ચોખાના વિવાદે સિદ્ધારમૈયાને મોદી સરકાર માટે "બળતામાં ઘી હોમવા જેવું નિવેદન", શું છે વિવાદ?

કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ કહ્યું છે કે નરેન્દ્ર મોદી સરકારના જૂન મહિનામાં ઓપન માર્કેટ સેલ સ્કીમ (OMSS) હેઠળ ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (FCI) તરફથી રાજ્યમાં 2.20 લાખ મેટ્રિક ટન (MT) ચોખાના વેચાણને રોકવાના નિર્ણયથી આગળ 1 જુલાઈથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા પાંચ કિલો મફત ચોખાની યોજનાનો પ્રસ્તાવિત રોલ આઉટ "પ્રચ્છંદ આશીર્વાદ" સમાન છે. સિદ્ધારમૈયાની આગેવાની હેઠળની કોંગ્રેસ સરકારને મફત ચોખા યોજનામાં ગરીબી રેખા નીચે (બીપીએચ) પરિવારોના પ્રત્યેક સભ્યને રૂ. 170 (રૂ. 34 પ્રતિ કિલો ચોખાના ભાવે) રોકડ વળતર આપવાની ફરજ પડી છે, જેની સંખ્યા લગભગ 1.19 કરોડ લોકો છે જેઓ આ માટે પાત્ર છે.

સિદ્ધારમૈયાએ સોમવારે કર્ણાટક પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (KPCC) ની જનરલ બોડીની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે “અમે વચન મુજબ પાંચ કિલો ચોખા આપી શક્યા નથી. કેન્દ્ર સરકારે રાજકારણ રમ્યું છે. તેઓએ કહ્યું કે તેઓ ચોખા આપશે અને પછી ઓફર પાછી ખેંચી લીધી. તેમની પાસે ચોખા સ્ટોકમાં હતા. ચોખા હવે કીડાથી સડી રહ્યા છે. તેઓએ અમને તે આપ્યું નથી.”

સિદ્ધારમૈયાએ કોંગ્રેસની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે “ચોખા આપવાનો ઇનકાર એ આશીર્વાદ સમાન છે…હવે અમે ગરીબી રેખા નીચે (બીપીએલ) પરિવારોને માથાદીઠ રૂ. 170 આપીએ છીએ. તે કામચલાઉ માપ છે પરંતુ લોકો ખુશ છે. તેનાથી ભાજપને નુકસાન થયું છે. તેથી જ તેઓએ આક્ષેપો કરવાનું શરૂ કર્યું છે.”

ભાજપ શાસિત કેન્દ્ર દ્વારા તેની અણ્ણા ભાગ્ય યોજના માટે કર્ણાટક સરકારને 2.20 લાખ મેટ્રિક ટન ચોખાના પ્રકાશનને રોકવાની બિડનો જ્યારે મોંઘવારીના વલણને ચકાસવાની જરૂરિયાતનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. ત્યારે કોંગ્રેસ દ્વારા ભગવા પક્ષ પર હુમલો કરવા માટે રાજકીય સાધન તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કોંગ્રેસ કેમ્પે એ મુદ્દા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકારના પગલાએ ચોખાના બદલે રોકડ ટ્રાન્સફર પર સ્વિચ કરવાને કારણે રાજ્યને પરિવહન અને સંગ્રહ ખર્ચમાં લગભગ 50 કરોડ રૂપિયાની બચત કરી છે. યોજનાના લાભાર્થીઓને સીધા રોકડ ટ્રાન્સફરથી પણ ભ્રષ્ટાચારની તપાસ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે જેણે ચોખાની પ્રાપ્તિ અને પરિવહનને અસર કરી હશે.

મુખ્યમંત્રીએ આરોપ લગાવ્યો કે “તેઓ જાહેરમાં ચોખાની હરાજી કરવા ગયા હતા પરંતુ કોઈ તેને ખરીદવા આગળ આવ્યું ન હતું. અમે તેમને કહ્યું કે અમને ચોખા મફતમાં ન આપો, અમે તેને 36.40 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદીશું. તેઓએ હજુ પણ ના પાડી. શું તેમનામાં કોઈ માનવતા છે? ભાજપમાં માનવતા નથી. તેઓ ગરીબ વિરોધી છે. તેમની પાસે ચોખા હતા અને તેઓએ કહ્યું કે તે ઉપલબ્ધ નથી.”

રાજ્યના ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠા પ્રધાન કેએચ મુનિયપ્પાએ જણાવ્યું હતું કે ચોખા યોજનાને અવરોધિત કરવાના પરિણામે "પરિવહન અને સંગ્રહ ખર્ચમાં પ્રતિ કિલો ચોખાના રૂ. 2.60ની બચત" થઈ છે. તેના પરિણામે કોંગ્રેસ સરકાર બે કિલો વધારાના ચોખા માટે રોકડ પુરી પાડે છે જે અગાઉના ભાજપના શાસન દરમિયાન રાજ્ય બીપીએલ પરિવારોને આપતું હતું, એમ ખાદ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.

આ પણ વાંચોઃ-આજનો ઇતિહાસ 17 ઓગસ્ટ: ભારતના ક્રાંતિકારી મદન લાલ ઢીંગરા શહીદ દિન, ઇન્ડોનેશિયા સ્વતંત્રતા દિવસ

BPL પરિવારોના સભ્યોને અન્ના ભાગ્ય યોજના હેઠળ મફતમાં પાંચ કિલો ચોખા આપવાનું વચન - કેન્દ્ર દ્વારા પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ યોજના હેઠળ આપવામાં આવતા પાંચ કિલો ચોખા ઉપરાંત - લગભગ ખર્ચના પાંચ ગેરંટી વચનોમાંનો એક હતો.

