Explained: 2026 માં ભારત માટે રાજદ્વારી પડકારો કયા છે? ટ્રમ્પ, પાકિસ્તાન અને ચીન સાથે કેવા રહેશે સંબંધો?

India Diplomatic Challenges in 2026: વર્ષ 2025 ભારત માટે ભૌગોલિક અને રાજકીય દ્રષ્ટિએ અત્યંત ઉથલપાથલ ભરેલું રહ્યું. પહલગામ આતંકી હુમલો અને ત્યારબાદ ભારતીય સેના દ્વારા કરવામાં આવેલ 'ઓપરેશન સિંદૂર' એ દક્ષિણ એશિયાના સમીકરણો બદલી નાખ્યા છે. હવે જ્યારે આપણે નવા વર્ષમાં પ્રવેશવા જઈ રહ્યા છીએ, ત્યારે વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની ભૂમિકા વધુ નિર્ણાયક બનવાની છે. નિષ્ણાતોના મતે, 2026 માં ભારત માટે રાજદ્વારી પડકારો અનેક ગણા વધવાના છે, જેમાં અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું શાસન, પાકિસ્તાન સાથેનો વધતો તણાવ અને ચીન સાથેની સ્પર્ધા મુખ્ય રહેશે.

ભારત-અમેરિકા સંબંધો: ટ્રમ્પ 2.0 અને વેપારના નવા પડકારો

અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સત્તામાં વાપસી સાથે ભારત માટે નવી તકો અને પડકારો બંને ઉભા થયા છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન 'ટ્રેડ ડીલ' (વેપાર કરાર) નો છે. ટ્રમ્પની 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' નીતિ અને ભારતના ઉત્પાદનો પર ટેરિફની શક્યતા ભારત માટે માથાનો દુખાવો બની શકે છે.

વધુમાં, ટ્રમ્પ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવા માટે મધ્યસ્થી કરવાની મહત્વકાંક્ષા ધરાવે છે, જેના પર ભારતની રણનીતિ શું હશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. નવા અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોર આ સંબંધોમાં પુલનું કામ કરશે.

યુરોપ પર ફોકસ અને ગણતંત્ર દિવસની યજમાની

• વર્ષ 2026 ની શરૂઆત ભારત યુરોપ સાથેના સંબંધો મજબૂત કરીને કરશે. આ વખતે પ્રજાસત્તાક દિવસ પર ભારત યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના નેતાઓ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને એન્ટોનિયો કોસ્ટાની યજમાની કરશે.
• ટ્રેડ ડીલ: બ્રિટન સાથે વેપાર કરાર કર્યા બાદ, હવે ભારત EU સાથે મોટા વેપાર કરાર પર મંત્રણા કરી રહ્યું છે.
• જર્મની અને ફ્રાન્સ: જાન્યુઆરીમાં જર્મન ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્ઝ અને ફેબ્રુઆરીમાં ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોન ભારતની મુલાકાતે આવી શકે છે, જે સંરક્ષણ અને આર્થિક ક્ષેત્રે ભારતની પકડ મજબૂત કરશે.

પાકિસ્તાન સાથે 'બેચેન શાંતિ' અને સુરક્ષાના પડકારો

2025 માં 'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધો અત્યંત નાજુક મોડ પર છે. 2026 માં ભારત માટે રાજદ્વારી પડકારો માં પાકિસ્તાન પ્રેરિત આતંકવાદ સૌથી ઉપર છે.

પાકિસ્તાન કે બાંગ્લાદેશ: હિન્દુઓ ક્યાં વધુ અત્યાચારનો સામનો કરી રહ્યા છે?

જો સીમા પારથી ફરી કોઈ હુમલો થાય છે, તો ભારતની સૈન્ય અને રાજદ્વારી ક્ષમતાની કસોટી થશે. ભારત હવે રક્ષણાત્મક રહેવાને બદલે આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે, જે પાકિસ્તાન માટે ચિંતાનો વિષય છે.

પડોશી દેશોમાં ચૂંટણી: નેપાળ અને બાંગ્લાદેશ પર નજર

ભારતના બે મહત્વના પડોશી દેશો, નેપાળ અને બાંગ્લાદેશમાં 2026 માં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે.

• નેપાળ: શું ત્યાં જૂના નેતાઓ ટકી રહેશે કે યુવા પેઢી અને રાજશાહી સમર્થકો સત્તામાં આવશે?
• બાંગ્લાદેશ: અવામી લીગના બહિષ્કારની શક્યતા વચ્ચે ચૂંટણીની વિશ્વસનીયતા અને ત્યાંની સુરક્ષા સ્થિતિ ભારતની ચિંતામાં વધારો કરી શકે છે.

BRICS ની અધ્યક્ષતા અને ક્વાડ (Quad) સમિટ

2026 માં ભારત BRICS શિખર સંમેલનની યજમાની કરવાનું છે. આ સંમેલનમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ ભારત આવશે.

17 વર્ષે ઢાકા પાછા ફરનાર કોણ છે તારિક રહેમાન? તેમના પિતાની કરાઈ હતી હત્યા

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને ચીન સાથેના સરહદી વિવાદ વચ્ચે આ યજમાની ભારતની 'વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા' (Strategic Autonomy) ની પરીક્ષા હશે. જો ટ્રમ્પ ભારત આવે છે, તો ક્વાડ સમિટ પણ યોજાઈ શકે છે.

ટેકનોલોજીની નવી સીમા: AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ

ફેબ્રુઆરી 2026 માં ભારત 'The AI Impact Summit' નું આયોજન કરવા જઈ રહ્યું છે. ફ્રાન્સ બાદ ભારત આ સમિટનું આયોજન કરનાર બીજો દેશ બનશે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સની રેસમાં ભારત પોતાની તાકાત બતાવવા તૈયાર છે. ખાસ કરીને ચીન અને અમેરિકા વચ્ચેની ટેક-વોરમાં ભારત એક નવા અને મજબૂત ખેલાડી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

રશિયા-યુક્રેન શાંતિ પ્રક્રિયામાં ભારતની ભૂમિકા

અમેરિકાએ રશિયન તેલ પર 25% ટેરિફ લગાવ્યા બાદ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં પરિવર્તન આવ્યું છે. ભારત હવે માત્ર રશિયાનું મિત્ર જ નથી, પણ યુક્રેન શાંતિ પ્રક્રિયામાં એક મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કીની ભારત મુલાકાત અંગે પણ ચર્ચાઓ તેજ છે, જે યુદ્ધ વિરામ માટે મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે.

Year Ender 2025 : PM નરેન્દ્ર મોદી કે રાહુલ ગાંધી 2025માં કોણે સૌથી વધુ વિદેશ પ્રવાસ કર્યો?

નિઃશંકપણે, 2026 માં ભારત માટે રાજદ્વારી પડકારો જટિલ છે, પરંતુ ભારત પાસે તેને તકમાં બદલવાની ક્ષમતા પણ છે. આર્થિક વિકાસ, ટેકનોલોજીકલ નેતૃત્વ અને મજબૂત સૈન્ય શક્તિના જોરે ભારત વિશ્વની નવી વ્યવસ્થામાં પોતાનું સ્થાન નિશ્ચિત કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.