વિશ્વ બેન્કના વડા તરીકે જો બાઈડ દ્વારા નામાંકીત અજય બંગાનું શું છે અમદાવાદ કનેક્શન?

Ajay Banga : ભારતીય-અમેરિકન બિઝનેસ એક્ઝિક્યુટિવ અજય બંગાને ગુરુવારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેન દ્વારા વિશ્વ બેંકના વડા તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે. જો વિશ્વ બેંકના બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટર દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવે તો, 63 વર્ષીય બંગા, બે ટોચની આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓ ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ અને વર્લ્ડ બેંક - કોઈ એકનું નેતૃત્વ કરનાર પ્રથમ ભારતીય-અમેરિકન હશે.

અમેરિકન બેંકર ડેવિડ માલપાસ વિશ્વ બેંક ગ્રુપના અગાઉના પ્રેસિડેન્ટ હતા, તેમણે એક અઠવાડિયા પહેલા જ રાજીનામું આપ્યું હતું. માલપાસ તેમની પાંચ વર્ષની મુદત પૂરી થવાના લગભગ એક વર્ષ પહેલા 30 જૂને રવાના થશે. 2019માં તત્કાલીન યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમને પસંદ કર્યા હતા.

બંગા ની પુષ્ટિ વિશ્વ બેંકના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરોના મતને આધીન રહેશે. સૌથી મોટા શેરહોલ્ડર તરીકે, સામાન્ય રીતે યુએસ નોમિનેશન પસંદ કરવામાં આવે છે. વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ ઈન્ટરનેશનલ બેંક ફોર રિકન્સ્ટ્રક્શન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (IBRD) અથવા વિશ્વ બેંક અને ઈન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ એસોસિએશન (IDA)ના બોર્ડ ઓફ એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરના હોદ્દેદાર અધ્યક્ષ હોય છે.

તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અન્ય સંસ્થાઓ જેમ કે ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્સ કોર્પોરેશન (IFC), બહુપક્ષીય રોકાણ ગેરંટી એજન્સી (MIGA), અને ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ધ સેટલમેન્ટ ઓફ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ડિસ્પ્યુટ્સ (ICSID)ની વહીવટી પરિષદ જેવી અન્ય સંસ્થાઓના અધ્યક્ષ પણ છે.

કોણ છે અજય બંગા?

બંગાનો ઉછેર ભારતમાં થયો હતો. હૈદરાબાદ પબ્લિક સ્કૂલમાં શાળા પૂર્ણ કર્યા પછી, તેમણે સેન્ટ સ્ટીફન્સ કોલેજ, દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાંથી અર્થશાસ્ત્રમાં સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી અને બાદમાં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટ, અમદાવાદમાંથી MBA કર્યું.

1981 માં નેસ્લે સાથે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત કરીને, તેઓ પેપ્સિકો અને પછી સિટીગ્રુપમાં જોડાયા. તેઓ નાણાકીય સેવા કંપની માસ્ટરકાર્ડના ચેરમેન અને સીઈઓ પણ હતા. જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી 2014માં પ્રધાનમંત્રી તરીકે ચૂંટાયા ત્યારબાદ બંગા ન્યૂયોર્કમાં પીએમ મોદીને મળ્યા હતા, ત્યારે બંનેએ અમેરિકન વેપારી સમુદાયમાં ભારતની સંભાવનાઓ વિશે ચર્ચા કરી હતી.

2016 માં, બંગાને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા

બંગા હાલમાં ખાનગી ઇક્વિટી ફર્મ જનરલ એટલાન્ટિકના વાઇસ ચેરમેન તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. વેબસાઇટ પરની તેમની પ્રોફાઇલ જણાવે છે: "તેમની સમગ્ર કારકિર્દી દરમિયાન, તેમણે સરકારો, કંપનીઓ અને તમામ પ્રકારની સંસ્થાઓ માટે સલાહકાર તરીકે સેવા આપી છે."

વ્હાઇટ હાઉસની બ્રીફિંગ અનુસાર, બંગા ઇન્ટરનેશનલ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના માનદ પ્રમુખ છે અને અમેરિકન રેડ ક્રોસ, ક્રાફ્ટ ફૂડ્સ અને ડાઉ ઇન્કના બોર્ડમાં સેવા આપી ચૂક્યા છે.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, તેઓ યુએસ-ઈન્ડિયા સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ ફોરમના સ્થાપક ટ્રસ્ટી, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ-ચીન રિલેશન્સ પરની રાષ્ટ્રીય સમિતિના પૂર્વ સભ્ય અને અમેરિકન ઈન્ડિયા ફાઉન્ડેશનના અધ્યક્ષ એમેરિટસ હતા.

બંગા રાષ્ટ્રપતિ ઓબામાના નેશનલ સાયબર સિક્યોરિટી વધારવાના કમિશનના સભ્ય પણ હતા.

