Loksabha Election 2023 : યુપીમાં ભાજપને દલિતોના વોટ નથી મળી રહ્યા? 2022 થી ત્રણ પેટાચૂંટણીમાં હાર

લાલમની વર્મા | UP Politics : ઉત્તર પ્રદેશમાં તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલી ઘોસી વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં ભાજપને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. અહીં સપાના સુધાકર સિંહે ભાજપના ઉમેદવાર અને પૂર્વ મંત્રી દારા સિંહ ચૌહાણને હરાવ્યા છે. આ પહેલીવાર નથી, જ્યારે યુપીમાં પેટાચૂંટણીમાં ભાજપને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હોય. 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણી પછી, ભાજપને યુપી (ઘોસી અને ખતૌલી વિધાનસભા બેઠકો અને મૈનપુરી લોકસભા બેઠક) માં 3 પેટાચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. માયાવતી મેદાનમાં ન આવવાને કારણે અથવા બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, દલિતોના મત ન મળવાને કારણે ભાજપને આ ત્રણેય આંચકાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

ભાજપે ઘોસી વિધાનસભા બેઠકો પર પ્રચાર માટે દિગ્ગજોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા. માયાવતીએ તેમના કાર્યકરોને પેટાચૂંટણીથી અંતર રાખીને તટસ્થ રહેવા કહ્યું હતું, તેમ છતાં સપા પોતાની સીટ બચાવવામાં સફળ રહી હતી. 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સપાને 42.21 ટકા વોટ મળ્યા જ્યારે બીજેપીને 33.57 ટકા વોટ અને બસપાને 21.12 ટકા વોટ મળ્યા.

ઘોસી વિધાનસભા બેઠક પર લગભગ 19 ટકા દલિત મતદારો છે, જેમાંથી મોટાભાગના જાટવ સમુદાયના છે, જેઓ માયાવતીના સમર્થક માનવામાં આવે છે. ઘોસી પેટાચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન, સીએમ યોગી આદિત્યનાથે દલિતોને આકર્ષવા માટે 1995 ના VVIP ગેસ્ટહાઉસ કૌભાંડનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, તેમ છતાં સપા દલિત મતોનો મોટો હિસ્સો મેળવવામાં સફળ રહી હતી. ઘોસી પેટાચૂંટણીમાં, સપાના સુધાકર સિંહને 42,759 મત (57.2 ટકા), ભાજપને 37.5 ટકા મત મળ્યા.

ખતૌલી પેટાચૂંટણીમાં આરએલડીએ ભાજપને હરાવ્યું

ડિસેમ્બર 2022માં ખતૌલીમાં યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં ભાજપને આરએલડીના હાથે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. અહીં ભાજપના વિક્રમ સૈનીને 2022માં 45.34 ટકા વોટ મળ્યા હતા. આરએલડીના રાજપાલ સૈની બીજા સ્થાને હતા, તેમને 38 ટકા વોટ મળ્યા હતા જ્યારે બીએસપી 14.15 ટકા વોટ સાથે ત્રીજા સ્થાને હતી. ખતૌલી પેટાચૂંટણી દરમિયાન, આરએલડીના મદન ભૈયાને 54.23 ટકા મત મળ્યા જ્યારે ભાજપની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડનાર વિક્રમ સૈનીની પત્ની રાજકુમારી સૈનીને 41.72 ટકા મત મળ્યા.

ખતૌલી વિધાનસભામાં મુસ્લિમો પછી દલિતોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે. બીજેપી સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે, આઝાદ સમાજ પાર્ટીના ચંદ્રશેખર આરએલડી ઉમેદવારના સમર્થનમાં પ્રચાર કરતા તેમની વિરુદ્ધ ગયા હતા. એક સ્થાનિક બીજેપી નેતાએ કહ્યું કે, તેમને દલિત મતોનો માત્ર એક નાનો હિસ્સો મળ્યો છે, જ્યારે તેમાંથી મોટાભાગના લોકોએ આરએલડી-એસપી ઉમેદવારની તરફેણમાં મતદાન કર્યું છે.

ડિમ્પલને મૈનપુરીમાં મોટી જીત મળી

ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં યોજાયેલી મૈનપુરી લોકસભા ચૂંટણીમાં સપાના ડિમ્પલ યાદવને 64.49 ટકા વોટ મળ્યા હતા, જ્યારે બીજેપીના રઘુરાજ સિંહ શાક્યને માત્ર 34.39 ટકા વોટ મળ્યા હતા. 2019 માં, મુલાયમ સિંહ યાદવ અહીં 53.66 ટકા મત મેળવીને જીત્યા હતા. ત્યારબાદ સપા અને બસપાનું ગઠબંધન થયું હતું. ભાજપને 44 ટકા વોટ મળ્યા હતા. મુલાયમ સિંહ યાદવના અવસાન બાદ યોજાયેલી ચૂંટણીમાં BSP મૈનપુરીની લડાઈથી દૂર રહી હતી.

મૈનપુરી લોકસભા સીટ પર 4.5 લાખ યાદવ મતો છે, 3.5 લાખ શાક્ય છે, 2.5 લાખ દલિત, 1.5 લાખ લોધ રાજપૂત અને 60 હજાર મુસ્લિમ મતદારો છે. મૈનપુરીના રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, બસપા મેદાનથી દૂર રહેવાને કારણે અહીંના મોટાભાગના દલિત મતદારોએ ડિમ્પલની તરફેણમાં મતદાન કર્યું હતું. મૈનપુરીમાં ભાજપની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડનારા તેઓ સપામાં પ્રથમ હતા. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ટિકિટ ન મળતાં તેઓ ભાજપમાં જોડાયા હતા. જોકે, ભાજપના ઘણા નેતાઓનું માનવું છે કે ખોટા ઉમેદવારની પસંદગીના કારણે તેમને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

આ પણ વાંચો - પ્રોજેક્ટ સમુદ્રયાનઃ ચંદ્રયાન પછી હવે સમુદ્રયાનનો વારો, 3 લોકો જશે સમુદ્રની આ ઉંડાણમાં

બીજેપી ક્યાં જીતી?

2022ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ યુપીમાં ત્રણ લોકસભા સીટો પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ હતી. જેમાં રામપુર અને આઝમગઢમાં ભાજપનો વિજય થયો હતો. આ બંને બેઠકો પર સપાનો કબજો હતો, પરંતુ પેટાચૂંટણીમાં ભાજપનો વિજય થયો હતો. આ ત્રણ બેઠકોમાંથી બસપા માત્ર આઝમગઢ લોકસભા ચૂંટણીમાં જીતી હતી. આ ઉપરાંત, છ વિધાનસભા બેઠકો પર યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં, ભાજપ રામપુર અને ગોલા ગોકરનાથ વિધાનસભા જીતવામાં સફળ રહ્યું હતું, જ્યારે સુઆર અને છાંબે વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં, ભાજપના સહયોગી અપના દળ (એસ) જીતવામાં સફળ રહી હતી.