/indian-express-gujarati/media/media_files/wp-content/uploads/2023/06/IPL-2023-betting-racket.jpg)
આઇપીએલ ક્રિકેટ સટ્ટાનો પર્દાફાશ
Sushant Kulkarni : એપ્રિલની ગરમ સાંજે ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (IPL) મેચનું લાઇવ પ્રસારણ થતાં એક પિઝા ડિલિવરી મેન ઉપનગરીય પુણેમાં એક ફ્લેટનો દરવાજો ખખડાવે છે. જ્યારે બીજી એપ્રિલની રાત્રે, બીજી IPL મેચની વચ્ચે, એક ગાર્ડ પુણેના અન્ય ઉપનગરીય ફ્લેટનો દરવાજો ખખડાવે છે. તે તેના રહેવાસીઓને કહે છે કે તેમની કારમાંથી ઓઇલ નીકળી રહ્યું છે.
પ્રથમ ફ્લેટના રહેવાસીઓએ કોઈ પિઝા મંગાવ્યો ન હતો અને બીજા કિસ્સામાં કોઈ તેલ પ્રસર્યું ન હતું. આ કેસોમાં ડિલિવરી બોય અને સિક્યોરિટી ગાર્ડને 31 માર્ચ અને 28 મે વચ્ચે યોજાયેલી ઈન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (IPL) મેચો દરમિયાન આ ફ્લેટમાં ચાલતા શંકાસ્પદ સટ્ટાબાજીના રેકેટ પર કાર્યવાહી કરવા માટે રાહ જોઈ રહેલી પોલીસ ટીમો દ્વારા મોકલવામાં આવ્યા હતા.
છેલ્લા IPL સિઝન દરમિયાન પિંપરી ચિંચવાડ અને પુણે સિટી પોલીસની ટીમો દ્વારા કરાયેલા 12 દરોડા પૈકીના બે કિસ્સા હતા જેના કારણે 53 ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જે પુણેના બે પડોશી શહેરી પોલીસ અધિકારક્ષેત્રો દ્વારા એક સિઝનમાં સૌથી વધુ છે. આલીશાન રહેણાંક સોસાયટીઓમાં એપાર્ટમેન્ટ્સમાંથી ચાલતા કથિત રેકેટરો પર તોડફોડ કરવા માટે પોલીસે અનેક રણનીતિઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
પિંપરી ચિંચવડ પોલીસ કમિશનર વિનોય કુમાર ચૌબેએ કહ્યું: “જ્યારે IPL સટ્ટાબાજી પ્રિવેન્શન ઓફ ગેમ્બલિંગ એક્ટ અને ટેલિગ્રાફ એક્ટની જોગવાઈઓ હેઠળ ગેરકાયદેસર છે, પરંતુ તેની સામાજિક અસરો વધુ ગંભીર છે. આ સટ્ટાબાજીના રેકેટ સાથે ઘણા ગુનાહિત તત્વો જોડાયેલા છે. તાજેતરની આઈપીએલ સીઝન દરમિયાન અમારી તપાસ ટીમોએ સ્ત્રોતોની ખેતી કરવા પર ઝીણવટપૂર્વક કામ કર્યું હતું અને બહુવિધ સંકલિત દરોડા પાડ્યા હતા. ક્રિકેટ સટ્ટાબાજી અને જુગારના અન્ય પ્રકારો સામે કડક કાર્યવાહી આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહેશે.”
પુણે શહેર પોલીસના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પુણે શહેર અને પિંપરી ચિંચવાડની ટીમોનું નેતૃત્વ કરનારા તપાસકર્તાઓએ જણાવ્યું હતું કે ધરપકડ કરાયેલા લગભગ 80 ટકા લોકો - અથવા કુલ 53 ધરપકડોમાંથી 40 - પુણે અને બહારના ઉદ્યોગપતિઓ છે, મોટાભાગની ઉંમર 25 થી 50 ની વચ્ચે છે. બહારના સ્થળો સહિત બહારના લોકો મહારાષ્ટ્ર, ખાસ કરીને સટ્ટાબાજીનું રેકેટ ચલાવવા પુણે ગયો હતો.
