Waqf Bill: વકફ કાયદા પર આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી, જાણો બંને પક્ષોની દલીલો

waqf bill in supreme court : વકફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2025 ની બંધારણીય માન્યતાને પડકારતી AIMIM નેતા અસદુદ્દીન ઓવૈસી દ્વારા દાખલ કરાયેલી એક અરજી સહિત સુપ્રીમ કોર્ટ બુધવારે સુનાવણી કરશે. CJI સંજીવ ખન્ના અને ન્યાયાધીશ સંજય કુમાર અને KV વિશ્વનાથન સહિતની ત્રણ સભ્યોની બેન્ચે અત્યાર સુધીની 10 અરજીઓ પર સુનાવણી કરી છે.

વકફ એક્ટની વિરુદ્ધ કોણ છે?

એઆઈએમઆઈએમના વડા ઓવૈસીની અરજી ઉપરાંત, સર્વોચ્ચ અદાલતે આમ આદમી પાર્ટીના નેતા અમાનતુલ્લા ખાન, નાગરિક અધિકારોના સંરક્ષણ માટે એસોસિએશન, અરશદ મદની, સમસ્ત કેરળ જમિયાતુલ ઉલેમા, અંજુમ કાદરી, તૈયબ ખાન સલમાની, મોહમ્મદ શફી, મોહમ્મદ જેલ અને એમપી આરજે મોહમ્મદ જેડી અને જે.

આ મુદ્દે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં ઘણી નવી અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે, જે હજુ સુધી સૂચિબદ્ધ નથી. આ અરજીઓમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ મહુઆ મોઇત્રા, સંભલના સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ ઝિયા-ઉર-રહેમાન બાર્ક દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આંધ્ર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન જગનમોહન રેડ્ડીની આગેવાની હેઠળની YSRCP, ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (CPI) અને તમિલગા વેત્રી કઝગમ (TVK)ના વડા અને અભિનેતામાંથી રાજકારણી બનેલા વિજયે પણ આ મુદ્દે સર્વોચ્ચ અદાલતનો સંપર્ક કર્યો છે.

કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટમાં 'કેવિયેટ' દાખલ કરી હતી

વકીલો હરિ શંકર જૈન અને મણિ મુંજાલે પણ વકફ કાયદાની કેટલીક જોગવાઈઓની બંધારણીય માન્યતાને પડકારતી એક અલગ અરજી દાખલ કરી હતી કે તેઓ બિન-મુસ્લિમોના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે, જેના પગલે CJI તેને સૂચિબદ્ધ કરવા સંમત થયા હતા. કેન્દ્ર સરકારે 8 એપ્રિલે કોર્ટમાં 'કેવિયેટ' દાખલ કરી હતી અને આ મામલે કોઈ પણ આદેશ આપતા પહેલા સુનાવણી માટે વિનંતી કરી હતી.

પક્ષકાર દ્વારા હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ‘કેવિયેટ’ દાખલ કરવામાં આવે છે જેથી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે કે તેની સુનાવણી કર્યા વિના કોઈ આદેશ પસાર ન થાય. કેન્દ્રએ તાજેતરમાં જ વકફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2025ને સૂચિત કર્યું હતું.

ઓલ ઈન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ (AIMPLB), જમિયત ઉલેમા-એ-હિંદ, દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK), કોંગ્રેસના સાંસદ ઈમરાન પ્રતાપગઢી અને મોહમ્મદ જાવેદ અન્ય મુખ્ય અરજીકર્તા છે. 7 એપ્રિલના રોજ, CJIની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જમીયત ઉલેમા-એ-હિંદ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલને ખાતરી આપી હતી કે તે અરજીઓની યાદી પર વિચાર કરશે.

AIMPLBએ 6 એપ્રિલે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અરજી દાખલ કરી હતી. વકીલ લઝફિર અહેમદ દ્વારા દાખલ કરાયેલી ઓવૈસીની અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વકફને આપવામાં આવતી સુરક્ષામાં ઘટાડો કરવો એ મુસ્લિમો સાથે ભેદભાવ છે અને તે બંધારણની કલમ 14 અને 15નું ઉલ્લંઘન છે.

લોકસભામાં વકફ બિલની તરફેણમાં 288 વોટ પડ્યા હતા

સંસદમાં વકફ બિલ પર વોટિંગ દરમિયાન, લોકસભામાં તેની તરફેણમાં 288 અને વિરોધમાં 232 વોટ પડ્યા હતા. તે જ સમયે, રાજ્યસભામાં આ બિલની તરફેણમાં 132 અને વિરોધમાં 95 વોટ પડ્યા. વિરોધ પક્ષો આ કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. વકફ સુધારાનો વિરોધ કરનારા તેને બંધારણની કલમ 14, 15, 21, 25, 26, 29, 30 અને 300-Aનું ઉલ્લંઘન ગણાવી રહ્યા છે.

કાયદાનો વિરોધ કરનારા તેને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને સમાનતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન ગણાવી રહ્યા છે. તે જ સમયે, સરકાર નવા કાયદાને વકફ મિલકતોના બહેતર સંચાલન, જવાબદારી અને પારદર્શિતા માટે જરૂરી ગણાવી રહી છે. સરકારનું કહેવું છે કે આનાથી વકફ પ્રોપર્ટીનો વધુ સારો ઉપયોગ થશે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી પહેલા કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ શું કહ્યું?

આ દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટમાં વકફ એક્ટ પર સુનાવણી પહેલા કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે મને વિશ્વાસ છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ કાયદાકીય મામલામાં હસ્તક્ષેપ નહીં કરે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે વિધાનસભા અને ન્યાયતંત્રએ એકબીજાનું સન્માન કરવું જોઈએ.

રિજિજુએ પશ્ચિમ બંગાળના સીએમ મમતા બેનર્જીના વકફ એક્ટ અંગે આપેલા નિવેદન પર પણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કહ્યું કે સીએમ મમતા બેનર્જીએ જાહેરાત કરી હતી કે બંગાળમાં વકફ એક્ટ લાગુ કરવામાં આવશે નહીં. તેમના નિવેદનથી શંકા ઊભી થાય છે કે શું તેમને આ પદ પર રહેવાનો કોઈ નૈતિક કે બંધારણીય અધિકાર છે.