Jammu Kashmir Election 2024 : કાશ્મીરી મુસ્લિમોના વોટ પણ ભાજપને મળશે! મોદી-શાહની રણનીતિ સમજો

Jammu Kashmir Election 2024 : જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પાંચ વર્ષ બાદ ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે, કલમ 370 નાબૂદ થયા બાદ ફરી એકવાર લોકતાંત્રિક સરકાર બનવા જઈ રહી છે. ત્રણ તબક્કામાં ચૂંટણી યોજાશે અને પરિણામ 4 ઓક્ટોબરે જાહેર કરવામાં આવશે. હવે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ભાજપ, નેશનલ કોન્ફરન્સ, પીડીપી અને કોંગ્રેસ એમ ત્રણ-ચાર પક્ષો વચ્ચે મુખ્ય મુકાબલો થવાનો છે. હવે જો NC, PDP અને કોંગ્રેસ ગઠબંધન કરે તો બે પક્ષો વચ્ચે પણ સ્પર્ધા થઈ શકે છે. હાલ તમામ પક્ષો પોતાના સમીકરણો ઉકેલવામાં વ્યસ્ત છે, સાથે જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોના દિલ જીતવા પર બધાનું ફોકસ છે.

આ દરમિયાન આ ચૂંટણીમાં ભાજપ માટે ઘણું બધું દાવ પર છે. મોદી સરકારે પોતાના છેલ્લા કાર્યકાળ દરમિયાન કલમ 370 નાબૂદ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીરના સમગ્ર સમીકરણને બદલી નાખ્યું હતું, એક નવા પ્રકારનો ઈતિહાસ રચવાનો પ્રયાસ જોવા મળ્યો હતો. હવે પાંચ વર્ષ પછી બીજેપીને પણ સમજાયું છે કે, આ 370 નો માત્ર નેરેટીવ સરકાર બનાવવા માટે પૂરતી સીટો જીતી શકશે નહીં. સાથે કોઈપણ રીતે, જમ્મુ મત વિસ્તારમાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરીને પણ બહુમતી મેળવવી શક્ય નથી. આ કારણસર મોદી-શાહની જોડીએ વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. આ પગલાનું નામ છે ‘પહાડી આરક્ષણ’. આ વચન 2022માં જ ગૃહમંત્રી અમિત શાહે આપ્યું હતું, પરંતુ આ વર્ષે માર્ચમાં તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો હતો.

હવે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પહાડી સમુદાયને ST નો દરજ્જો આપવામાં આવશે અને તેમને 10% અનામત પણ મળશે. મોટી વાત એ છે કે, પહાડી સમુદાયને અનામત આપવાનું કામ મોદી સરકારે કર્યું, પરંતુ જમ્મુ-કાશ્મીરના અન્ય કોઈ સમુદાયના આરક્ષણમાં ઘટાડો નથી કર્યો. હકીકતમાં, ઘણા સમુદાયો પહેલેથી જ આને લઈને ચિંતિત હતા, તેમને લાગ્યું કે સરકાર તેમના અધિકારો છીનવી લેશે અને પહાડી સમુદાયને અનામત આપશે. પરંતુ તેમ કરવાને બદલે સરકારે પહાડી સમુદાયને માત્ર 10 ટકા અનામત જ આપી નથી, પરંતુ ગુર્જર-બકરવાલ સમુદાય માટે પણ 10 ટકા અનામત જાળવી રાખી છે. એટલે કે હવે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ST સમુદાયનું કુલ આરક્ષણ 20 ટકા થઈ ગયું છે.

આ નિર્ણયને સરકારની મોટી સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં એક એવું વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું કે, પહાડીઓને અનામત આપવાથી અન્યના અધિકારો સાથે ચેડા થશે. કેટલાક વિપક્ષી દળોએ પણ આવું કહીને ભાજપ પર પ્રહારો કર્યા હતા. પરંતુ અમિત શાહે 2022 માં જ ખાતરી આપી હતી કે, કોઈના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવશે નહીં, હવે તે જ શ્રેણીમાં આવો જ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

જો કે, જમ્મુ-કાશ્મીરના દૃષ્ટિકોણથી, આ માત્ર અનામતનો નિર્ણય નથી પરંતુ, કહેવું જોઈએ કે તે ભાજપ માટે એક મોટો માસ્ટરસ્ટ્રોક છે. આને માસ્ટરસ્ટ્રોક કહેવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આ પહાડી સમુદાયની નોંધપાત્ર સંખ્યા છે.

