/indian-express-gujarati/media/media_files/wp-content/uploads/2025/12/World-AIDS-Day-2025.jpg)
વિશ્વ AIDS દિવસ 2025 HIV નિવારણ ઉપચાર એન્ટિરેટ્રોવાયરલ થેરાપી ટ્રાન્સમિશન જાગૃતિ। World AIDS Day 2025 HIV prevention cure antiretroviral therapy transmission awareness
World AIDS Day 2025 | "ચૂપ ના રહે. બોલો, સારવાર લો અને તમારા જીવનમાં આગળ વધો." આ શબ્દો એક યુવતીની માતાએ 2005 માં કહ્યા હતા જ્યારે 24 વર્ષીય તે યુવતીએ તેના પતિને એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિશિયન્સી સિન્ડ્રોમ (એઇડ્સ) થી ગુમાવ્યો હતો. તે વર્ષે યુવતી માટે બધું જ બદલાઈ ગયું હતું.
યુવતીએ એઇડ્સના લીધે પતિને અને થોડા દિવસો પછી તેના નવજાત પુત્રને ગુમાવ્યો, અને પોતાના મૃત્યુના ડર અને સાડા ત્રણ વર્ષની પુત્રીને ગુમાવવાના ડર સાથે જીવતી એઇડ્સ દર્દીની સક્સેસ સ્ટોરી
વિશ્વ એઇડ્સ દિવસ 2025 (World AIDS Day 2025)
દર વર્ષે વિશ્વ એઇડ્સ દિવસ 1 ડિસેમ્બર ના રોજ મનાવાય છે. આ યુવતી હવે ૪૪ વર્ષની છે અને મહારાષ્ટ્રના પંચગનીમાં બેલ-એર હોસ્પિટલમાં પીઅર કાઉન્સેલર છે, તે પોતાની સ્ટોરીમાંથી શક્તિ મેળવે છે, જ્યારે તે સેકન્ડ લાઈન સારવારમાં પણ ભાગ લે છે જેના કારણે તે રોગથી દૂર રહી છે.
પુણેની આ છોકરીએ 2000 માં ધોરણ બાર પછી તરત જ લગ્ન કર્યા અને એક વર્ષમાં એક પુત્રીનો જન્મ થયો. તેનો પતિ, જે પછી ૨૦ ના દાયકાના અંતમાં હતો 2003 થી વારંવાર તાવ, થાક અને વારંવાર હર્પીસથી બીમાર પડતો હતો. ત્યારે યુવતી ગર્ભવતી થઈ અને તેના નિયમિત પરીક્ષણો કરાવ્યા ત્યારે જ તેને તેનું HIV સ્ટેટસ ખબર પડી હતી. તે યાદ કરે છે કે "મારો ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યો અને પછી ડોક્ટરોએ મારા પતિને ટેસ્ટ કરાવવા કહ્યું. તે જ સમયે વાયરસ સાથેની અમારી સફર શરૂ થઈ હતી.''
તે સમયે, આ દંપતી HIV વિશે બહુ ઓછું જાણતું હતું. તેના પતિએ આગ્રહ કર્યો કે તે કોઈને ન કહે. યુવતી કહે છે કે "ઘણો ડર અને કલંક હતું. એઇડ્સ એટલે મૃત્યુ," પરંતુ ગુપ્તતાનો ભાર કચડી રહ્યો હતો, અને તેણે આખરે તેની માતાને વાત કહી. તે સમયે યુવતી તેના પતિના પરિવાર સાથે સતારા જિલ્લાના વાઈ નજીકના એક ગામમાં રહેતી હતી, તેના પતિના બગડતા સ્વાસ્થ્ય અને તેના પોતાના નિદાનના વધતા સ્ટ્રેસનો સામનો કરી રહી હતી.
વર્ષ 2005 માં તેના પતિનું એઇડ્સથી અવસાન થયું હતું. બાળજન્મના એક મહિના પછી, તેના નવજાત પુત્રનું પણ અવસાન થયું. યુવતીને દુ:ખ થતું નહોતું. તેણે કહ્યું કે "મને સતત ખરાબ સપના આવતા હતા કે હું બીજી દીકરી બનીશ. હું ફક્ત મારી દીકરી માટે જ જીવતી હતી," દુઃખ અને અનિશ્ચિતતા તેના જીવનને ઢાંકી દેતી હતી, અને તેણે પંચગનીની બેલ-એર હોસ્પિટલ તરફ વળી જે તે સમયે દેશના સૌથી પડકારજનક તબક્કાઓમાંના એક દરમિયાન HIV સંભાળમાં મોખરે હતી.
