ગુટખા-પાન મસાલા સંબંધિત અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટ કેમ નારાજ? સિંઘવીની દલીલ પર સિબ્બલે કહ્યું, 'કેન્સર રાહ જોતું નથી'

Gutka Pan Masala Plea Supreme Court : શું તમે અમૃત થોડુ વેચી રહ્યા છો? ગુટખા, પાન મસાલા અને તમાકુ સંબંધિત અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે આ ટિપ્પણી કરી હતી. ગુટખા, પાન મસાલા અને ચબાવવામાં આવતા તમાકુ જેવા ઉત્પાદનો પર તમિલનાડુ સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધને દૂર કરવાના મદ્રાસ હાઈકોર્ટના આદેશ વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટ કરી રહી હતી.

આ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં જસ્ટિસ કેએમ જોસેફ અને જસ્ટિસ બીવી નાગરત્નની બેંચ સુનાવણી કરી રહી હતી. આ દરમિયાન, ખંડપીઠે હાઈકોર્ટના નિર્ણયની તરફેણમાં હાજર પ્રતિનિધિ પર તીખી ટિપ્પણી કરી હતી. ખંડપીઠે કહ્યું કે, પ્રતિવાદીઓ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક સામાન વેચી રહ્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું થયું?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન, વરિષ્ઠ વકીલ સીએસ વૈદ્યનાથન, પ્રતિવાદી તરફથી હાજર રહીને કહ્યું કે, તમાકુ ઉત્પાદનો પર કાયમી પ્રતિબંધ હાલના કાયદાકીય માળખાની બહાર છે. તેમણે તેમને પૂછ્યું કે, શું કાયમી પ્રતિબંધ લાદી શકાય? જ્યારે સ્વાસ્થ્ય કટોકટી હોય ત્યારે આવી પરિસ્થિતિમાં આ વાજબી છે. વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવી, અન્ય પ્રતિવાદી માટે હાજર રહીને જણાવ્યું હતું કે, રાજ્ય સરકારની છેલ્લી સૂચના એક વર્ષ પહેલા સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. આ અંગે એડવોકેટ વૈદ્યનાથને કહ્યું હતું કે, વર્ષ-દર-વર્ષે આવી સૂચનાઓ જાહેર કરવી એ 2006ના કાયદાની વિરુદ્ધ છે.

તમિલનાડુ સરકારે શું દલીલ આપી?

તમિલનાડુ સરકાર તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે કહ્યું કે, જો આ (તમાકુ ઉત્પાદનો) સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે, તો પછી વર્ષ-દર-વર્ષ દલીલ કરવાનો આધાર શું હોઈ શકે? શું કેન્સર તેની રાહ જોશે? આ કેવો તર્ક છે. આ બાબત સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી છે.

શા માટે તમાકુ પર કાયમી પ્રતિબંધ નથી?

તેના પર સુપ્રીમ કોર્ટે સવાલ કર્યો કે, તમાકુ ઉત્પાદનો પર કાયમી પ્રતિબંધ કેમ ન લગાવવામાં આવ્યો? સિબ્બલે જવાબ આપ્યો કે તે કેન્દ્ર સરકારે નક્કી કરવાનું છે. જસ્ટિસ બીવી નાગરત્ને આના પર પૂછ્યું- તમે સીધો પ્રતિબંધ કેમ નથી લગાવી શકતા? શું તમે આ પરોક્ષ રીતે ન કરી શકો? સિબ્બલે જવાબ આપ્યો કે, હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે તે ફૂડ પ્રોડક્ટ છે, આ સ્થિતિમાં સરકારની ફૂડ સેફ્ટી ઓથોરિટી તેનું નિયમન કરી શકે છે.

હાઈકોર્ટે પ્રતિબંધ કેમ રદ કર્યો?

તમને જણાવી દઈએ કે, જાન્યુઆરીમાં મદ્રાસ હાઈકોર્ટે રાજ્યના ખાદ્ય કમિશનરના તે નોટિફિકેશનને રદ્દ કરી દીધું હતું, જેના દ્વારા ગુટખા, પાન મસાલા, ફ્લેવર્ડ તમાકુ ઉત્પાદનો અને નિકોટિન ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. આ આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ એક્ટ અને સિગારેટ એન્ડ ટોબેકો પ્રોડક્ટ્સ એક્ટ 2003 (COTPA)માં કોઈપણ તમાકુ ઉત્પાદનો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધની જોગવાઈ નથી.

COTPA એક્ટ શું છે?

COTPA એટલે ધ સિગારેટ્સ એન્ડ અધર ટોબેકો પ્રોડક્ટ્સ એક્ટ, 2003. આ કાયદો વર્ષ 2003માં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ જાહેર સ્થળોએ ધૂમ્રપાન કરવા, તમાકુ સંબંધિત સામગ્રીનું ખુલ્લેઆમ વેચાણ કરવા પર કાર્યવાહીની જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. આ કાયદામાં નિયમોની અવગણના કરવા બદલ 200 રૂપિયાથી 10,000 રૂપિયા સુધીના દંડ અને 5 વર્ષની જેલની જોગવાઈ પણ છે.

આ પણ વાંચો - કર્ણાટકમાં અમૂલ-નંદિની વિવાદ શું છે? ડેરી માર્કેટમાં બંને બ્રાન્ડની સરખામણી કેવી રીતે થાય છે?

કોટપા એક્ટમાં જ તંબાકુ ઉત્પાદનો પર સચિત્ર સ્વાસ્થ્ય ચેતાવણીને ફરજિયાત બનાવવામાં આવી હતી. ઉત્પાદકો દ્વારા આના ઉલ્લંઘન પર દંડ અને સજાની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.