રાહુલ ગાંધીએ રાયબરેલી લોકસભા સીટ કેમ જાળવી રાખી? કોંગ્રેસની રણનીતિ સમજો

Congress Strategy for lok sabha Seat, કોંગ્રેસની રણનીતિ : કોંગ્રેસ પાર્ટીએ સોમવારે જાહેરાત કરી હતી કે રાહુલ ગાંધી રાયબરેલી લોકસભા બેઠક પરથી સાંસદ બનશે અને પ્રિયંકા ગાંધી વાયનાડ લોકસભા બેઠક પરથી પેટાચૂંટણી લડશે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ પાર્ટી અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે સાથે યોજાયેલી બેઠક બાદ આ નિર્ણય લીધો છે.

જો પ્રિયંકા ગાંધી વાયનાડથી જીતવામાં સફળ થાય છે, જે હવે કોંગ્રેસ માટે સુરક્ષિત બેઠક માનવામાં આવે છે, તો તે પ્રથમ વખત નેહરુ-ગાંધી હશે. પરિવારના ત્રણ સભ્યો એકસાથે સંસદનો ભાગ બનશે. જેના કારણે કોંગ્રેસ પાર્ટી પર ભત્રીજાવાદ અને માત્ર એક જ પરિવારને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ લાગવો સ્વાભાવિક છે. સોનિયા ગાંધી હાલમાં રાજ્યસભાના સભ્ય છે.

રાહુલ ગાંધી યુપીને શું સંદેશ આપવા માંગે છે?

તાજેતરમાં પુરી થયેલી લોકસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે પહેલા કરતા સારો દેખાવ કર્યો છે. કોંગ્રેસે રાયબરેલી અને અમેઠી સહિત કુલ છ બેઠકો જીતી હતી. 2019માં કોંગ્રેસ પાર્ટી યુપીમાં માત્ર એક સીટ જીતવામાં સફળ રહી હતી જ્યારે રાહુલ ગાંધી પોતે અમેઠીમાં હારી ગયા હતા. કોંગ્રેસનો વોટ શેર પણ 6.36% પર પહોંચી ગયો હતો.

અગાઉ 2014માં કોંગ્રેસને માત્ર બે સીટો મળી હતી અને તેનો વોટ શેર 7.53% હતો. જો કે, આ વખતે કોંગ્રેસે યુપીમાં 17 લોકસભા બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી અને છ જીતવામાં સફળ રહી હતી. આ વખતે કોંગ્રેસનો વોટ શેર વધ્યો અને તેને 9.46% વોટ મળ્યા.

હવે જ્યારે કોંગ્રેસને યુપીમાં સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે, ત્યારે પાર્ટી એ સંદેશ આપવાનો પૂરેપૂરો પ્રયાસ કરી રહી છે કે રાહુલ ગાંધી પોતાની સીટ છોડી રહ્યા નથી. કોંગ્રેસના આ નિર્ણયનું એક કારણ યુપીમાં ‘ટુ બોયઝ જોડી’ને મળેલો સકારાત્મક પ્રતિસાદ છે. યુપી ચૂંટણી પરિણામો દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં મૂડ ભાજપ વિરુદ્ધ છે. અહીં ભાજપને માત્ર 33 બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડ્યો હતો.

હવે કોંગ્રેસ 2027ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પોતાનું ખોવાયેલું મેદાન પાછું મેળવવા માટે તમામ પ્રયાસ કરી રહી છે. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે તમામ 403 વિધાનસભા બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી પરંતુ તે માત્ર બે બેઠકો જીતી શકી હતી અને તેનો મત 2.33% હતો. ત્યારબાદ પ્રિયંકા ગાંધીએ યુપીમાં પાર્ટીનું નેતૃત્વ કર્યું. કોંગ્રેસ અને સપા વચ્ચેના ગઠબંધનને જોતાં, રાહુલનું રાયબરેલીમાં જાળવી રાખવું વ્યૂહાત્મક અર્થમાં છે.

