Budget 2026: બજેટ 2026 થી ઉદ્યોગજગતને શું અપેક્ષા છે? FM સીતારમણ ક્યા 5 ક્ષેત્રો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે?

Budget 2026 Expectations : બજેટ 2026 નું કાઉન્ટડાઉન શરૂ થઈ ગયું છે. સામાન્ય લોકોથી લઈને ઉદ્યોગજગત, વેપારીઓ, દરેકની નજર એ તરફ છે કે સરકાર આ બજેટમાં વૃદ્ધિ અને ખર્ચને કેવી રીતે સંતુલિત કરશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ હોવા છતાં, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા જે રીતે મજબૂત રહી છે, તેનાથી બજેટ અંગે લોકોની અપેક્ષાઓ વધી છે.

શેરબજાર અને કોર્પોરેટ જગત માત્ર વપરાશ વધારવાના પગલાં પર જ નજર નથી રાખી રહ્યું, પરંતુ એવા ક્ષેત્રો પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે જે લાંબા ગાળે ભારતની વિકાસગાથાને વધુ મજબૂત કરી શકે. સંરક્ષણ, સ્વચ્છ ઊર્જા, ટેક્નોલોજી, પાવર અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા ક્ષેત્રો આ વખતના બજેટમાં કેન્દ્રમાં રહી શકે છે.

બજેટ 2025માં શું મળ્યું હતું?

બજેટ 2025માં સરકારે સંરક્ષણ માટે લગભગ 4,91,732 કરોડ રૂપિયાની સૌથી મોટી ફાળવણી કરી હતી. આઇટી અને ટેલિકોમ સેક્ટરને 81,174 કરોડ રૂપિયા અને એનર્જી સેક્ટરને 65,553 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે પાવર, માઇનિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ સેક્ટર ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે આગળ લઈ જવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

હવે બજેટ 2026 પહેલા, કન્સલ્ટન્સી ફર્મ ડેલોઇટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સૂચનો કર્યા છે, જેનો હેતુ ટેક્સ સિસ્ટમને સરળ બનાવવા, નિયમોનો બોજ ઘટાડવા અને ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. ખાસ કરીને એવા ક્ષેત્રોમાં કે જેમાં મોટા મૂડી રોકાણની જરૂર હોય છે અને પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરવામાં લાંબો સમય લાગે છે.

રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટર માટે સૂચનો

રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરની કંપનીઓ લાંબા સમયથી કર માળખામાંથી રાહતની માંગ કરી રહી છે. ડેલોઇટ સૂચવે છે કે સરકાર રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓ માટે જૂથ કર એકત્રીકરણ સિસ્ટમ લાગુ કરે.

હકીકતમાં, આ ક્ષેત્રમાં ઘણી નાની કંપનીઓ અથવા એસપીવી એક જ જૂથ હેઠળ બનાવવામાં આવે છે, જેના કારણે ટેક્સ અને રોકડ પ્રવાહમાં સમસ્યા ઉભી થાય છે. પરંતુ જો આખા જૂથને એક ટેક્સ યુનિટ માનવામાં આવે તો એક કંપનીના નુકસાનને બીજી કંપનીના નફામાંથી એડજસ્ટ કરી શકાય છે. તેનાથી ઘણી સમસ્યાઓ દૂર થશે અને ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ પણ સરળ બનશે.

ન્યુક્લિયર સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે રાહત

ભારતમાં સ્વચ્છ ઊર્જા અને ઊર્જા સુરક્ષાની દિશામાં પરમાણુ ઊર્જાને એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. પરંતુ આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ મોંઘું છે અને વળતર મેળવવામાં સમય લાગે છે.

ડેલોઇટનું માનવું છે કે પરમાણુ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓને સીધા કર પ્રોત્સાહનો મળવા જોઈએ. આમાં ઝડપી અવમૂલ્યન, સંશોધન અને વિકાસ પર ટેક્સ ક્રેડિટ અને કલમ 80-આઈએસીનો લાભ શામેલ છે.

