Delhi Deer Park : દિલ્હીનો શોપીસ ડીયર પાર્ક બંધ કરવામાં આવશે, અહીંના હરણને બીજા જંગલમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવશે

Abhinaya Harigovind : દિલ્હીના હૌઝ ખાસમાં આવેલ ડીયર પાર્ક જે લગભગ 55 વર્ષ જૂનું છે આ પાર્કમાં મોટી સંખ્યામાં હરણ જોવા મળે છે. અને જુદા જુદા મુલાકાતીઓ ખાસ કરીને બાળકો માટેનું એક સારું પીકનીક સ્પોટ છે. પરંતુ હવે, આ દિલ્હીના પાર્કને બંધ કરવામાં આવશે.

સેન્ટ્રલ ઝૂ ઓથોરિટી (CZA), એ તાજેતરના આદેશમાં, એએન ઝા ડીયર પાર્કની 'મિની પ્રાણીસંગ્રહાલય' તરીકેની માન્યતા રદ કરી હતી, અસરકારક રીતે તેને બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસે જાણ્યું છે. અને તેમાં રહેલ લગભગ 600 હરણને રાજસ્થાન અને દિલ્હીના જંગલ વિસ્તારોમાં તેમના શિકારના આધારને વધારવા માટે ખસેડવામાં આવશે. દિલ્હી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (DDA), જેના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ તે આવે છે', પાર્કને સંરક્ષિત જંગલ તરીકે જાળવી રાખશે.

આ સ્ટેપ લેવા પાછળનું કારણ, પાર્કમાં "ભીડ" છે, કુદરતી શિકારીની ગેરહાજરીને કારણે તેની હરણની વસ્તી વર્ષોથી અનિયંત્રિત રીતે વધી છે. આ પાર્ક, જેમાં હરણ, સસલા અને બતક રહે છે, તે વધુને વધુ ભીડવાળા વચ્ચે લીલા રંગનું રણ છે.

2022 માં પ્રારંભિક દરખાસ્ત તેના તમામ હરણને રાજસ્થાનના જંગલ વિસ્તારોમાં સ્થાનાંતરિત કરવાનો હતો. જાન્યુઆરીમાં CZA મીટિંગમાં સત્તાવાળાઓએ નિર્ણય લીધો હતો કે કેટલાક હરણને દિલ્હીના આસોલા ભાટી વન્યજીવ અભયારણ્યમાં ખસેડવામાં આવશે , જેમ કે માર્ચમાં ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ દ્વારા અહેવાલ આપવામાં આવ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: Wrestlers Protest : કુસ્તીબાજોનું વિરોધ પ્રદર્શન અટક્યું પરંતુ ભારતીય કુસ્તી અંગે મૂંઝવણ અને અનિશ્ચિતતા

CZA સભ્ય સચિવની અધ્યક્ષતામાં હરણને સ્થાનાંતરિત કરવા અને પાર્કની માન્યતા રદ કરવાની દરખાસ્ત પર ચર્ચા કરવા માટે યોજાયેલી આ બેઠકમાં, દિલ્હીના ચીફ વાઇલ્ડલાઇફ વોર્ડન સુનીશ બક્સીએ કહ્યું હતું કે " આસોલા ભાટી વન્યજીવ અભયારણ્ય , દિલ્હીમાં દીપડાઓની સંખ્યા, વધી છે. " અને શિકારના આધારને પૂરક બનાવવાની જરૂર છે.''

"તે મુજબ, વિનંતી કરી હતી કે પ્રાણી સંગ્રહાલયમાંથી સ્પોટેડ હરણ (એક્સિસ એક્સિસ) અભયારણ્યમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે," ઓર્ડર બક્સીની ટિપ્પણી તરીકે નોંધવામાં આવ્યો હતો.

CZA ના સભ્ય સચિવે ત્યારે કહ્યું હતું કે 2022 માં DDA ના CZA ને સંદેશાવ્યવહારમાં 565 તરીકે ઓળખવામાં આવેલ સ્પોટેડ હરણની વસ્તી વધીને લગભગ 600 થઈ શકે છે, અનુક્રમે રાજસ્થાન વન વિભાગ અને દિલ્હીના એનસીટીના વન વિભાગને અને “તે જ ગુણોત્તર (70:30) માં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવશે.''