પ્રિયંકા ગાંધીને શા માટે વાયનાડ મોકલવામાં આવ્યા?

રાહુલ ગાંધી સતત કહે છે કે તેમનું વાયનાડ સાથે ભાવનાત્મક જોડાણ છે. 2019માં યુપીમાં કોંગ્રેસને ઝટકો લાગ્યો હતો ત્યારે રાહુલ વાયનાડથી સંસદ પહોંચ્યા હતા. ત્યારે કેરળમાં કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓએ રાજ્યમાં લોકસભા ચૂંટણીમાં યુનાઈટેડ ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટની જીત માટે રાહુલ ગાંધીને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા.

જો કે બે વર્ષ બાદ કેરળમાં યોજાયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને મોટો ઝટકો લાગ્યો હતો. ત્યારે કેરળના લોકોએ દર પાંચ વર્ષે સત્તા બદલવાની પરંપરાને જાળવી ન રાખતા એલડીએફના પિનરાઈ વિજયનને સતત બીજી વખત સરકાર બનાવવાની તક આપી. કોંગ્રેસ પાર્ટીના કેરળ એકમનું માનવું છે કે વિજયન સરકાર સામે લોકોમાં ગુસ્સો છે, તેથી તેઓ ઈચ્છે છે કે રાહુલ ગાંધી વાયનાડ બેઠક જાળવી રાખે. CPI(M)ને તેમના પર હુમલો કરતા અટકાવવા માટે, કોંગ્રેસે પ્રિયંકા ગાંધીને વાયનાડ લોકસભા બેઠક પરથી પેટાચૂંટણી લડવા દેવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

શું આ નિર્ણયને કારણે કોંગ્રેસની ટીકા નહીં થાય?

કદાચ આ એક કારણ હતું કે પ્રિયંકા ગાંધીએ લોકસભાની ચૂંટણી ન લડી અને પરિણામો પછી પેટાચૂંટણી દ્વારા સંસદમાં પહોંચવાની યોજના બનાવી. કોંગ્રેસનું માનવું હતું કે પ્રિયંકા ગાંધી ચૂંટણી લડે કે ન લડે, ભાજપ ચોક્કસ તેમના પર ભત્રીજાવાદનો આરોપ લગાવશે… હવે આ હુમલાઓ વધુ વધશે. પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓનું માનવું છે કે જો ભાજપ 300થી વધુ બેઠકો જીતીને સત્તામાં પરત ફર્યું હોત તો તે ભાગ્યે જ ચૂંટણી લડી શકત.

આ પણ વાંચો

• રાહુલ ગાંધી રાયબરેલી સીટ જાળવી રાખશે, પ્રિયંકા ગાંધી વાયનાડથી પેટાચૂંટણી લડશે
• એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટમાં પેસેન્જરના ખાવામાં આવી બ્લેડ, કંપનીએ પોતાની ભૂલ સ્વીકારી

હવે કોંગ્રેસ માને છે કે ભાજપ બેકફૂટ પર છે અને પ્રિયંકા ગાંધીને ચૂંટણીના રાજકારણમાં ઉતારવા માટે આનાથી વધુ સારી તક હોઈ શકે નહીં. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ 2022 માં ઉદયપુર ચિંતન શિવર પહેલા "એક પરિવાર, એક ટિકિટ" નિયમ લાગુ કરવા પર ઉગ્ર ચર્ચા કરી હતી, પરંતુ તે શરત પણ ઉમેરી હતી કે જે નેતાઓના પુત્રો, પુત્રીઓ અને અન્ય સંબંધીઓ ચૂંટણી લડવા માંગે છે તે જરૂરી છે પક્ષ ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષ સંગઠન માટે કામ કરે. પ્રિયંકાએ જાન્યુઆરી 2019માં રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.