સટ્ટાબાજીના એક રેકેટની તપાસ કરનાર એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ધરપકડ કરાયેલા લોકોમાં છત્તીસગઢ, બિહાર અને પંજાબના લોકો અને પુણે- મુંબઈ અને નાસિકની બહારના સ્થળોના લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે "અમારી તપાસ સૂચવે છે કે આ શકમંદો, જેમાંથી ઘણા તેમના મૂળ સ્થાનો પર અગાઉના ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા હતા, પુણે આવ્યા હતા, જ્યાં તેઓના સહયોગી હતા."
તપાસકર્તાઓએ જણાવ્યું હતું કે મોટા ભાગના કેસોમાં શકમંદો અપમાર્કેટ રહેણાંક સોસાયટીઓમાં એપાર્ટમેન્ટમાંથી કામ કરતા હતા. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે લગભગ તમામ ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિઓ બુકીઓ તરીકે કામ કરતા હતા જેમણે લોકો પાસેથી સટ્ટો મેળવ્યો હતો અને આગળ તેમને ઓનલાઈન સટ્ટાબાજીના પ્લેટફોર્મ પર મૂક્યા હતા, જે મોટાભાગે ભારતની બહાર હોસ્ટ કરવામાં આવતા હતા.
આ પણ વાંચોઃ-loksabha Election 2024 |લોકસભા ચૂંટણી 2024 પહેલા મહાન વિપક્ષી એક્તા યોજનાઓ અને ઘણી અવિશ્વસનીયતા
પુણે સિટી પોલીસના ડેપ્યુટી કમિશનર ઓફ પોલીસ (ક્રાઈમ), અમોલ ઝેન્ડેએ જણાવ્યું હતું કે, “સંદિગ્ધ લોકો દ્વારા ફોન આધારિત એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવો એ મુખ્ય સમાનતાઓમાંની એક છે. અમારા તમામ દરોડામાં અમે સેલફોન અને લેપટોપ જપ્ત કર્યા છે જેનો ઉપયોગ શકમંદો દ્વારા સટ્ટાબાજીની એપ્લિકેશન ચલાવવા માટે કરવામાં આવતો હતો.”
શું હતી મોડસ ઓપરેન્ડી?
મોડસ ઓપરેન્ડી સમજાવતા પિંપરી ચિંચવડ પોલીસના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરે કહ્યું કે, “જે લોકો બુકીઓ તરીકે કામ કરે છે તેઓ ઓનલાઈન ઈન્ટરનેશનલ બેટિંગ પ્લેટફોર્મ પર તેમના બુકી એકાઉન્ટ ખોલે છે. સામાન્ય રીતે આ બુકીઓનું ટોળું આલીશાન હાઉસિંગ સોસાયટીઓના ફ્લેટમાંથી કામ કરે છે, જેને તેઓ ટૂંકા ગાળા માટે ભાડે આપે છે. એવા પ્રસંગો પણ બન્યા છે જ્યારે આ બુકીઓના જૂથો પુણે અને તેની આસપાસના પ્રવાસન સ્થળોએ વિલા અથવા રિસોર્ટમાંના રૂમમાંથી કામ કરે છે. આ બુકીઓનો સામાન્ય રીતે પોતાના ગ્રાહકોનો સમૂહ હોય છે જેઓ તેમની સાથે દાવ લગાવે છે.”
નિરીક્ષકે કહ્યું કે જ્યારે લોકો પાસેથી બેટ્સ મેળવવાની અને તેમને પ્લેટફોર્મ પર મૂકવાની પ્રક્રિયા ઓનલાઈન થાય છે, ત્યારે બુકીઓ એક જ જગ્યાએથી કામ કરવાનું પસંદ કરે છે “કારણ કે પછી તેઓ સંસાધનો શેર કરી શકે છે અને ટેબ રાખવામાં એકબીજાને મદદ કરી શકે છે. ક્યારેક જ્યારે એક બુકી બેટ્સથી ભરાઈ જાય છે, ત્યારે તે બીજાની મદદ લે છે”.