તેની શરૂઆતની CD4 ગણતરી 450 કોષો/mm³ હતી (સામાન્ય 500–1,500). ઘણીવાર હતાશ અને નબળા હોવા છતાં, તેને ગંભીર શારીરિક લક્ષણો નહોતા. તેણે બેલ-એરમાં સ્વયંસેવક બનવા માટે ફાધરની ઓફર સ્વીકારી. તેમણે તેને ગંભીર રીતે બીમાર દર્દીઓ સાથે તેની સ્ટોરી શેર કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી હતી જેથી તેઓ સામનો કરી શકે. પરંતુ જેમ જેમ તેની CD4 ગણતરી 250 થઈ ગઈ, તેમ તેમ તેનો નિર્ણય ડગમગવા લાગ્યો હતો.
વર્ષ 2007 માં તેને એન્ટિરેટ્રોવાયરલ થેરાપી (ART) પર રાખવામાં આવી હતી. તેણે યાદ કર્યું કે "મારું વજન 38 કિલો સુધી ઘટી ગયું હતું અને હું ખોરાક ઓછો કરી શકતી ન હતી. તેણે ટ્રાયોમ્યુન નામની એક કોમ્બિનેશન ટેબ્લેટ લેવાનું શરૂ કર્યું, જે દિવસમાં બે વાર લેવામાં આવતી હતી. "શરૂઆતમાં મને ઉલટી થતી હતી અને તે સહન ન થતી." ધીમે ધીમે તેણીએ એડજસ્ટમેન્ટ કર્યું, પરંતુ જ્યારે પદ્ધતિને ZLN (ઝિડોવુડિન, લેમિવુડિન અને નેવિરાપિન) માં બદલવામાં આવી, ત્યારે ગંભીર એનિમિયાને કારણે એક મહિનાની અંદર બીજી વખત TLE (ટેનોફોવિર, લેમિવુડિન, એફાવિરેન્ઝ) માં ફેરવવાની ફરજ પડી. તે 2010 થી 2022 સુધી આ ટ્રીટમેન્ટ પર રહી, તેની દવા લેવા માટે દર મહિને ART સેન્ટરમાં મુસાફરી કરતી.
યુવતી કહે છે કે "શરૂઆતના દિવસોમાં, ખૂબ જ ઓછી સંખ્યામાં સેન્ટરો હોવાથી ખૂબ જ ભીડ હતી." "અમે સતારા સિવિલ હોસ્પિટલમાં લાંબી કતારોમાં રાહ જોતા, સોનોગ્રાફી અને સીબીસી જેવા ટેસ્ટ કરાવતા, અને પછી જ અમને મહિનાનો પુરવઠો મળતો." દરેક રસ્તે મુસાફરીમાં દોઢ કલાકનો સમય લાગતો હતો. સબ-સેન્ટરોએ પાછળથી તેમનો મુસાફરીનો સમય ઘટાડીને અડધો કલાક કર્યો, પરંતુ ભારણ ભારે રહ્યું.
બે વર્ષ પહેલાં તેને TLD રેજીમેનમાં ખસેડવામાં આવી હતી, પરંતુ સાંધાના દુખાવામાં વધારો થવાને કારણે ફરીથી ફેરફારની જરૂર હતી. હવે સેકન્ડ લાઇન સારવાર પર, તેને ફરીથી સતારા સિવિલ હોસ્પિટલ સુધી દોઢ કલાકની મુસાફરી કરવી પડશે. તે કહે છે કે "તે કંટાળાજનક છે, પરંતુ તે મૂલ્યવાન છે કારણ કે હું સારી રીતે એડજસ્ટ થઈ રહી છું.''