વાસ્તવમાં, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી માંગ હતી કે, પહાડી સમુદાયને પણ અનામત આપવામાં આવે. પરંતુ વચનો અપાતા રહ્યા, કોઈએ તેનો અમલ કર્યો નહીં. આવી સ્થિતિમાં ભાજપને પહેલો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે, તેની સરકારે પહાડી સમુદાયને તેમના અધિકારો અપાવવાનું કામ કર્યું છે. આના ઉપર, મોટી વાત એ છે કે, અન્ય કોઈ સમુદાયના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થયું નથી, તેથી ભાજપ આને તેની સૌથી મોટી જીત માને છે.

જો કે, આ પહાડી સમુદાય ભાજપ માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે કોઈ એક ધર્મ પૂરતો મર્યાદિત નથી. વાસ્તવમાં, ભાજપને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હિન્દુઓની પાર્ટી તરીકે જોવામાં આવે છે, તેથી જ જમ્મુમાં પાર્ટી સારું પ્રદર્શન કરે છે પરંતુ કાશ્મીરમાં તેની સ્થિતિ નબળી છે. હવે પહાડી સમુદાય ભાજપની એ નબળાઈને તાકાતમાં બદલી શકે છે.

સમજવા જેવી વાત એ છે કે, પહાડી સમાજ જમ્મુ તેમજ કાશ્મીરના ઘણા વિસ્તારોમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. સમગ્ર જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પહારી સમુદાયની વસ્તી લગભગ 10 લાખ છે. અહીં કાશ્મીરના હંદવાડા, કુપવાડા અને બારામુલ્લામાં પણ આ સમુદાયની સંખ્યા નિર્ણાયક માનવામાં આવે છે.

તમને જણાવી દઈએ કે, અત્યાર સુધી ભાજપે આ સમાજ માટે કંઈ કર્યું ન હોવાથી તમામ મત એનસી, પીડીપી અને કોંગ્રેસ વચ્ચે વહેંચાઈ રહ્યા હતા. પરંતુ હવે ભાજપ પાસે આટલો મોટો મુદ્દો હાઈલાઈટ કરવાનો હોવાથી આ વોટમાં ચોક્કસ કોઈ ચેડાં થશે તેવું માનવામાં આવે છે.

જોકે કાશ્મીરમાં ભાજપને આશાનું કિરણ દેખાઈ રહ્યું છે, પરંતુ સાથે જમ્મુમાં મજબૂત બનવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. હકીકતમાં, જમ્મુના રાજૌરી અને પુંછ જિલ્લામાં પણ આ પહાડી સમુદાય જીત અને હારનો નિર્ણય કરે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ભાજપને જમ્મુની 4 અને કાશ્મીરમાં ઓછામાં ઓછી 8 બેઠકો પર આ હિલ રિઝર્વેશનનો સીધો ફાયદો થઈ શકે છે.

રાજકીય વિષ્લેષકો અનુસાર, જો આ વ્યૂહરચના ખરેખર કામ કરે છે તો, ભાજપ એકલા હાથે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સરકાર બનાવવાની નજીક આવી શકે છે. અત્યાર સુધી, ભાજપનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ફક્ત જમ્મુના હિંદુ મતો પર હતું, તે સૌથી મોટી પાર્ટી બની શકી, પરંતુ તેની પાસે એકલા હાથે સરકાર બનાવવા માટે સંખ્યા નહોતી. પરંતુ આ દાવ પાર્ટીની તરફેણમાં તે સમીકરણ પણ બદલી શકે છે.

આ પણ વાંચો - જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભા ચૂંટણીઃ આ 16 બેઠકો કિંગમેકર સાબિત થશે, લોકસભામાં ભાજપને લાગ્યો હતો ઝટકો

ભાજપને એ પણ ખ્યાલ છે કે, તેના નિર્ણયથી મોટા સમુદાયને રોજગાર મળશે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ થશે. આવી સ્થિતિમાં પાર્ટીને એક ડઝનથી વધુ સીટો પર ફાયદો મળી શકે છે.