અધિકારીએ ઉમેર્યું કે “જે લોકો બેટ્સ લગાવે છે તેઓ ફોન-આધારિત એપ્સ પર 'લે' અને 'બેક' બેટ્સના દરો જોઈ શકે છે. 'પાછળ' એ છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કંઈક થઈ રહ્યું હોવા પર હોડ લગાવે છે અને 'લે' એ છે જ્યારે હોડ એવી ઘટના પર હોય છે જે થઈ રહી નથી. આ એપ્લિકેશન્સ અને વેબસાઇટ્સમાં ઉચ્ચ-અંતિમ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ્સ છે જે સટ્ટાબાજીના દરો નક્કી કરે છે. બેટ્સ વસ્તુઓની શ્રેણી પર મૂકવામાં આવે છે. ટીમ જીતે અને હારતી હોય, મેચના ચોક્કસ તબક્કે ચોક્કસ સ્કોર સુધી પહોંચતી ટીમ, ચોક્કસ સ્કોર સુધી પહોંચે અથવા ચોક્કસ સંખ્યામાં વિકેટ લેનાર બેટર અને બોલર, ઓવરમાં સિક્સ કે ફોર, અથવા વિકેટ વગેરે હોય છે.
ટોસ પર પણ બેટ્સ. હવે, જે લોકો ચોક્કસ બુકી સાથે સટ્ટો લગાવે છે તેઓ તેમના પૈસા મેચ દરમિયાન બહુવિધ ઘટનાઓ પર મૂકે છે. પરિણામ પર આધાર રાખીને, આ લોકો બુકીઓને અમુક પૈસા અથવા અન્ય રીતે દેવાના છે. આ ચુકવણીઓ મોટાભાગે રોકડમાં કરવામાં આવે છે તેની ખાતરી કરવા માટે કે ત્યાં કોઈ પગેરું નથી. આ રોકડ પતાવટ ઘણીવાર વિવાદો તરફ દોરી જાય છે."
12 દરોડાઓમાં ઓછામાં ઓછા સાત ઓનલાઈન સટ્ટાબાજીના પ્લેટફોર્મ ઝડપાયા
પિંપરી ચિંચવડ પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલા 12 દરોડાઓમાં ઓછામાં ઓછા સાત ઓનલાઈન સટ્ટાબાજીના પ્લેટફોર્મના નામ સામે આવ્યા છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે “આમાંની મોટાભાગની સાઇટ્સ ભારતની બહાર અને ઘણી વખત બહુવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળોએ હોસ્ટ કરવામાં આવે છે. પ્રાથમિક માહિતી સૂચવે છે કે આ પ્લેટફોર્મના મુખ્ય ઓપરેટરો યુરોપ અને મધ્ય પૂર્વમાં આધારિત છે. ઇન્ટરનેશનલ ફંડ ટ્રાન્સફર માટે હવાલા રેકેટની શક્યતા નકારી શકાતી નથી,”
બે કેસની તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે બુકીઓ ફોન આધારિત એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા જેમાં મેચનું ટેલિકાસ્ટ ટેલિવિઝન પર પ્રસારિત કરતા થોડી મિનિટો આગળ જોવા મળતું હતું.
અન્ય એક અધિકારીએ કહ્યું, “બુકીઓ તેમની કામગીરીમાં ખૂબ જ સાવધ હોય છે. તેઓ ક્યારેય તેમના રજિસ્ટર્ડ ફોન નંબરનો ઉપયોગ કરતા નથી અને તેમની સંપર્ક વિગતો બદલતા રહે છે. તેઓ પોતાનું સ્થાન પણ બદલતા રહે છે. અમે એવા કિસ્સાઓ જોયા છે કે બુકીઓ લોકોને બેટ્સ લગાવવા માટે ક્રેડિટની લાઇન ઓફર કરે છે, શાબ્દિક રીતે તેમના જુગારની લતને ભંડોળ પૂરું પાડે છે. આ લોન પાછળથી ખૂબ ઊંચા વ્યાજ દરો સાથે વસૂલ કરવામાં આવે છે - ઘણીવાર દબાણની યુક્તિઓ અને સ્નાયુ શક્તિનો ઉપયોગ કરીને.
Disclaimer : આ આર્ટિકલ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ પરથી અનુવાદીત છે, મૂળ આર્ટિકલ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us