Inheritance Tax : વારસાગત ટેક્સ શું છે? કેવી રીતે, ક્યારે લગાવવામાં આવે છે, સેમ પિત્રોડાના નિવેદનથી કેમ વિવાદ થયો?

કુલદીપ સિંહ |What is inheritance tax | શું છે વારસાગત ટેક્સ : કોંગ્રેસ નેતા સામ પિત્રોડાએ વારસા કર અંગે નિવેદન આપ્યું છે. ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ કોંગ્રેસના પ્રમુખ સામ પિત્રોડાએ અમેરિકાના શિકાગોમાં વારસા કરની હિમાયત કરી, આવો કાયદો ભારત લાવવાની હિમાયત કરી છે. આ નિવેદન બાદ ભાજપે કોંગ્રેસ પર જોરદાર નિશાન સાધ્યું છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે, કોંગ્રેસ લોકો પાસેથી માતા-પિતા પાસેથી મળેલી સંપત્તિ છીનવી લેવા માંગે છે. કોંગ્રેસે તેને પિત્રોડાનું વ્યક્તિગત નિવેદન ગણાવ્યું છે. આખરે વારસાગત કર એટલે શું? એટલે કે વારસા પર વેરો અને તે ક્યાં લગાડવામાં આવે છે, તેને વિસ્તારથી સમજીએ.

વારસાગત કર શું છે?

વારસા કરને હિન્દીમાં વારસાગત કર કહેવામાં આવે છે. આ ટેક્સ કોઈ વ્યક્તિના મૃત્યુ બાદ વારસદારોને વારસામાં મળવાપાત્ર મિલકત પર લાગે છે. આ ટેક્સ અમેરિકા અને જાપાન સહિત દુનિયાના ઘણા દેશોમાં લગાવવામાં આવે છે. ઘણા દેશોમાં આ ટેક્સનો દર 50 ટકાથી વધુ છે. જ્યારે કોઈને મિલકત વારસામાં મળે છે, ત્યારે તેના સ્થાનાંતરણ પહેલાં આ કર વસૂલવામાં આવે છે. આવક વધારવા માટે સરકારો આ કર લાદે છે.

સામ પિત્રોડાએ શું કહ્યું?

સામ પિત્રોડાએ વારસાઈ ટેક્સની વકાલત કરતા કહ્યું કે, આ કાયદો કહે છે કે તમે તમારા જીવનમાં જે પણ સંપત્તિ બનાવી છે, જ્યારે તમે આ દુનિયા છોડી રહ્યા છો, ત્યારે તમારે આ સંપત્તિનો અડધો ભાગ જનતા માટે છોડી દેવો જોઈએ. "આ એક વાજબી કાયદો છે અને મને તે ગમે છે. તેમણે કહ્યું કે, ભારતમાં આવો કોઈ ટેક્સ નથી. ભારતમાં જો કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય તો ભારતમાં એવું નથી હોતું. ભારતમાં જો કોઈની પાસે 10 અબજની સંપત્તિ હોય અને તે મૃત્યુ પામે તો તેના સંતાનોને આખી મિલકત મળી જાય છે. તેમણે કહ્યું કે, જનતાને આમાં કંઇ મળતું નથી.

શું ભારતમાં પણ વારસા વેરો વસૂલવામાં આવે છે?

ભારતમાં 1948 થી 1952 સુધી ભૂદાન ચળવળ શરૂ કરવામાં આવી હતી. વિનોબા ભાવે દ્વારા ચલાવવામાં આવેલા આ આંદોલનમાં લોકોએ સ્વેચ્છાએ પોતાની જમીન દાનમાં આપી હતી. ભારતમાં 1985 સુધી વારસો વેરો વસૂલવામાં આવતો હતો. જો કે રાજીવ ગાંધીની સરકારમાં તેને ખતમ કરી દેવામાં આવ્યો હતો. ત્યારે તત્કાલીન નાણામંત્રી વી.પી. સિંહે કહ્યું હતું કે, આ કર સમાજને સંતુલિત કરવા અને સંપત્તિના અંતરને ઘટાડવા માટે લાવવામાં આવ્યો હતો. જો કે આમ કરવામાં સફળતા મળી ન હતી. તેમનો ઇરાદો હતો કે, સરકાર તેને સારા ઇરાદાથી લાવી છે પરંતુ, હાલના સંજોગોમાં તે યોગ્ય નથી.

આ પણ વાંચો - Gujarati News 24 April 2024 LIVE: પીએમ મોદીનો મોટો પ્રહાર, ‘માતા-પિતા પાસેથી મળેલી સંપત્તિ પર કોંગ્રેસ લગાવશે ટેક્સ’

શા માટે શરૂ થયો વિવાદ?

રાહુલ ગાંધીએ એક રેલીમાં કહ્યું હતું કે, જો ચૂંટણી બાદ તેમની સરકાર સત્તામાં આવશે તો, એક સર્વે કરવામાં આવશે અને કોની પાસે કેટલી સંપત્તિ છે તે જાણી શકાશે. સામ પિત્રોડાને આ નિવેદન અંગે સવાલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેના જવાબમાં તેમણે અમેરિકામાં વારસા કરનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. "યુ.એસ.માં, સરકાર પાસે 50 ટકા વારસો કર છે. આ પછી વિવાદ શરૂ થયો હતો.