊંઘ લાવવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ તે વારંવાર ઊંઘમાં ખલેલ પણ પહોંચાડી શકે છે.

ઊંઘની રચનામાં તફાવત: સ્ત્રીઓ સામાન્ય રીતે ગાઢ ઊંઘમાં વધુ સમય વિતાવે છે, પરંતુ વારંવાર જાગવાથી ઊંઘ ઓછી તાજગીભરી બની શકે છે. 

સંશોધન દર્શાવે છે કે સ્ત્રીઓમાં પુરુષો કરતાં અનિદ્રા અને રેસ્ટલેસ લેગ સિન્ડ્રોમ જેવા ઊંઘના વિકારો થવાની શક્યતા વધુ હોય છે . આ સમસ્યાઓ ઊંઘની અવધિ અને ઊંડાઈ બંનેને અસર કરે છે, જેના કારણે થાક અને વધુ આરામની જરૂર પડે છે.

નાની આદત પણ મોટી અસર, સવારની આ સાત આદતો જીવન બદલી શકે

સ્ત્રીઓને કેટલી ઊંઘની જરૂર છે?

અભ્યાસો સૂચવે છે કે સ્ત્રીઓને પુરુષો કરતાં સરેરાશ 15-20 મિનિટ વધુ ઊંઘની જરૂર હોય છે. જોકે, આ વ્યક્તિ પર પણ આધાર રાખે છે.

શું વધુ પડતી ઊંઘ નબળાઈની નિશાની છે?

બિલકુલ નહીં. તે નબળાઈ નથી, પરંતુ જૈવિક તફાવતોનું પરિણામ છે. આ પરિબળોને સમજવાથી મહિલાઓની ઊંઘ અને સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધુ સેન્સિટિવ અને સહયોગી અભિગમ અપનાવી શકાય છે