Delhi Earthquake : દિલ્હી-NCR માં 5.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ, કાશ્મીરમાં પણ ધરતી ધ્રૂજી, લોકો ઘરની બહાર દોડ્યા

Delhi Earthquake: દિલ્હી-NCRમાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા છે. ભૂકંપનું કેન્દ્ર બિંદુ અફઘાનિસ્તાનનો હિંદુ કુસ્તી વિસ્તાર હતો અને તેની તીવ્રતા 5.8 માપવામાં આવી છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના ગુલમર્ગમાં સૌથી મજબૂત આંચકા અનુભવાયા હતા, જ્યારે દિલ્હી-એનસીઆરમાં પણ ધરતી જોરદાર ધ્રૂજી હતી. આ સિવાય પાકિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારોમાં જોરદાર ભૂકંપના આંચકાએ લોકોને ભયભીત કરી દીધા હતા. જણાવવામાં આવી રહ્યું છે કે, દિલ્હી-NCRમાં ભૂકંપના જોરદાર આંચકા, લોકો ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા.

જાણવા મળ્યું છે કે, દિલ્હી-એનસીઆરમાં લોકો તરત જ ઘરની બહાર આવી ગયા. હજુ સુધી કોઈ જાન-માલના નુકસાનના સમાચાર નથી, પરંતુ લોકોમાં ભયનો માહોલ છે. દિલ્હીમાં આ પહેલા પણ ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા છે, કારણ કે રાજધાની હાઈ રિસ્ક ઝોનમાં આવે છે, તેથી અહીં હંમેશા કોઈ મોટી કટોકટીનો ભય રહે છે. મોટી વાત એ છે કે, આ વર્ષે 24 જાન્યુઆરીએ પણ દિલ્હી-NCRમાં ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા હતા. તે સમયે પણ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.5 હતી.

ભૂકંપ કેમ અને કેવી રીતે આવે છે?

ભૂગોળ પ્રમાણે ધરતીની અંદર પ્લેટોના અથડામણને કારણે ભૂકંપ આવે છે. પૃથ્વીની અંદર આવી સાત પ્લેટ છે. આ બધું સતત ફરતું રહે છે. આ દરમિયાન કેટલીકવાર આ પ્લેટ્સ કોઈ જગ્યાએ એકબીજા સાથે અથડાઈ જાય છે. આ પછી, ત્યાં ફોલ્ટ લાઇન ઝોન રચાય છે. પ્લેટની સપાટીના ખૂણા વળેલા છે. સપાટીના ખૂણાના વળાંકને કારણે, ત્યાં દબાણ બને છે. જેના કારણે પ્લેટો તૂટી જાય છે. જ્યારે તે તૂટી જાય છે, ત્યારે અંદરની ઊર્જા બહાર આવવા લાગે છે. આનાથી સર્જાયેલા દબાણને કારણે પૃથ્વી ધ્રુજે છે. આ ભૌગોલિક ઘટનાને ભૂકંપ કહેવામાં આવે છે.

વૈજ્ઞાનિકોના મતે સમગ્ર ભારતીય ઉપમહાદ્વીપ ધીમે-ધીમે ભૂકંપની સંભાવનાવાળા ક્ષેત્રમાં આવી રહ્યો છે. ઉચ્ચ સ્તરનો ભૂકંપ ક્યારે આવશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. તેથી જ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ ભૂકંપથી બચવા માટે સામાન્ય માણસોમાં જાગૃતિ વધારવા પર ભાર મૂકે છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે દિલ્હી, દિલ્હીની આસપાસનો વિસ્તાર અને દેશના પશ્ચિમ-ઉત્તર વિસ્તાર ભૂકંપ માટે અત્યંત સંવેદનશીલ છે. તેથી જ દરેક ઉંમર અને તમામ વર્ગના લોકોમાં જાગૃતિ અને સંવેદનશીલતાની જરૂર છે. માત્ર વધુ વેધશાળાઓ સ્થાપીને ઉચ્ચ તીવ્રતાના ધરતીકંપોથી જીવન અને સંપત્તિનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવું અશક્ય છે.

ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે પૃથ્વીની અંદરની હિલચાલ દિવસેને દિવસે વધી રહી છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં બે ડઝનથી વધુ નાના ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. આ એપિસોડમાં શનિવારે પણ ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા હતા.

આ પણ વાંચો - Chandrayaan 3 Mission LIVE લોકેશન : ઈસરો નું ચંદ્રયાન 3 મિશન ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં પ્રવેશ્યું – VIDEO

ભૂકંપની કેટલી તીવ્રતામાં કેવી અસર થાય?

1 થી 1.9: આ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ફક્ત સિસ્મોગ્રાફ દ્વારા શોધી શકાય છે.
2 થી 2.9: જ્યારે આ તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવે છે ત્યારે થોડો કંપન આવે છે.
3 થી 3.9 : એવી અસર થાય છે કે, જાણે કોઈ ટ્રક તમારી નજીકથી પસાર થઈ હોય.
4 થી 4.9: વિન્ડોઝ તૂટી શકે છે. દિવાલો પર લટકતી ઘડિયાળો પણ પડી શકે છે.
5 થી 5.9: ફર્નિચર, કબાટ વગેરે ખસેડી શકે છે.
6 થી 6.9: ઇમારતોના પાયામાં પણ તિરાડ પડી શકે છે અને ઉપરના માળને નુકસાન થઈ શકે છે.
7 થી 7.9: આ તીવ્રતામાં ઇમારતો તૂટી પડે છે અને ભૂગર્ભ પાઇપ પણ ફાટી જાય છે.
8 થી 8.9: ઇમારતો સહિત મોટા પુલ પણ તૂટી પડે છે.
9 અને તેથી વધુની તીવ્રતા: આ તીવ્રતાનો ધરતીકંપ ઘણો વિનાશ કરે છે. આ ભૂકંપ એટલો જોરદાર હોય છે કે, જો કોઈ જમીન પર ઊભું હોય તો તે પૃથ્વીને હલતી જોશે. સમુદ્રની નજીક ભૂકંપ આવે ત્યારે સુનામી આવી શકે છે.

દિલ્હીમાં ભૂકંપના ક્યારે-ક્યારે આંચકા અનુભવાયા

દિલ્હીમાં ભૂકંપના આંચકાની વાત કરીએ તો, અગાઉ 9 નવેમ્બર 2022ના રોજ 6.3ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. અગાઉ 5 જુલાઈ, 2021ના રોજ 3.7 તીવ્રતાનો, 13 એપ્રિલ, 2020ના રોજ 2.7, 12 એપ્રિલ, 2020ના રોજ 3.7, 20 ડિસેમ્બર, 2019ના રોજ 6.3 અને 24 એપ્રિલ, 2018ના રોજ 3.5ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

વૈજ્ઞાનિકો શું કહે છે?

તમને જણાવી દઈએ કે, ગયા અઠવાડિયે આવેલા ભૂકંપની તીવ્રતા પણ ઘણી વધારે હતી. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે, 5 થી વધુની તીવ્રતાનો ભૂકંપ દિલ્હી NCR માટે ખતરનાક બની શકે છે. ઘણી વખત લોકો