આ દરમિયાન, બિડેનના એક નિવેદનમાં, તેમને "ઇતિહાસની આ નિર્ણાયક ક્ષણે વિશ્વ બેંકનું નેતૃત્વ કરવા માટે અનન્ય રીતે સજ્જ થવા" વર્ણવવામાં આવ્યા હતા. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "ભારતમાં ઉછરેલા અજય વિકાસશીલ દેશો સામેની તકો અને પડકારોનો સામનો કરે છે અને કેવી રીતે વિશ્વ બેંક ગરીબી ઘટાડવા અને સમૃદ્ધિને વિસ્તૃત કરવા માટે તેના મહત્વાકાંક્ષી કાર્યસૂચિને પૂર્ણ કરી શકે છે તેની સમજ પણ તેમનામાં છે."

એક અલગ નિવેદનમાં, યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી જેનેટ યેલેને બાંગા વિશે જણાવ્યું હતું કે, "તેમના પ્રયાસોથી 500 મિલિયન બેંક વગરના લોકોને ડિજિટલ અર્થતંત્રમાં લાવવામાં મદદ થઈ છે." વર્ષોથી હંમેશા તેમણે ડિજિટલ માધ્યમથી ગરીબોના નાણાકીય સમાવેશ પર ભાર મૂક્યો છે."

NYU સ્ટર્ન, બિઝનેસ કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓને 2014માં આપેલા એક વ્યાખ્યાનમાં, તેમણે કટાક્ષ કર્યો કે તેઓ IIM-Aમાં તેમના યાદગાર સમયનો આનંદ માણ્યો "કદાચ થોડો વધારે!" તેમણે ફેકલ્ટીની પ્રશંસા કરી અને ત્યાં તેની પત્ની સાથેની મુલાકાતને યાદ કરી.

વ્યવસાયમાં વિવિધતાની જરૂરિયાત પર ભાર મુકતાં તેમણે કહ્યું કે, હું સ્પષ્ટપણે ઉભા રહેવામાં માનું છું. મારો પાર્ટ ટાઇમ શોખ એરપોર્ટ પર રેન્ડમલી સર્ચ કરવામાં છે અને હું એક વૈશ્વિક કંપની ચલાવું છું. મારા જેવા દેખાતા એક વ્યક્તિ માટે આ સામાન્ય નથી. પરંતુ મને મારી કારકિર્દીની શરૂઆતમાં જ સમજાઇ ગયું હતું કે, જો હું મારી જાત સાથે કમ્ફર્ટ નહીં થઇ શકું તો હું સફળ નહીં થઇ શકું. તમે કોણ છો? એ તમારે જ જાતે જાણવું પડશે જો એ જાણી લીધું તો તમે દરેક સ્થિતિમાં આરામદાયક અનુભવશો.

બિડેનના નિવેદનમાં "આબોહવા પરિવર્તન સહિત સમયના સૌથી જરૂરિયાતના પડકારોનો સામનો કરવા માટે જાહેર-ખાનગી સંસાધનોને એકત્ર કરવા માટે બંગાના નોંધપાત્ર અનુભવ" પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

વર્લ્ડ બેંકના પૂર્વ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જના દૂત રશેલ કાઈટે ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સને જણાવ્યું હતું કે, બંગાનો ક્લાઈમેટ અને ફિસ્કલ પોલિસી પર કામ કરવાનો ઊંડો ઈતિહાસ ન હોવા છતાં, તેમની પાસે મજબૂત વ્યવસ્થાપન કૌશલ્ય અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ વિશે સાચી ચિંતા હતી.

નોંધનીય છે કે, પૂર્વ વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ ડેવિડ માલપાસે આબોહવા પરિવર્તનને સાબિત કરતા વિજ્ઞાન અંગેના તેમના અસ્પષ્ટ મંતવ્યો અંગેના હોબાળાને પગલે રાજીનામું આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું છે કે તે આબોહવા નકારનાર નથી, અથવા કોઈ એવી વ્યક્તિ નથી કે જે માનવીય પ્રવૃત્તિઓએ આબોહવા પરિવર્તનને વેગ આપ્યો છે તે હકીકતને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હોય.

આ પણ વાંચો - ક્લાઇમેટ ચેંજ : જાણો કેમ સુકાઇ રહી છે કેમ વેનિસની પ્રખ્યાત નહેરો?

પરંતુ જ્યારે સપ્ટેમ્બર 2022 માં ક્લાયમેટ ચેન્જમાં અશ્મિભૂત ઇંધણના યોગદાન વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે માલપાસે કહ્યું, "હું વૈજ્ઞાનિક નથી", જેમણે પ્રતિક્રિયા આપી. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલ અનુસાર, વિશ્વ બેંક આબોહવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભંડોળ પૂરું પાડતી સૌથી મોટી વૈશ્વિક પ્રદાતા છે, જેણે આર્થિક સહકાર અને વિકાસ સંગઠનના ડેટાના આધારે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આવા પ્રયાસો પર $68 બિલિયનનો ખર્ચ કર્યો છે.