Mahashivratri 2026: ફક્ત ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વિદેશમાં પણ છે 5 પ્રાચીન શિવ મંદિર, એક મંદિર પાકિસ્તાનમાં

Mahashivratri 2026: મહાશિવરાત્રીનો તહેવાર હિન્દુઓ માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. આ દિવસે ભોલે બાબાના ભક્તો ઉપવાસ રાખે છે અને મંદિરોમાં શિવલિંગને પ્રસન્ન કરવા માટે જળ અર્પણ કરે છે. ભગવાન શિવમાં સાચી શ્રદ્ધા કોઈપણ દેશ કે સરહદની સીમાઓથી આગળ છે. વિશ્વભરમાં અસંખ્ય શિવ મંદિરો આનો જીવંત પુરાવો છે. આ મંદિરોનું મહત્વ ફક્ત ધાર્મિક માન્યતાઓ સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો સુધી પણ છે જે લાખો ભક્તોની અતૂટ શ્રદ્ધાને બાંધી રાખે છે.

1. પશુપતિનાથ મંદિર (કાઠમંડુ, નેપાળ)

આ મંદિરને વિશ્વના 275 "પાડલ પેત્ર સ્થલમ" (શિવના સૌથી પવિત્ર સ્થળો) માંનું એક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર જો ભારતના 12 જ્યોતિર્લિંગોને શરીર માનવામાં આવે છે, તો પશુપતિનાથને તે શરીરનું 'માથું' માનવામાં આવે છે. જ્યોતિર્લિંગની યાત્રા તેની મુલાકાત લીધા વિના અધૂરી માનવામાં આવે છે. બાગમતી નદીના કિનારે આવેલું આ મંદિર શિવના પ્રાણી સ્વરૂપના નિવાસસ્થાનનું સ્થળ હોવાનું કહેવાય છે, તેથી તેને 'પશુપતિ' પ્રાણીઓના ભગવાન નામ આપવામાં આવ્યું છે.

2. કટાસ રાજ મંદિર (ચકવાલ, પાકિસ્તાન)

આ મંદિર ભગવાન શિવના પ્રેમ અને વિરહનું પ્રતીક છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર જ્યારે સતી આત્મદાહ પછી શિવથી અલગ થઈ ગઈ ત્યારે ભગવાન શિવ એટલા રડ્યા કે તેમના આંસુઓથી બે તળાવ બની ગયા. એક રાજસ્થાનના પુષ્કરમાં છે અને બીજું અહીં કટાસ રાજ, પાકિસ્તાનમાં છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પાંડવો પણ તેમના વનવાસ દરમિયાન અહીં રોકાયા હતા અને અહીં પ્રખ્યાત "યક્ષ પ્રશ્ન"નો જવાબ આપ્યો હતો.

3. મુન્નેશ્વરમ મંદિર (ચિલાવ, શ્રીલંકા)

આ મંદિરનો રામાયણ કાળ સાથે સીધો સંબંધ છે. રાવણના વધ પછી ભગવાન રામ પર એક બ્રાહ્મણની હત્યા કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. દંતકથા અનુસાર આ જ સ્થળે શિવની પૂજા કર્યા પછી ભગવાન રામ તે પાપમાંથી મુક્ત થયા હતા. તે શ્રીલંકાના "પંચ ઈશ્વરમ" (પાંચ મુખ્ય શિવ મંદિરો) માંથી એક છે.

શિવલિંગ પર ભૂલથી પણ આ 5 વસ્તુઓ ના ચઢાવો, મહાશિવરાત્રી પર ખાસ ધ્યાન રાખવું

4. પ્રમ્બાનન મંદિર (જાવા, ઇન્ડોનેશિયા)

પ્રમ્બાનન એ ઇન્ડોનેશિયાના જાવામાં સ્થિત 9મી સદીનું એક વિશાળ હિન્દુ મંદિર સંકુલ છે, જે દેવતાઓ શિવ, વિષ્ણુ અને બ્રહ્મા (ત્રિમૂર્તિ) ને સમર્પિત છે. આ મંદિરને "ત્રિમૂર્તિ" મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, પરંતુ તેનું મુખ્ય આકર્ષણ મધ્યમાં આવેલું શિવ મંદિર છે. યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના સૌથી મોટા હિન્દુ મંદિરોમાંનું એક છે, જે તેના 47-મીટર ઊંચા મીનારા (કાંડી) અને રામાયણ કોતરણી માટે પ્રખ્યાત છે. સંજય વંશના રકાઈ પિકાટન દ્વારા બાંધવામાં આવેલ આ મંદિર તે સમયના રાજાઓની શિવમાં અતૂટ શ્રદ્ધાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મંદિરની સ્થાપત્ય ભવ્યતા તેની દિવાલો પરના પથ્થરની કોતરણી સાથે રામાયણની સમગ્ર વાર્તાનું વર્ણન કરે છે, જે આજે પણ ત્યાંના મુસ્લિમ બહુમતી સમુદાયની સંસ્કૃતિનો એક ભાગ છે.

5. ગંગા તલાઓ/ગ્રાન્ડ બાસિન (મોરિશિયસ)

આ મંદિર ભારતીય ડાયસ્પોરાના તેમના મૂળ અને શ્રદ્ધાને જાળવવાના નિર્ધારનું પ્રતીક છે. 19મી સદીમાં જ્યારે ભારતીય મજૂરો મોરેશિયસ ગયા, ત્યારે તેઓ પોતાની સંસ્કૃતિ સાથે લાવ્યા. તેઓ આ તળાવને ગંગાનું સ્વરૂપ માનતા હતા અને અહીં મહાદેવની સ્થાપના કરતા હતા. આજે આ હિંદ મહાસાગર ટાપુ પર રહેતા હિન્દુઓ માટે તે સૌથી પવિત્ર સ્થળ છે, જ્યાં લાખો લોકો મહાશિવરાત્રી પર પગપાળા યાત્રા કરે છે.