માત્ર ધમકી કે થશે ભીષણ જંગ? ઈઝરાયેલ-હમાસ યુદ્ધમાં ઈરાનની ભૂમિકાનું વિશ્લેષણ

Israel Hamas War :  ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે છેલ્લા 10 દિવસથી ભીષણ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. આ યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, ઘણા ઇજાગ્રસ્ત થયા છે. લાખો લોકોએ પોતાનો દેશ કાયમ માટે છોડી દીધો છે. પરંતુ જમીન પર સ્થિતિ હજુ પણ વિસ્ફોટક છે. એવું બની રહ્યું છે કે અન્ય ઘણા દેશો પણ આ યુદ્ધમાં કૂદવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. હાલમાં ઈરાન પેલેસ્ટાઈનના સમર્થનમાં સતત નિવેદન આપી રહ્યું છે.

ઈરાનની ધમકી કઈ રીતે અલગ છે?

ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે જો ઈઝરાયેલ ગાઝા પાર્ટી પર પોતાના હુમલા બંધ નહીં કરે તો આગામી દિવસોમાં કાર્યવાહી જોવા મળી શકે છે. ત્યાંના સર્વોચ્ચ લીડરે ધમકી આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિશ્વના મુસ્લિમોને કોઈ રોકી શકશે નહીં. હવે ઈરાન પહેલો મુસ્લિમ દેશ છે જે ખુલ્લેઆમ ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી અન્ય ઘણા મુસ્લિમ દેશોએ ઈઝરાયેલની નિંદા કરી છે પરંતુ હમાસને ખુલ્લેઆમ સમર્થન આપ્યું નથી.

હવે ઈરાનના ઈતિહાસને જોતા, જે રીતે તેણે હમાસ સાથે સમયાંતરે નિકટતા વધારી છે, તેની વિચારધારાને સમજવી બહુ મુશ્કેલ નથી. થોડા સમય પહેલા સુધી ઈરાનના વિદેશ મંત્રી હમાસના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરતા હતા. હમાસે ઈઝરાયેલ પર કરેલા હુમલામાં ઈરાને પણ ભૂમિકા ભજવી હોવાના આક્ષેપો થયા છે. એ અલગ વાત છે કે ઈરાને તે આરોપોને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે.

આ પણ વાંચો - ઇઝરાયેલના પીએમ નેતન્યાહૂને ઇરાન અને હિઝબુલ્લાહને આપી ચેતવણી, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બાઇડેન ઇઝરાયેલ જશે

પરંતુ આવા ઘણા અહેવાલો સામે આવ્યા છે જે દર્શાવે છે કે હમાસના આતંકવાદીઓને આપવામાં આવતી ટ્રેનિંગ અને હથિયાર ખરીદવા માટે આવતા પૈસાનો સીધો સંબંધ ઈરાન સાથે હતો. એટલે કે અટકળો એ છે કે ઈરાને આ ષડયંત્રમાં પોતાને છૂપાવી રાખ્યા હતા, પરંતુ હમાસને મદદ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.

ઈરાન ઈઝરાયેલ માટે ખતરો બનશે?

જોકે ઈરાનની ભૂમિકાને હળવાશથી લઈ શકાય નહીં કારણ કે મુસ્લિમ દેશોના સંગઠનમાં તેનો અવાજ ઘણો બુલંદ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના મોટા મુસ્લિમ દેશોના સંગઠનને ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ ઈસ્લામિક કોઓપરેશન (OIC) કહેવામાં આવે છે. એવા સમયે જ્યારે ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, એક કરતાં વધુ પ્રસંગે ઇરાને તેની તરફથી બેઠક યોજવાની વાત કરી છે. તેનો અર્થ એ છે કે ઈરાન ઈઝરાયેલ સામે નેતૃત્વ પૂરું પાડવા માટે તૈયાર છે, તે દરેક કિંમતે નેતન્યાહુની સરકારને ઘેરવા માંગે છે.

ઈરાનના સાઉદી સાથેના સંબંધો પણ સુધરી રહ્યા છે

મોટી વાત એ છે કે સાઉદી અરેબિયામાં જેની સાથે ઈરાનના સંબંધો ઘણા વર્ષોથી વણસેલા છે, ત્યાં પણ ગાઝાની સ્થિતિ પર બંને દેશોના નેતાઓએ લાંબી ફોન પર વાતચીત કરી છે. આ વર્ષે માર્ચમાં બંને દેશો વચ્ચે વેપારની ચેનલ ફરીથી ખોલવામાં આવ્યા બાદ આ પ્રથમ વાતચીત હતી. હવે આ તમામ અટકળો વચ્ચે ઈરાન આ યુદ્ધમાં શું ભૂમિકા ભજવશે તેના પર સૌની નજર છે.