સિદ્ધારમૈયાએ કેપીસીસીની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે “પાંચ ગેરંટીનું કારણ યુરોપના અદ્યતન દેશોનું ઉદાહરણ છે જ્યાં લોકોને સાર્વત્રિક મૂળભૂત આવક પૂરી પાડવામાં આવે છે. લોકોના ખિસ્સામાં પૈસા હોવા જોઈએ જેથી તેમની પાસે ખરીદશક્તિ હોય. જ્યારે ખરીદ શક્તિ નથી ત્યારે કર કેવી રીતે એકત્રિત કરવામાં આવશે, જીડીપી વૃદ્ધિ કેવી રીતે થશે અને નોકરીઓ કેવી રીતે બનાવવામાં આવશે.”

સત્તામાં આવ્યા બાદથી, સિદ્ધારમૈયા સરકારે ચોખા યોજના માટે રોકડ ટ્રાન્સફર, તમામ ઘરો માટે મફત વીજ પુરવઠો યોજના અને મહિલાઓ માટે મફત બસ મુસાફરી યોજના શરૂ કરી છે. તે 27 ઓગસ્ટના રોજ ઘરની મહિલા વડાઓ માટે રૂ. 2,000 રોકડ ભથ્થાની યોજના શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. છ મહિનાથી વધુ સમયથી બેરોજગાર એવા યુવાન સ્નાતકો માટે બે વર્ષના સમયગાળા માટે રૂ. 3,000 ભથ્થાની પાંચમી યોજના ડિસેમ્બરમાં અપેક્ષિત છે.

આ પણ વાંચોઃ-ISRO Chandrayaan-3 VS Russia Luna 25: ઈસરોના ચંદ્રયાન-3 કરતા રશિયાનું લુના 25 અવકાશયાન ચંદ્ર પર પહેલા લેન્ડ કરી શકે! જાણો કેમ

કોંગ્રેસ સરકારે કેન્દ્રીય ખાદ્ય મંત્રાલયના OMSS (ઘરેલું) સુધી રાજ્યની પહોંચ હશે તેવી ધારણા પર 10 કિલો મફત ચોખા યોજના (કેન્દ્ર અને રાજ્યમાંથી પાંચ કિલો ચોખા) શરૂ કરવા માટે જુલાઈ 1 નક્કી કરી હતી.

મુનિયપ્પાના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્ય BPL પરિવારોના સભ્યોને સપ્લાય કરવા અને તમામ રેશનકાર્ડધારકોને એક કિલો વધારાના ચોખાના સપ્લાય માટે છેલ્લા સાત મહિનાથી (ભાજપના શાસન દરમિયાન) આ યોજના હેઠળ ચોખાની ખરીદી કરી રહ્યું છે. આ વર્ષે OMSS (D) હેઠળ કેન્દ્ર દ્વારા વેચવામાં આવેલા લગભગ 95 ટકા ચોખા કર્ણાટક દ્વારા ખરીદવામાં આવ્યા હતા.

બેંગલુરુમાં FCI પ્રાદેશિક કાર્યાલયે 12 જૂને કર્ણાટક સરકારના 13,819 મેટ્રિક ટન અને 2.08 લાખ મેટ્રિક ટન ચોખાના 3,400 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલના રિઝર્વ ભાવે OMSS (D) સુવિધા દ્વારા મંજૂર કરવા માટે 6 જૂન અને 9 જૂનના પત્રોને મંજૂરી આપી હતી. કેન્દ્રીય ખાદ્ય મંત્રાલયે OMSS (D) સુવિધા હેઠળ રાજ્યોને ચોખાનો પુરવઠો રોકવાનો આદેશ આપ્યા બાદ FCIએ જોકે 14 જૂને આદેશ પાછો ખેંચી લીધો હતો.

મંત્રાલયે દાવો કર્યો કે ખાદ્ય મંત્રાલયના નિવેદન અનુસાર, OMSS (D) દ્વારા રાજ્યોને ચોખાના વેચાણને રોકવાનો નિર્ણય 8 જૂને આંતર-મંત્રાલય સમિતિની બેઠકમાં લેવામાં આવ્યો હતો. “GoI દ્વારા ઘઉં અને ચોખાનું વેચાણ બંધ કરવાનો નિર્ણય OMSS(D) હેઠળ બાકીના ઉપભોક્તાઓનું રક્ષણ કરવા માટે ખાદ્ય ફુગાવાને અંકુશમાં રાખવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે,” કર્ણાટક સરકારે 135 લાખ મેટ્રિક ટનના બફર સ્ટોક સામે 14 જૂનના રોજ FCI પાસે 265 લાખ મેટ્રિક ટન ચોખાની ઉપલબ્ધતાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

"હકીકત એ છે કે FCI પાસે કર્ણાટકની અને દેશની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં વધુ સ્ટોક છે, પરંતુ મોદી સરકાર કર્ણાટકના લોકોને તેની ગેરંટી પૂરી કરવા માટે કર્ણાટક સરકાર માટે દરેક એક માર્ગને બંધ કરવાનો શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કરી રહી છે," કોંગ્રેસ જનરલ ત્યારે કોમ્યુનિકેશનના પ્રભારી સચિવ જયરામ રમેશે ચાર્જ સંભાળ્યો હતો.

Disclaimer : આ આર્ટિકલ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ પરથી અનુવાદીત છે, મૂળ આર્ટિકલ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો