આજનો ઇતિહાસ 5 મે : બુદ્ધ પૂર્ણિમા - જ્ઞાન અને અહિંસાના પ્રચારક ગૌતમ બુદ્ધની જન્મજયંતિ

Today history 5 May : આજે 5 મે 2023 (5 May) છે. આજની તારીખના ઇતિહાસની વાત કરીયે તો આજે બુદ્ધ પૂર્ણિમા છે. તિથિ અનુસાર બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક અને અહિંસાના પ્રચારક ગૌતમ બુદ્ધનો આજે જન્મદિવસ છે. વર્ષ 1818માં આજના દિવસે મહાન અર્થશાસ્ત્રી કાલ માર્ક્સનો પણ જન્મ થયો હતો. જાણો ઇતિહાસની તવારીખમાં (5 May history) બનેલી આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ વિશે…

5 મેની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ

• 1949 - ભારતમાં ઝારખંડ પાર્ટીની સ્થાપના થઈ.
• 1999 - રોજાને પ્રોડી યુરોપિયન યુનિયનના કાર્યકારી પ્રમુખ બન્યા.
• 2003 - ભારત-બાંગ્લાદેશ સંયુક્ત નદી આયોગની બેઠક સિલહચમાં યોજાઇ, બેલ્જિયમમાં ગુય વેરહોફ્સરાડની આગેવાની હેઠળની ગઠબંધન સરકારનું પતન.
• 2005 - બ્રિટનમાં મતદાન, ટોની બ્લેર ત્રીજી વખત વડા પ્રધાન બનવા તરફ અગ્રેસર.
• 2008- પદ્મ વિભૂષણ પં. કિશન મહારાજના અંતિમ સંસ્કાર પૂર્ણ થયા. NTPCના રિહન્દ સુપર થર્મલ પાવર પ્રોજેક્ટને સતત ત્રીજા વર્ષે ગ્રીનટેક ગોલ્ડ સેફ્ટી એવોર્ડ મળ્યો છે. ડિસ્પોઝલ સિરીંજના શોધક ન્યુઝીલેન્ડના કોલિન મર્ડોકનું નિધન.
• 2010 - આંધ્રપ્રદેશના શ્રી હરિકોટા સ્પેસ સેન્ટરમાંથી ન્યુ જનરેશનના ઉચ્ચ ક્ષમતાના અવાજવાળા રોકેટનું ફ્લાઇટ પરીક્ષણ સફળ રહ્યું હતું. ISRO દ્વારા વિકસિત ત્રણ ટનની લોડ વહન ક્ષમતા ધરાવતું આ રોકેટ સ્વદેશી રોકેટમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી વજનદાર રોકેટ હતું. તેમાં એર બ્રીથિંગ ટેક્નોલોજી સાથે સ્ક્રેમજેટ એન્જિન મોડ્યુલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
• 2010 - ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે નાર્કો એનાલિસિસ, બ્રેઈન મેપિંગ અથવા પોલીગ્રાફ ટેસ્ટ જેવી તપાસને વ્યક્તિના સંવિધાનમાં પ્રાપ્ત સ્વ-અપરાધમાંથી મુક્તિ અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાના મૂળભૂત અધિકારના ઉલ્લંઘન તરીકે ફગાવી દીધા હતા. રાજસ્થાન સરકાર ગુર્જરોને તાત્કાલિક 1 ટકા અનામત આપવા અને 4 ટકાનો બેકલોગ રાખવા સંમત થયા બાદ ગુર્જરોએ આંદોલન સમાપ્ત કર્યું. ઈન્દિરા ગાંધી નેશનલ ઓપન યુનિવર્સિટી (IGNOU) એ તમામ અભ્યાસક્રમોમાં સેક્સ વર્કર અને તેમના આશ્રિતો માટે ફી માફીની જાહેરાત કરી છે.
• 2017 - ISRO એ દક્ષિણ એશિયા ઉપગ્રહ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યો.
• 2021 - મમતા બેનર્જી ત્રીજી વખત બંગાળના મુખ્યમંત્રી બન્યા.

આ પણ વાંચોઃ 4 મેનો ઇતિહાસ : ટીપુ સુલતાનનું અવસાન થયુ, કોલ માઇનર્સ ડે

બુદ્ધ પૂર્ણિમા

આજે બુદ્ધ પૂર્ણિમા છે. બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક અને પ્રચારક ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ ઇ.સ. પુર્વે 563માં જન્મ નેપાળમાં આવેલા કપિલવસ્તુ નગરીમાં શાક્ય ક્ષત્રિય પરિવારમાં થયો હતો. તેમનો જન્મ વૈશાખ મહિનાની પુનમ તિથિના રોજ થયો હતો. આ વખતે આ તિથિ 5 મે, 2023ના રોજ છે. આથી આજે ભારત, જાપાન સહિત દુનિયામાં બુદ્ધ પૂર્ણિમાની ઉજવણી કરવામાં આવશે. બુદ્ધ પૂર્ણિમાને બુદ્ધ જયંતિ કે બુદ્ધ દિવસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

જન્મ સમયે તેમનું નામ સિદ્ધાર્થ હતું. તેમના પિતાનું નામ રાજા શુદ્ધોધન અને રાણી મહામાયા તેમના માતા હતા. જન્મના કેટલાક દિવસો બાદ માતાનું અવસાન થતાં તેમનો ઉછેર તેમની માસી ગૌતમીએ કર્યો હતો. આથી તેને લોકોએ ગૌતમ કહીને બોલાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. ગૌતમ બુદ્ધ ૮૦ વર્ષ જીવ્યા હતા. ગૌતમ બુદ્ધને શાક્યમુનિ પણ કહેવાય છે.

આ પણ વાંચોઃ 3 મેનો ઇતિહાસ : વર્લ્ડ પ્રેસ ફીડમ ડે – મીડિયા સમાજનો અરીસો છે

પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓની જન્મજયંતિ

• સમરેશ જંગ (1970) - ભારતના પ્રખ્યાત શૂટર.
• ગુલશન કુમાર (1956) - પ્રખ્યાત નિર્માતા-નિર્દેશક અને ઉદ્યોગપતિ હતા.
• મનોહર લાલ ખટ્ટર (1954) - હરિયાણાના વર્તમાન મુખ્યમંત્રી અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા.
• મેજર હોશિયાર સિંહ (1937) - પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત ભારતીય સૈનિક.
• નરિન્દર નાથ વોહરા (1936) - વ્યવસાયિક અધિકારી અને ભૂતપૂર્વ વહીવટી સેવા અધિકારી (IAS).
• આબિદ સુરતી (1935)- રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતા અને હિન્દી-ગુજરાતી લેખક.
• અબ્દુલ હમીદ કૈસર (1929) - ભારતના પ્રખ્યાત ક્રાંતિકારી હતા.
• જ્ઞાની ઝૈલ સિંહ (1916)- ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ હતા.
• પ્રિતિલતા વાડેદાર (1911) - બંગાળના રાષ્ટ્રવાદી ક્રાંતિકારી હતા.
• અવિનાશલિંગમ ચેટ્ટિયાર (1903)- ગાંધીવાદી નેતાઓ, રાજકારણી અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા.
• કાર્લ માર્ક્સ (1818) - જર્મનીના પ્રખ્યાત ફિલોસોફર, અર્થશાસ્ત્રી અને વૈજ્ઞાનિક.

આ પણ વાંચોઃ 2 મેનો ઇતિહાસ : વિશ્વ અસ્થમા દિવસ – શ્વાસોશ્વાસની બીમારી વિશે જાગૃતિની જરૂર

પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓની પૃણ્યતિથિ

• લીલા સેઠ (2017) - ભારતમાં હાઈકોર્ટના પ્રથમ મહિલા જજ હતા.
• નૌશાદ અલી (2006) - પ્રખ્યાત ફિલ્મ સંગીતકાર.
• ગોરખ પ્રસાદ (1961) - ગણિતશાસ્ત્રી, હિન્દી જ્ઞાનકોશના સંપાદક અને હિન્દીમાં વૈજ્ઞાનિક સાહિત્યના બહુ-પ્રતિભાશાળી લેખક.
• આર. કે. સન્મુખમ ચેટ્ટી (1953) - રાજકારણી અને સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ નાણાં પ્રધાન હતા.
• નેપોલિયન બોનાપાર્ટ (1821)- ફ્રેન્ચ લશ્કરી અધિકારી અને રાજકીય નેતા હતા.

આ પણ વાંચોઃ 1 મેનો ઇતિહાસ : ગુજરાત સ્થાપના દિવસ, મહારાષ્ટ્ર દિન અને આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