દિવાળી પહેલા જ દિલ્હીનો શ્વાસ રુંધાયો, ઝેરી હવાએ જનજીવન કર્યું મુશ્કેલ, રાજધાનીની પ્રાથમિક શાળાઓ બે દિવસ રહેશે બંધ

દિલ્હીમાં પ્રદૂષણના કારણે જમીન પર સ્થિતિ વિસ્ફોટક બની રહી છે. જે ધુમાડો પહેલા માત્ર અમુક વિસ્તારો પૂરતો સીમિત દેખાતો હતો તે હવે સમગ્ર દિલ્હી-એનસીઆરમાં કાળો ધુમ્મસ છવાયેલો છે. આ ધુમ્મસ વાસ્તવમાં ઝેરી હવા છે જેણે આ સમયે દરેકનું જીવન મુશ્કેલ બનાવી દીધું છે. દિલ્હીમાં સ્થિતિની ગંભીરતાને સમજીને કેજરીવાલ સરકારે પણ બે દિવસ માટે પ્રાથમિક શાળાઓ બંધ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે.

આદેશમાં શું કહેવામાં આવ્યું?

વાસ્તવમાં જારી કરાયેલા આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે દિલ્હીમાં 3 અને 4 નવેમ્બરે તમામ પ્રી-સ્કૂલ અને પ્રિ-પ્રાઈમરી સ્કૂલો બંધ રહેશે. અહીં એ સમજવું જરૂરી છે કે આ આદેશ પાંચમા ધોરણ સુધીના વિદ્યાર્થીઓને લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે. હવે સરકારે આ નિર્ણય લેવો પડ્યો કારણ કે વધતા પ્રદૂષણથી સમાજના બે વર્ગોને સૌથી વધુ અસર થાય છે. એક વૃદ્ધ અને બીજું નાનું બાળક. આ કારણોસર સરકારે શાળાઓ બંધ કરવાનો આદેશ આપવો પડ્યો હતો. જાણકારી માટે તમને જણાવી દઈએ કે બંને ખાનગી સરકારી શાળાઓ આગામી બે દિવસ સુધી બંધ રહેશે.

ઘણી જગ્યાએ પ્રદૂષણનું જોખમી સ્તર

જો કે, આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે દિલ્હીના ઘણા વિસ્તારોમાં AQI 700ને પાર કરી ગયો છે, જ્યારે NCRના આનંદ વિહારમાં બપોરે આ આંકડો 999 પર પહોંચી ગયો હતો. ચિંતાની વાત એ છે કે દિવાળી હજુ દૂર છે એટલે કે ફટાકડા ફોડવામાં આવી રહ્યા નથી. આવી સ્થિતિમાં, સ્ટબલ અને અન્ય કારણોસર પ્રદૂષણ સતત વધી રહ્યું છે. હવે આ જ સ્થિતિને જોતા દિલ્હીમાં જીઆરપીનો ત્રીજો તબક્કો પણ કડક રીતે લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.

ગ્રેપ 3 સ્ટેજમાં શું થાય છે?

સ્ટેજ 3 હેઠળ હવે દરરોજ રસ્તાઓ સાફ કરવામાં આવશે. પાણીનો છંટકાવ પણ સતત કરવામાં આવશે. હોસ્પિટલ, મેટ્રો જેવી સેવાઓ સિવાય દિલ્હી NCRમાં બાંધકામ સંપૂર્ણપણે બંધ રહેશે. મોટી વાત એ થશે કે જે ફેક્ટરીઓ ઈંધણ પર નથી ચાલતી તે તમામ ફેક્ટરીઓ બંધ થઈ જશે. પાટનગરમાં ખાણકામ પણ થોડા સમય માટે બંધ રહેશે. તમારી જાણકારી માટે તમને જણાવી દઈએ કે એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સના આધારે GRAPને ચાર તબક્કામાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું છે.

જ્યારે AQI 201 થી 300 (નબળું) હોય ત્યારે પ્રથમ તબક્કો લાગુ કરવામાં આવે છે, જ્યારે AQI 301 થી 400 (ખૂબ જ નબળો) હોય ત્યારે બીજો તબક્કો લાગુ કરવામાં આવે છે, જ્યારે AQI 401 થી 450 (ગંભીર) હોય ત્યારે ત્રીજો તબક્કો લાગુ કરવામાં આવે છે અને ચોથો તબક્કો અમલમાં આવે છે. જ્યારે AQI 450 (ખૂબ ગંભીર) હોય ત્યારે લાગુ પડે છે.

હવે આ બધું કરવું પડશે કારણ કે વધતા પ્રદૂષણથી સામાન્ય લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર ભારે અસર પડી રહી છે. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ તો થાય જ છે, આ સિવાય પણ આપણે બીજી ઘણી બીમારીઓનો સામનો કરી રહ્યા છીએ.

દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનો સૌથી મોટો ખલનાયક કોણ છે?

વાસ્તવમાં, રાજધાની દિલ્હીમાં ટ્રાફિક એક જૂની અને જટિલ સમસ્યા છે. કલાકો સુધી ટ્રાફિકમાં ફસાયેલા રહેવું મધ્યમ વર્ગના જીવનનો એક ભાગ બની ગયું છે. હવે સામાન્ય માણસ આ ટ્રાફિકને કારણે પોતાનો સમય બગાડે છે, શ્રેષ્ઠ રીતે તે ઓફિસ કે ઘરે મોડો પહોંચે છે. પરંતુ કદાચ હજુ એ ખ્યાલ નથી આવ્યો કે આ ટ્રાફિક પણ પ્રદુષણ વધવાનું કારણ બની રહ્યો છે.

હકીકતમાં, જ્યારે પણ વાહન ચાલે છે, ત્યારે તે હાનિકારક વાયુઓનું ઉત્સર્જન કરે છે, જેને ટેકનિકલ ભાષામાં વાહન ઉત્સર્જન કહેવામાં આવે છે. હવે શું થાય છે કે ટ્રાફિક દરમિયાન કારની સ્પીડ ધીમી થઈ જાય છે, લોકોની આદત છે કે તે સમયે તેઓ પોતાની કારની સ્વીચ ઓફ પણ નથી કરતા. આવી સ્થિતિમાં વાહનોમાંથી હાનિકારક વાયુઓ નીકળતા રહે છે, જેના કારણે વાતાવરણમાં નાઈટ્રોજનનું સ્તર વધે છે. આ નાઇટ્રોજન પાછળથી પ્રદૂષણને વધુ વધારવાનું કામ કરે છે.

આ સંદર્ભમાં, ગયા વર્ષે સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયરમેન્ટ (CSE) નો અહેવાલ દર્શાવે છે કે જ્યારે પણ રાજધાનીમાં PM2.5 નું સ્તર ઊંચું હોય છે, ત્યારે વાહનો મહત્તમ 17 ટકા પ્રદૂષણનું કારણ બને છે. આ ઉપરાંત અહીં પ્રવર્તતી ટ્રાફિકની સ્થિતિ વધુ વિસ્ફોટક બની જાય છે.