સતત સારવાર સાથે, યુવતીનો વાયરલ લોડ શોધી શકાતો ન હતો. તેણીએ કોવિડ-19 રોગચાળાનો સામનો એ જ શાંત સ્થિતિસ્થાપકતા સાથે કર્યો જે તેને બે દાયકાથી સહન કરી રહી છે. તે કહે છે કે "એવા દિવસો આવે છે જ્યારે હું બિલકુલ ફરિયાદ કરતી નથી," "પરંતુ ક્યારેક મને આશ્ચર્ય થાય છે, 'હું જ કેમ?' છતાં, હું જીવંત છું, અને મારી પુત્રી જેનો સદભાગ્યે ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યો ન હતો હવે પરિણીત છે અને સ્થાયી થઈ ગઈ છે. તે મને જીવંત રાખે છે."
માતાથી બાળકના ટ્રાન્સમિશનને કેવી રીતે કંટ્રોલ કરવું?
ઇન્ડિયા HIV એસ્ટિમેશન્સ 2024 ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં અંદાજે 2.6 મિલિયન લોકો HIV થી પીડાય છે, જેમાં 70,000 બાળકોનો સમાવેશ થાય છે, અને 64,000 નવા ચેપ નોંધાયા છે. 2023 માં AIDS સંબંધિત મૃત્યુ 35,870 અને 2024 માં 32,000 થયા - દર કલાકે ચાર. એઇડ્સ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયાના એમેરિટસ પ્રમુખ ડૉ. IS ગિલાડા કહે છે કે "સૌથી મોટો વૈશ્વિક પડકાર - ART ની પહોંચ - મુખ્યત્વે HIV થી પીડાતા લગભગ 92% લોકો માટે સારવારને સસ્તું અને સુલભ બનાવવામાં ભારતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને કારણે દૂર થયો,"
ડોક્ટર ઉમેરે છે કે "હવે મુખ્ય પડકારો કલંક અને ભેદભાવ છે, આ માટે નવીનતાની જરૂર છે," ઉપરાંત એકંદરે ઓછા રાષ્ટ્રીય વ્યાપનો અર્થ એ નથી કે આપણે હોટસ્પોટ્સ અને ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો અને પંજાબમાં નવા સ્પાઇક્સ વિશે વાફેક નથી, જે મુખ્યત્વે ઇન્જેક્ટેબલ ડ્રગના ઉપયોગ દ્વારા પ્રેરિત છે. જો અસરકારક રીતે પ્રતિસાદ આપવામાં ન આવે તો આ ઝડપથી વધી શકે છે.
ART મહિનાઓમાં વાયરલ લોડને શોધી ન શકાય તેવા સ્તરે ઘટાડી શકે છે, જે HIV ને વ્યવસ્થિત ક્રોનિક સ્થિતિમાં રૂપાંતરિત કરે છે. માતાથી બાળકમાં ટ્રાન્સમિશન (MTCT) દૂર કરવું એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધ્યેયોમાંનું એક છે. 80% સગર્ભા સ્ત્રીઓની તપાસ કરવામાં આવે છે, પરંતુ HIV ગ્રસ્ત સ્ત્રીઓમાંથી ફક્ત 64% જ સંપૂર્ણ MTCT નિવારણ મેળવે છે. આ તફાવતનો અર્થ એ છે કે કેટલીક સ્ત્રીઓ નિદાનથી મુક્ત રહે છે, અને ઘણી સ્ત્રીઓ આજીવન ART પર રહી શકતી નથી અથવા પ્રસૂતિ પહેલાં, ડિલિવરી અને શિશુ સંભાળનો સિલસિલો પૂર્ણ કરી શકતી નથી.
ડૉ. ગિલાડા કહે છે કે "દરેક નવો HIV કેસ 'ચૂકી ગયેલી તક' છે. એઇડ્સ સંબંધિત દરેક મૃત્યુ એ એક ભયાનક યાદ અપાવે છે કે તેને અટકાવી શકાયો હોત - આપણી પાસે એઇડ્સથી થતા મૃત્યુને ઇતિહાસ બનાવવા માટે સાધનો છે," આ યુવતી માટે તે સાધનોનો અર્થ જીવનના 20 વધુ વર્ષો એક પુત્રીને પુખ્તાવસ્થામાં ઉછેરવામાં અને અન્ય લોકોને તે ડરને દૂર કરવામાં મદદ કરવાનો હેતુ છે જે તે એક સમયે ખૂબ જ તીવ્રપણે અનુભવતી હતી.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us