અમેરિકાએ પરત કરવા પડશે અબજો ડોલર? ટેરિફ પર ટ્રમ્પના નવા આદેશથી ભારત માટે શું-શું બદલાયું

India-USA Trade Deal : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પોતાના દેશની સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી મોટો ઝટકો લાગ્યો હતો અને ટેરિફ સંપૂર્ણપણે રદ કરી દીધા હતા. અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે ટ્રમ્પ પાસે આર્થિક કટોકટી જાહેર કરવાની અને આયાત પર મોટા પાયે નવા ટેક્સ લાદવાની સત્તા નથી. ખાસ વાત એ છે કે આ નિર્ણય અમેરિકી કોર્ટમાં બહુમતીથી લેવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકી ચીફ જસ્ટિસ જ્હોન રોબર્ટ્સે કહ્યું કે ટ્રમ્પે પોતાના અધિકારોની તમામ મર્યાદા ઓળંગી દીધી છે. તેથી જ આ ટેરિફ નાબૂદ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

રાષ્ટ્રપતિની સત્તા વિશે કાયદો શું કહે છે?

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 1977 ના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (આઇઇઇપીએ) નો ઉપયોગ કર્યો હતો અને કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના વિશ્વભરના દેશો પર ટેરિફ વધાર્યા હતા. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા અને ટ્રેડ ડીલની પુષ્ટિ ન કરવાને કારણે અમેરિકાએ ભારત પર 25+25 ટેરિફ (રશિયા સાથેના વેપાર પર 25 ટકા) એટલે કે 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યો હતો. જોકે બાદમાં તેને ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો.

રાષ્ટ્રપતિ પાસે ટેક્સનો અધિકાર નથી

અમેરિકી બંધારણની વાત કરીએ તો તેમાં કોંગ્રેસને ટેક્સ અને ટેરિફની સત્તા આપી છે. જોકે રાષ્ટ્રપતિને આ સત્તા આપવામાં આવી નથી. આવી સ્થિતિમાં ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના અધિકારોની હદનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. તેમના આ નિર્ણયો વેપાર નીતિને મજબૂત કરવાને બદલે દુશ્મની કાઢવાની અને બદલાની ભાવના જોવા મળે છે.

ટ્રમ્પે કહ્યું - ખબર નથી કે પૈસાનું શું થશે

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તેમના ટેરિફ ઓર્ડર રદ કરવા પર ઊંડી નિરાશા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે કોર્ટે છેલ્લા એક વર્ષમાં ટેરિફ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલી મોટી રકમના ભાવિ અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા આપી નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમે સેંકડો અબજો ડોલર એકત્ર કર્યા છે, તેથી હું પૂછું છું કે તે પૈસાનું શું થશે? તેના પર કોઈ ચર્ચા થઈ ન હતી. શું તમને નથી લાગતું કે તેઓ એક વાક્ય લખી શક્યા હોત  કેપૈસા રાખવામાં આવે કે પાછા આપવામાં આવે? હવે આ મુદ્દો સંભવતઃ આગામી બે વર્ષ સુધી કોર્ટમાં અટવાઈ જશે. તે એક ખરાબ નિર્ણય છે, જે તેને સમજદાર લોકો દ્વારા લખવામાં આવ્યો નથી.

પૈસા પરત કરવા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

એ પણ મહત્વનું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદામાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી કે ટેરિફ તરીકે વસૂલવામાં આવેલી રકમ પરત કરવામાં આવશે કે નહીં. અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રીઓનો અંદાજ છે કે 175 અબજ ડોલરથી વધુ રિફંડ ક્લેમના દાવા હેઠળ આવી શકે છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે કહ્યું છે કે ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટ આ નિર્ણય બાદ રિફંડ આપવા તૈયાર છે, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ પ્રક્રિયા જટિલ હોઈ શકે છે.

ટેરિફ પાછા આપવા જોઈએ

કેલિફોર્નિયાના ગવર્નર ગેવિન ન્યૂઝમે માંગ કરી છે કે ટેરિફ પરત કરવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે ગેરકાયદેસર જાહેર કરવામાં આવેલા ટેરિફ તાત્કાલિક તમામ અમેરિકનોને પરત કરવા જોઈએ. ગેવિને કહ્યું કે સરકારની જવાબદારી છે કે તે તેના નાગરિકોને પારદર્શિતા અને ન્યાય સુનિશ્ચિત કરે. તેમણે એમ પણ સૂચન કર્યું હતું કે સરકારે જવાબદારી લેવી જોઈએ અને આ મામલે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.

આ પણ વાંચો - અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આપ્યો મોટો ઝટકો, ટેરિફને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યા

અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રીઓનું કહેવું છે કે અમેરિકામાં આયાત થતા માલ પર આ ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આ વધેલા ટેરિફનો મોટાભાગનો બોજ વિદેશી નિકાસકારો પર નહીં પરંતુ વિદેશથી માલ આયાત કરતી અમેરિકન કંપનીઓ પર પડ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં તેઓ તેમના વધારાના ટેરિફ પરત કરવાની માંગ કરી શકે છે. જ્યારે તે એટલું સરળ નહીં હોય, ત્યારે તેઓ લાંબી કાનૂની અને વહીવટી પ્રક્રિયામાં ફસાઈ શકે છે. જોકે કલમ 232 અને કલમ 301 હેઠળ વસૂલવામાં આવેલા ટેરિફ યથાવત રહેશે.

ટ્રમ્પે તરત જ નવા ટેરિફ જાહેર કર્યા

સુપ્રીમ કોર્ટના ઝટકા પછી તરત જ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ફેડરલ કાયદાની કલમ 122 હેઠળ નવા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કરશે, જેના દ્વારા 10 ટકાનો ગ્લોબલ ટેરિફ લગાવવામાં આવશે. આ હાલના ટેરિફ ઉપરાંત હશે. આ પગલાને ટ્રમ્પની આક્રમક વેપાર નીતિનો આગળનો તબક્કો માનવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અમે 5 વર્ષ સુધી કોર્ટમાં ફસી શકીએ છીએ, પરંતુ અમે પીછેહઠ નહીં કરીએ.

ભારત પાસે હવે કેટલો ટેરિફ વસૂલશે?

સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અમેરિકા હવે ભારત પાસેથી કેટલો ટેરિફ લેશે, તો ચાલો આ પણ જાણીએ છીએ. અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ આવતાની સાથે જ 18 ટકાનો ટેરિફ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે જ્યારે ટ્રમ્પે 10 ટકાના નવા ટેરિફની જાહેરાત કરી છે, ત્યારે અમેરિકા ભારત પર 10 ટકાનો ટેરિફ લાદશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે 24 ફેબ્રુઆરીથી તેઓ 150 દિવસના સમયગાળા માટે અમેરિકામાં આયાત કરવામાં આવતા સામાન પર 10 ટકાનો અસ્થાયી ટેરિફ લગાવી રહ્યા છે.

યુએસ પ્રેસિડેન્શિયલ હાઉસ એટલે કે વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી પણ આ અંગે નિવેદન આવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું છે કે ભારત સહિત અમેરિકાના વેપારી ભાગીદારોએ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પહેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટ સાથે ટેરિફ સોદા કર્યા હતા. તે બધા પર માત્ર 10 ટકા ટેરિફ જ લાગશે.