Kathakali Dancer : મદ્રેસાથી કથકલી સ્કૂલ સુધી, આ રીતે 14 વર્ષની સાબરીને કથકલી નૃત્ય કરવામાં રુચિ વધી

Shaju Philip : બે વર્ષ પહેલાં, કેરળના એક ગામમાં એક 12 વર્ષની બાળકી મંદિરના મેદાનના અંધકારમાં બેઠી હતી, જે ભક્તોથી ઘેરાયેલી હતી, જે રામાયણના મુખ્ય એપિસોડ પર આધારિત રાત સુધી ચાલેલી કથકલી પર્ફોર્મન્સથી મંત્રમુગ્ધ હતી.

શાસ્ત્રીય નૃત્ય સ્વરૂપમાં તેનો રસ વધતો રહ્યો, 19 જૂનના રોજ, 14 વર્ષીય સાબરી એન, કેરળના કલામંડલમ ખાતે કથકલી કોર્સમાં પ્રવેશ મેળવનારી પ્રથમ મુસ્લિમ છોકરી બની ગઈ, પર્ફોર્મિંગ આર્ટ્સ માટે પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્રોની જે થ્રીસુર જિલ્લાના ચેરુથુરુથી ખાતેની 123 વર્ષ જૂની સંસ્થા છે. તે હવે કલામંડલમ આર્ટ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલમાં ધોરણ 8ની વિદ્યાર્થી છે અને ડીમ્ડ-ટુ-બી યુનિવર્સિટીના કેમ્પસમાં રહે છે.

કોલ્લમ જિલ્લાના એદામુલાકલ ગામના વતની સાબરી તેના શિક્ષક કલામંડલમ રવિકુમારને ગુરુ દક્ષિણા આપીને સંસ્થામાં ઔપચારિક રીતે જોડાઈ હતી.

કલામંડલમના પર્ફોર્મન્સ થિયેટર કૂથમ્બલમ ખાતે બેઠેલી, સાબરી કહે છે કે તેને નથી લાગતું કે કથકલી શીખવાની ઇચ્છાના માર્ગમાં તેની શ્રદ્ધા આડે આવી છે. "હું ઈશ્વર માં માનું છું. હું મારી ઉંમરની અન્ય મુસ્લિમ યુવતીઓની જેમ હિજાબ પહેરતી હતી. વાસ્તવમાં, મેં ધોરણ 5 સુધી મદરેસામાં અભ્યાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ, જ્યારે કોવિડ-19 આવ્યો, ત્યારે મારી માતાએ મને ઘરે ભણાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

આ પણ વાંચો: PM modi US visit | અમેરિકાના છેલ્લા પડાવમાં પીએમ મોદીએ પ્રવાસી ભારતીયોને સંબોધ્યા, અહીં ક્લિક કરીને વાંચો શું શું કહ્યું?

કલામંડલમમાં સાબરીની હાજરીએ એક સાથે અનેક ધોરણોને તોડી પાડ્યા છે. તાજેતરમાં કથકલી મોટે ભાગે પુરૂષોમાં પ્રખ્યાત હતી, જેમાં પુરૂષો પણ સ્ત્રી ભૂમિકાઓ ભજવતા હતા. જ્યારે મહિલાઓએ આ પુરૂષ-પ્રધાન ગઢમાં છાપ બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે, ત્યારે જ 2021 માં કલામંડલમનો રહેણાંક કથકલી કોર્સ છોકરીઓ માટે ખુલ્યો હતો. ધ્રુવીકરણની ચર્ચાઓ અને ઓળખના ઉન્નત રાજકારણના સમયે, કેરળ અને તેનાથી આગળ, હિજાબ પહેરેલી એક મુસ્લિમ છોકરી પરંપરાગત હિંદુ પરંપરાગત કલા સ્વરૂપો સાથે મોટાભાગે ઓળખાતી સંસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે, તે આશ્ચર્યજનક છે.

કથકલીના બે પ્રવાહોમાંથી, થેક્કન (દક્ષિણ) અને વદ્દકન (ઉત્તરી), સાબરીએ રાસભિનયમ પર કેન્દ્રિત દક્ષિણ શૈલી શીખવાનું પસંદ કર્યું છે, જેમાં ચહેરાના શૈલીયુક્ત હાવભાવનો સમાવેશ થાય છે. આઠ વર્ષના તાલીમ સમયગાળાના અંતે, અને સાબરીને સંપૂર્ણ કથકલી નૃત્યાંગના બનવાની આશા છે. પરંતુ તેની પાસે વધુ તાત્કાલિક ધ્યેય કૃષ્ણ વેશમનું પ્રદર્શન કરવું છે.

તેણી કહે છે કે, “મારું સ્વપ્ન કૃષ્ણ વેશમનું મંચન કરવાનું છે. મને રંગબેરંગી કોસ્ચ્યુમ સિવાય તેની મુદ્રાઓ અને હાવભાવ ગમે છે.''

