કોઈ સ્પામ નહીં: ટૂંક સમયમાં અનિચ્છનીય કોમર્શિયલ કૉલ્સ, સંદેશાઓથી મળશે છૂટકારો, સરકારે નિયમોની માર્ગદર્શિકા કરી તૈયાર

Unwanted spam calls | હરિકિશન શર્મા : અનિચ્છનિય સ્પામ કોલ, મેસેજથી ટૂંક સમયમાં લોકોને રાહત મળી શકે છે. એવું જાણવા મળે છે કે, સ્પામ કોલ્સ અને સંદેશાઓ પર રક લગાવવા, કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં જ અણગમતા વ્યાપારી સંદેશાવ્યવહારને તપાસવા માટે તેની માર્ગદર્શિકાને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે.

અનિચ્છનીય અને બિનજરૂરી કોમર્શિયલ કોમ્યુનિકેશન્સના નિવારણ અને નિયમન માટે ડ્રાફ્ટ માર્ગદર્શિકા, 2024 તૈયાર છે અને આ વર્ષની શરૂઆતમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ કન્ઝ્યુમર અફેર્સ (DoCA) દ્વારા રચવામાં આવેલી સમિતિની બેઠકમાં 10 મેના રોજ "વિગતવાર" ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

DOCA સચિવ નિધિ ખરેની અધ્યક્ષતામાં આ બેઠકમાં DoT, ટેલિકોમ રેગ્યુલેટર ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI), સેલ્યુલર ઓપરેટર્સ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (COAI), ભારત સંચાર નિગમ લિમિટેડ (BSNL), વોડાફોન, રિલાયન્સ, એરટેલ અને અન્યના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી.

અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “ડ્રાફ્ટ માર્ગદર્શિકા વિવિધ મહત્વપૂર્ણ શરતોને વ્યાખ્યાયિત કરે છે, અને યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે લાગુ પડે છે અને પ્રદાન કરે છે કે, માર્ગદર્શિકા કોઈપણ અન્ય કાયદાને નારાજ કરશે નહીં. ડ્રાફ્ટ માર્ગદર્શિકામાં વિવિધ પ્રકારના સંદેશાવ્યવહારની પણ સૂચિ છે, જેને અવાંછિત/અયોગ્ય સંચાર ગણવામાં આવશે.”

અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “કમિટીના સભ્યોએ આ પાસાઓ પર વિવિધ સૂચનો મેળવ્યા હતા. આ સૂચનોના આધારે, વિભાગ (DoCA) ટૂંક સમયમાં અનસોલિસિટેડ અને અયોગ્ય બિઝનેસ કોમ્યુનિકેશન્સ, 2024 માટેની માર્ગદર્શિકાને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે."

ડ્રાફ્ટ સમિતિના પેટાજૂથ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેની સ્થાપના ફેબ્રુઆરીમાં DoCA દ્વારા કરવામાં આવી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ઘણી બેઠકો દરમિયાન, સમિતિના સભ્યો વચ્ચે "સહમતિ" હતી કે, અયોગ્ય વ્યાપારી સંદેશાવ્યવહાર "ચિંતાનું મુખ્ય કારણ છે અને તેને સક્રિય રીતે વ્યવહાર કરવાની જરૂર છે".

"એક અધિકારી દ્વારા વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, TRAI અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DOT) દ્વારા લેવામાં આવેલા ઘણા પગલાં છતાં, હેરાનગતિ અને કપટપૂર્ણ કૉલ્સની સંખ્યા અનચેક રહી છે."

આ વર્ષની શરૂઆતમાં ટ્રાઈએ તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓને ફોન પર કોલર નેમ ડિસ્પ્લે એક્ટિવેટ કરવાની ભલામણ કરી હતી. તેણે સ્માર્ટફોન ઉત્પાદકોને સુવિધાને સક્ષમ કરવા માટે પણ કહ્યું.

બેઠકમાં, અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, તે સમિતિના ધ્યાન પર પણ લાવવામાં આવ્યું હતું કે, TRAI પહેલાથી જ 'મુખ્ય સંસ્થાઓ' જેવી કે બેંકો, નાણાકીય સંસ્થાઓ, વીમા કંપનીઓ અને ટેલિકોમ કોમર્શિયલ કોમ્યુનિકેશન્સ કસ્ટમર પ્રેફરન્સ રેગ્યુલેશન્સ, 2018 હેઠળ ટ્રેડિંગની સલાહ આપી ચૂકી છે. કંપનીઓ ડિજિટલ કન્સેન્ટ એક્વિઝિશન (DCA) સિસ્ટમ વિકસાવશે અને તેનો ઉપયોગ કરશે.

ડીસીએ સિસ્ટમનો ધ્યેય ગ્રાહકો માટે વ્યવસાયિક સંદેશાવ્યવહાર પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમની સંમતિને ડિજિટલ રીતે નોંધણી કરવા માટે એક એકીકૃત પ્લેટફોર્મ બનાવવાનો છે, અને સંમતિ રદ પણ કરી શકાય છે.

તેમણે કહ્યું કે, "સચિવ ડીઓસીએએ વિવિધ નિયમનકારો દ્વારા લેવામાં આવતા વિવિધ પગલાઓની પ્રશંસા કરી અને વધુ મજબૂત આંતર-મંત્રાલય/વિભાગીય સંચાર અને સહકારને પ્રોત્સાહન આપવાનું સૂચન કર્યું, જેથી કરીને ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ થઈ શકે."