બજેટ 2025માં સરકારે 2047 સુધીમાં 100 ગીગાવોટ પરમાણુ ઉર્જા ક્ષમતા બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું. આ માટે સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર એટલે કે SMR પર લગભગ 20,000 કરોડ રૂપિયાના રોકાણની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. બજેટ 2026 આ દિશામાં નક્કર પગલાં જોઈ શકે છે.

બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ માટે રાહત મળશે?

રિન્યુએબલ એનર્જી સાથે સૌથી મોટો પડકાર સંગ્રહ છે. ટેક્સ અને જીએસટીમાં રાહતથી બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (બીઇએસએસ)ને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે.

ડેલોઇટે સૂચવ્યું છે કે બીઇએસએસ પ્રોજેક્ટ્સને કલમ ૩૫ એડી હેઠળ સંપૂર્ણ મૂડી ખર્ચ કપાતનો લાભ મળે. આ ઉપરાંત શેરહોલ્ડિંગમાં ફેરફારને કારણે થયેલા નુકસાનને આગળ વધારવાની સુવિધા પણ જાળવવી જોઈએ.

જીએસટીના મોરચે લિથિયમ આયન બેટરી પર હાલમાં 18 ટકા ટેક્સ લાગે છે. ઉદ્યોગજગત ઈચ્છે છે કે તેને ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવે જેથી પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ ઓછો થાય, સ્ટોરેજ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઝડપથી બની શકે.

ટેકનોલોજી અને ડીપ ટેક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત

ગયા બજેટમાં મેક ઇન ઇન્ડિયાને આગળ વધારવા માટે ટેકનોલોજી પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. ખાનગી ક્ષેત્રની આગેવાની હેઠળના સંશોધન અને વિકાસ માટે 20,000 કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, સેમિકન્ડક્ટર, રોબોટિક્સ અને એડવાન્સ્ડ ટેક્નોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ડીપ ટેક ફંડ ઓફ ફંડ્સની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. એઆઈ શિક્ષણ માટે 500 કરોડ રૂપિયાના સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સે પણ આ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવ્યું છે. બજેટ 2026માં આ યોજનાઓનું વધુ વિસ્તરણ થવાની અપેક્ષા છે.

વીજ ક્ષેત્ર અને મહત્વના ખનીજો પર નજર

વીજ ક્ષેત્રમાં, રાજ્યોને વીજ વિતરણ સુધારાના બદલામાં વધારાની લોન છૂટ આપવામાં આવી હતી. હવે સવાલ એ છે કે શું બજેટ 2026માં વધુ પ્રોત્સાહનોની જાહેરાત કરવામાં આવશે?

આ પણ વાંચો | Budget 2026: બજેટ સમજવા માટે આ 7 શબ્દનો અર્થ જાણવો જરૂરી

તે જ સમયે, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ પણ આ વખતે એક મહત્વપૂર્ણ એજન્ડા હોઈ શકે છે. ચીન દ્વારા લાદવામાં આવેલા નિકાસ નિયંત્રણ પછી, ભારતને સપ્લાય ચેઇન સંબંધિત સમસ્યાનો અનુભવ થયો છે. ગયા બજેટમાં ઘણી આવશ્યક ખનિજો પર કસ્ટમ ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી હતી. બજેટ 2026માં સરકાર આ દિશામાં વધુ રાહત આપી શકે છે, જેથી 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને મેન્યુફેક્ચરિંગને મજબૂત કરવામાં આવે.

એકંદરે, બજેટ 2026 માત્ર વપરાશને જ ટેકો આપવાની અપેક્ષા નથી, પરંતુ એવા ક્ષેત્રોને પણ મજબૂત બનાવે છે જે લાંબા ગાળે ભારતના વિકાસને વેગ આપી શકે છે.