તેણે તેના માથા પર દુપટ્ટો બાંધીને ઉમેર્યું કે, “મને કથકલી શીખવામાં મારા પરિવારનો પૂરો સહયોગ છે. હું સંસ્થાની સિસ્ટમ, પ્રેક્ટિસ અને યુનિફોર્મને અનુસરીશ.'

સાબરીના ગુરુ અને થેક્કન કથકલી વિભાગના વડા, કલામંડલમ રવિકુમારે કથકલીમાં જોડાવાના તેમના નિર્ણયને "ક્રાંતિકારી" ગણાવ્યો હતો.તેમણે કહ્યું કે, “સાબરી કથકલી કોર્સમાં જોડાનાર પ્રથમ મુસ્લિમ છોકરી છે. ભૂતકાળમાં, અમારી પાસે અન્ય અભ્યાસક્રમો માટે થોડા મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ હતા, પરંતુ કથકલી માટે ક્યારેય નહીં. આ વર્ષે ધોરણ 8માં દક્ષિણ-શૈલીની કથકલીમાં જોડાનારા સાત વિદ્યાર્થીઓમાંથી ચાર છોકરીઓ છે.''

સંસ્થા વિવિધ શાસ્ત્રીય નૃત્ય સ્વરૂપો, કર્ણાટિક સંગીત અને પરંપરાગત વાદ્યોમાં રહેણાંક તાલીમ આપે છે જેમાં 270- વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ 8 થી પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન સુધીના અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. આ સંસ્થા પર્ફોર્મિંગ આર્ટ અને કલ્ચર સ્ટડીઝમાં એમફિલ અને પીએચડી પ્રોગ્રામ પણ ઓફર કરે છે.

આ પણ વાંચો: લોકસભા ચૂંટણી 2024 નો શંખનાદ, વિપક્ષની પહેલી એક્તા બેઠક સંપન્ન, જાણો 10 મહત્વની વાતો

તેમની પુત્રીએ કથકલીમાં કેવી રીતે રસ લીધો તે યાદ કરતાં, સાબરીના પિતા નિઝામ એસ, ફોટોગ્રાફર કે જેઓ તેમના ગામ એડમુલાકલમાં એક સ્ટુડિયો ચલાવે છે, તેમણે કહ્યું કે, “હું માર્ચમાં વાર્ષિક શિવરાત્રિ ઉત્સવના શૂટિંગ માટે અમારા ગામ નજીક અગસ્ત્યાકોડુ ખાતેના મહાદેવ મંદિરમાં જઈશ. હું પાછો આવીશ અને મારી પુત્રીને મેં કેપ્ચર કરેલા કથકલી ફોટોગ્રાફ્સ બતાવીશ. બે વર્ષ પહેલાં સાબરીએ મારી સાથે તહેવારમાં આવવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. મેં તેને મનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કારણ કે કથકલી રાતોરાત વગાડવામાં આવે છે. પરંતુ તેણીએ આવવાનો આગ્રહ કર્યો હતો.

નિઝામ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા જ્યારે સાબરી રાત સુધી ચાલેલા પ્રદર્શનમાં બેઠા હતા. આનાથી સાબરીની કથકલીમાં રસની શરૂઆત થઈ.

સાબરીએ ત્યારબાદ કથકલી શિક્ષક અરોમલ પાસે તાલીમ લેવાનું શરૂ કર્યું, જેઓ તેમના ગામથી 25 કિમી દૂર રહેતા હતા. કલામંડલમના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી, અરોમલ સંસ્થામાં કામચલાઉ કથકલી શિક્ષક તરીકે કામ કરતા હતા. રવિવારે નિઝામ સાબરીને અરોમલ પાસે લઈ જતા, જેમણે તેને કથકલીની મૂળભૂત મુદ્રાઓ શીખવી. નિઝામ સાબરીને સંસ્થા સાથે પરિચિત કરવા કલામંડલમ પણ લઈ ગયો હતો.

નિઝામ કહે છે કે જ્યારે તેમની પુત્રીની કલા સ્વરૂપની પસંદગી બિનપરંપરાગત છે, ત્યારે તેણે મુસ્લિમ સમુદાયના કોઈ વિરોધનો સામનો કર્યો નથી. તેણે કહ્યું કે, “અમે ધાર્મિક લોકો છીએ અને અમારી આસ્થાના કટ્ટર વિશ્વાસીઓ છીએ. મારી પુત્રી પણ પ્રેક્ટિસ કરતી મુસ્લિમ છે. જો કે, અમે આંધળાપણે કંઈપણ અનુસરતા નથી. જો તેણી કથકલી શીખવા માંગે છે, તો અમે ખાતરી કરીશું કે તેનું સ્વપ્ન સાકાર થાય.''