આયુષ્માન ભારત યોજના: વીમા કવચ 5 થી વધારી 10 લાખ રૂપિયા થશે, લાભાર્થીઓ પણ બમણા થશે, જાણો શું છે મોદી સરકારનો પ્લાન

Ayushman Bharat Insurance Cover | આયુષ્માન ભારત વીમા કવર : કેન્દ્રની મોદી સરકાર આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ વીમા કવચને બમણું કરીને રૂ. 10 લાખ (અને મહિલાઓ માટે રૂ. 15 લાખ સુધી) કરવાનું વિચારી રહી છે. આ યોજનામાં 4 લાખ વધારાના ખાનગી હોસ્પિટલ બેડ ઉમેરવા અને લાભાર્થીઓની સંખ્યા 55 કરોડથી વધારીને 100 કરોડ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. એનડીએના ત્રીજા કાર્યકાળ માટે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયની મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓમાંની એક તરીકે આનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને આ માહિતી મળી છે.

સામાજિક ક્ષેત્ર પરના ગ્રુપ ઓફ સેક્રેટરીઝ (GoS) ના અહેવાલમાં મુખ્ય પગલાંના મુદ્દાઓ સૂચિબદ્ધ છે, જેને આગામી પાંચ વર્ષ માટે લક્ષ્યાંકો અને તેમની સિદ્ધિઓ માટે સમયરેખા નક્કી કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. સામાજિક ક્ષેત્ર પરના GoS, જેમાં આરોગ્ય, આયુષ, રમતગમત, સંસ્કૃતિ અને શિક્ષણ સહિત નવ મંત્રાલયોનો સમાવેશ થાય છે, ટૂંક સમયમાં કેબિનેટ સચિવ સમક્ષ રજૂઆત કરે તેવી અપેક્ષા છે.

આયુષ્માન ભારત યોજના, જેને આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે વર્તમાન સરકારની મુખ્ય આરોગ્ય યોજના છે. જેને ઘણીવાર વિશ્વની સૌથી મોટી યોજના તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. તે 12.34 કરોડ પરિવારોમાંથી અંદાજે 55 કરોડ લાભાર્થીઓને ગૌણ અને તૃતીય સંભાળ હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા માટે કુટુંબ દીઠ રૂ. 5 લાખનું વાર્ષિક કવરેજ પૂરું પાડે છે, જેઓ દેશની વસ્તીના 40% છે. 30 જૂન સુધી, આ યોજના અંતર્ગત 1 લાખ કરોડ રૂપિયા મૂલ્યના 7.37 કરોડ હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

ભાજપ આ યોજનાને એનડીએ સરકારની સફળતાની ગાથા માને છે. આ વર્ષે લોકસભા ચૂંટણી માટે પાર્ટીના મેનિફેસ્ટોમાં 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના તમામ નાગરિકોને આ લાભ આપવાનું વચન આપવામાં આવ્યું છે. સચિવોના વિવિધ જૂથોને ભાજપના 'સંકલ્પ પત્ર'માંથી લક્ષ્યોની રૂપરેખા આપવા અને તેના માટે ચૂંટણી સમયરેખાની કલ્પના કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયની થીમ 'એક્સ્પાન્ડ એક્સેસ એન્ડ પાર્ટિસિપેશન' હેઠળ મુખ્ય એક્શન આઇટમ્સ અનુસાર, એક લક્ષ્‍યાંક વાર્ષિક વીમા કવચની મર્યાદા વધારીને 10 લાખ રૂપિયા પ્રતિ પરિવાર કરવાનો છે. જો કે, આગામી પાંચ વર્ષમાં "વિશિષ્ટ રોગો અને ચોક્કસ સંજોગો માટે" મહિલાઓના કિસ્સામાં આ કવર વધારીને રૂ. 15 લાખ કરી શકાય છે.

ગયા વર્ષના અંતમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, હાલમાં કુલ આયુષ્માન કાર્ડમાંથી લગભગ 49% મહિલાઓ છે અને કુલ અધિકૃત હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવેલી લગભગ 48% મહિલાઓ છે.

આ સિવાય લાભાર્થીઓની સંખ્યા વધારીને 100 કરોડ અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં 4 લાખ બેડ વધારવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. હાલમાં, પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના હેઠળ લગભગ 7.22 લાખ ખાનગી હોસ્પિટલ પથારીઓ છે, જે 2026-27 સુધીમાં વધીને 9.32 લાખ અને 2028-29 સુધીમાં 11.12 લાખ થવાની મંત્રાલયને આશા છે.

સમિતિએ આ સરકારના કાર્યકાળના અંત સુધીમાં જન ઔષધિ કેન્દ્રોની ક્ષમતા 10,000 થી વધારીને 25,000 કરવાનું પણ સૂચન કર્યું છે. જન ઔષધિ કેન્દ્રો એ સમર્પિત કેન્દ્રો છે જે પોસાય તેવા ભાવે ગુણવત્તાયુક્ત દવાઓ પૂરી પાડે છે.

મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નીતિ આયોગના સભ્ય વીકે પોલની અધ્યક્ષતામાં રચાયેલી સમિતિની ભલામણોને ધ્યાનમાં લીધા પછી જ ઉપરોક્ત દરખાસ્તોને ઔપચારિક બનાવીને નાણા મંત્રાલય અને કેબિનેટને મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવશે. આ કમિટી આ વર્ષની શરૂઆતમાં આયુષ્માન ભારતના અમલીકરણનું મૂલ્યાંકન કરવા અને છેતરપિંડી ઘટાડવા સુધારાઓ (જો કોઈ હોય તો) સૂચવવા માટે બનાવવામાં આવી હતી. આશા છે કે, આ કમિટી એક મહિનામાં પોતાનો રિપોર્ટ આપશે.

(રિતિકા ચોપરા દ્વારા અહેવાલ)