ભારતમાં હવે સ્માર્ટફોન પર કડક પગલાં! દરેક ડિવાઈસમાં પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ હશે Sanchar Saathi, નહીં થાય ડિલીટ

ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ ભારતમાં સ્માર્ટફોન કંપનીઓને સરકાર દ્વારા વિકસિત સાયબર સુરક્ષા એપ "Sanchar Saathi" ને બધા નવા સ્માર્ટફોન પર પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ એપ વપરાશકર્તાઓને છેતરપિંડીભર્યા કોલ અને સંદેશાઓની જાણ કરવામાં મદદ કરે છે, તેમજ ચોરાયેલા મોબાઇલ ફોન વિશે માહિતી પ્રદાન કરવામાં મદદ કરે છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, DoT એ સ્માર્ટફોન કંપનીઓને પણ સૂચના આપી છે કે વપરાશકર્તાઓ એપ્લિકેશનને ડિલીટ ન કરી શકે. વધુમાં પહેલાથી વેચાયેલા ફોનમાં એપ્લિકેશનને એકીકૃત કરવા માટે સોફ્ટવેર અપડેટ્સ રિલીઝ કરવા જોઈએ.

સ્માર્ટફોન કંપનીઓને આ નિર્દેશનું પાલન કરવા માટે ત્રણ મહિનાની સમયમર્યાદા આપવામાં આવી છે. ઉદ્યોગ અધિકારીઓ કહે છે કે ઘણી કંપનીઓ આ નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવી શકે છે. આની સીધી અસર Apple, Samsung, Xiaomi, Oppo, Vivo જેવા મુખ્ય ઉત્પાદકો પર પડશે. DoT અને સ્માર્ટફોન કંપનીઓને મોકલવામાં આવેલા પ્રશ્નોનો હજુ સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી.

એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્દેશ સાયબર સુરક્ષા અને સ્પામ વિરોધી પગલાંને મજબૂત બનાવવાની મોટી વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. આ વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે DoT એ તાજેતરમાં WhatsApp અને Telegram જેવા ઓનલાઈન કોમ્યુનિકેશન પ્લેટફોર્મને SIM Binding લાગુ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે, એટલે કે આ એપ્સ ફક્ત એવા ફોન પર જ ચાલી શકશે જેમના પાસે રજિસ્ટર્ડ SIM કાર્ડ હશે.

Sanchar Saathi એપ

સંચાર સાથી એપ હાલમાં એપલ અને ગુગલ પ્લે સ્ટોર્સ પર ડાઉનલોડ માટે ઉપલબ્ધ છે. જોકે વપરાશકર્તાઓ પાસે તેને તેમના ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરવી કે નહીં તે પસંદ કરવાનો વિકલ્પ છે. જો સ્માર્ટફોન કંપનીઓ સરકારના નિર્દેશનું પાલન કરે છે, તો એપ્લિકેશન નવા ઉપકરણો પર પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ કરેલી હશે અને સોફ્ટવેર અપડેટ દ્વારા હાલના ઉપકરણો પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: 1 લીટર પેટ્રોલમાં 71 kmpl સુધીની એવરેજ આપે છે આ ટોપ 5 સ્કૂટર, સ્ટાઈલ પણ દમદાર

સંચાર સાથી એપ જાન્યુઆરી 2025 માં લોન્ચ કરવામાં આવી હતી અને ઓગસ્ટ સુધીમાં 5 મિલિયનથી વધુ વખત ડાઉનલોડ કરવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બર 2025 માં સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ પ્રેસ રિલીઝ અનુસાર, એપનો ઉપયોગ કરીને 37.28 લાખથી વધુ ચોરાયેલા અથવા ખોવાયેલા મોબાઇલ ઉપકરણોને બ્લોક કરવામાં આવ્યા હતા, અને 22.76 લાખથી વધુ ઉપકરણોને ટ્રેસ કરવામાં આવ્યા હતા.

નોંધનીય છે કે 'સંચાર સાથી' એપ ફોનના IMEI નંબરનો ઉપયોગ કરીને દેશભરમાં ખોવાયેલા કે ચોરાયેલા ફોનને ટ્રેસ અને બ્લોક કરવાની મંજૂરી આપે છે. ઇન્ટરનેશનલ મોબાઇલ ઇક્વિપમેન્ટ આઇડેન્ટિટી (IMEI) એ 15-અંકનો કોડ છે જે ફોન કંપનીઓ અને મોબાઇલ નેટવર્ક્સને ડિવાઇસ ઓળખવામાં અને પ્રમાણિત કરવામાં મદદ કરે છે.

આ એપ પોલીસ અધિકારીઓને ચોરાયેલા કે ખોવાયેલા ડિવાઇસ શોધવામાં પણ મદદ કરી શકે છે, જેનાથી નકલી ફોન કાળા બજારમાં પ્રવેશતા અટકાવી શકાય છે. તે વપરાશકર્તાઓને WhatsApp જેવા પ્લેટફોર્મ પર શંકાસ્પદ કોલ, SMS અથવા કપટપૂર્ણ સંદેશાવ્યવહારની જાણ કરવાની પણ મંજૂરી આપે છે.

આ પણ વાંચો: નાના પરિવારો માટે 5 બેસ્ટ અફોર્ડેબલ કાર, માઈલેજ 35Km અને 6 એરબેગ, કિંમત માત્ર ₹3.50 લાખથી શરૂ

ગયા અઠવાડિયે ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ WhatsApp, સિગ્નલ અને ટેલિગ્રામ જેવી કંપનીઓને એક નિર્દેશ જારી કર્યો હતો, જેમાં વપરાશકર્તાઓને તેમના ફોન પર આ સેવાઓ માટે નોંધણી કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સિમ કાર્ડ વિના આ એપ્લિકેશનોને ઍક્સેસ કરવાથી પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્દેશનો અર્થ એ પણ થશે કે WhatsApp વેબ જેવી સહાયક વેબ સેવાઓ હવે વપરાશકર્તાઓ માટે સતત ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં, કારણ કે વપરાશકર્તાઓ દર છ કલાકે આપમેળે લોગ આઉટ થઈ જશે.

હાલમાં WhatsApp જેવી સેવાઓ તેમના મોબાઇલ નંબર પર વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) મોકલીને વપરાશકર્તાઓની ઓળખ ચકાસે છે. પરંતુ DoTના નિર્દેશનું પાલન કરવા માટે તેમને તેમના સિમ કાર્ડના IMSI ને ઍક્સેસ કરવાની જરૂર પડશે. IMSI નો અર્થ ઇન્ટરનેશનલ મોબાઇલ સબસ્ક્રાઇબર આઇડેન્ટિટી છે, જે એક અનોખો નંબર છે જે વૈશ્વિક સ્તરે દરેક મોબાઇલ સબ્સ્ક્રાઇબરને ઓળખે છે.