ડીડીએના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે 1960 ના દાયકામાં પાર્કમાં થોડા હરણ લાવવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારથી સંખ્યામાં થયેલા વધારાનો અર્થ એ થયો કે ડીડીએના અધિકારીઓને મોટી સંખ્યામાં સંભાળવા માટે તાલીમ આપવામાં આવી ન હતી.

જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે પ્રાણીઓને પાર્કમાંથી ક્યારે ખસેડવામાં આવશે, ત્યારે અધિકારીએ કહ્યું કે તે રાજસ્થાન અને દિલ્હીના વન વિભાગના અધિકારીઓ પર આધારિત છે.

દિલ્હીમાં વન વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે હવે પ્રાણીઓ માટે સંવર્ધનની મોસમ છે અને સંભવતઃ શિયાળામાં અથવા શિયાળા પછી સંવર્ધનની મોસમ પૂરી થયા પછી જ હરણને ખસેડી શકાય છે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "તેમને ચળવળ માટે જગ્યાની જરૂર હોય છે, ઘાસ અને ચારો માટે છોડની સાથે. આ આસોલા ભાટી વન્યજીવ અભયારણ્યને હરણ માટે સારું રહેઠાણ બનાવે છે.''

રાજસ્થાન વન વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે હરણને "શિકાર-આધાર વૃદ્ધિ" માટે મુકુન્દ્રા અને રામગઢ-વિશધારી વાઘ અભ્યારણો સહિતના અનામતમાં ખસેડવામાં આવશે.

CZA ની ટેકનિકલ કમિટીના અવલોકનનો જવાબ આપતા કે પ્રાણી સંગ્રહાલય "એક મહત્વપૂર્ણ શહેરીની હરિયાળી જગ્યા છે અને તેથી, તેને સાચવવી જોઈએ", ડીડીએએ જાન્યુઆરીમાં બેઠકમાં કહ્યું હતું કે આ સ્થળને સંરક્ષિત જંગલ તરીકે સૂચિત કરવામાં આવ્યું છે અને તેને સાચવવામાં આવશે. અને જંગલ તરીકે જાળવવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: એક દાયકામાં લગભગ 70,000 ભારતીયોએ તેમના પાસપોર્ટ સરેન્ડર કર્યા, ગોવામાં સૌથી વધારે તો ગુજરાત ત્રીજા ક્રમે

ઓર્ડરમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે CZA દ્વારા નિર્ધારિત પ્રોટોકોલ અને ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર કન્ઝર્વેશન ઓફ નેચર (IUCN) ની માર્ગદર્શિકા 'પુનઃ-પરિચય અને અન્ય સંરક્ષણ ટ્રાન્સલોકેશન્સ' પર અનુસરવામાં આવે છે.

CZA ના આદેશમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ડીયર પાર્કની માન્યતા ઓગસ્ટ 2021 સુધી માન્ય હતી અને સપ્ટેમ્બર 2021માં ડીડીએ તરફથી માન્યતાના નવીકરણ માટેની અરજી મળી હતી. ધારાધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે, CZA એ એપ્રિલ 2022 માં પ્રાણી સંગ્રહાલયનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે એક અધિકારીની નિમણૂક કરી હતી, અને આ મૂલ્યાંકન સપ્ટેમ્બર 2022 માં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. તે દરમિયાન, CZA ને રાજસ્થાનના મુખ્ય વન્યજીવન વોર્ડન તરફથી પત્રવ્યવહાર મળ્યો, જે આચાર્યને સંબોધવામાં આવ્યો. ડીડીએના કમિશનર (કર્મચારી, બાગાયત અને લેન્ડસ્કેપ) એ ડીયર પાર્કમાંથી "550 ચિતલના સંપાદન" પર આદેશ આપ્યો હતો.

મૂલ્યાંકન રિપોર્ટ અને પ્રાણીઓના સ્થાનાંતરણની દરખાસ્ત પછી CZAની ટેકનિકલ સમિતિએ ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં વિચારણા કરી હતી.