700 પ્રજાતિઓ સાથે, ગ્રુપ અમદાવાદની આ સાઇટને જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન તરીકે રજૂ કરે છે

રીતુ શર્મા : વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિની 700 થી વધુ દસ્તાવેજીકૃત પ્રજાતિઓ સાથે - કેટલીક લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓ સહિત - ઉત્તર અમદાવાદ તરફની 77-હેક્ટરની જગ્યાને નાગરિકોના જૂથ દ્વારા જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન તરીકે પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે.

નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ નજીક કોટેશ્વર ગામ અને ભાટ વચ્ચે સ્થિત, નાગરિકોના જૂથ દ્વારા સ્થળને 'કોટેશ્વર જંગલ બાયોડાયવર્સિટી પાર્ક' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે.

જૂથમાં આર્કિટેક્ટ્સ, શહેરી આયોજકો, પશુપાલકો, લેન્ડસ્કેપ આર્કિટેક્ટ અને ઇકોલોજીસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્થળ સાબરમતી નદીની ઐતિહાસિક, સુકાઈ ગયેલી ચેનલોનો છેલ્લો અવશેષ હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે, જે અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે વ્યાપકપણે જોવા મળે છે.

"ગુજરાતના આ ભાગની પ્રાકૃતિક, ઐતિહાસિક ટોપોગ્રાફીનો મહત્વનો અવશેષ હોવા ઉપરાંત, તેની પાસે નોંધપાત્ર વારસો મૂલ્ય છે, જે આપણને ભૂતકાળના શહેરને સમજવા માટે સક્ષમ બનાવે છે." ટ્રસ્ટ લાઇબ્રેરી એન્ડ બોટનિકલ ગાર્ડન્સ કોટેશ્વરના કન્સલ્ટન્ટ એડમિનિસ્ટ્રેટર એની બલરામે ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસને જણાવ્યું હતું કે, બલરામ છેલ્લા બે વર્ષથી વિસ્તારની ઓળખ અને દસ્તાવેજીકરણના અભિયાનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.

કેશવ વર્મા - સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનના અધ્યક્ષ અને આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા રચવામાં આવેલી શહેરી આયોજનકારોની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિના વડા - સાથે જૂથના સભ્યોમાંના એક છે.

બલરામાએ વિગતો પર વિસ્તૃત કરતા કહ્યું, આ સાઇટ અમદાવાદના મોટાભાગના અન્ય બોટનિક ગાર્ડન અથવા ઉદ્યાનો અને શહેરી જંગલોથી કેવી રીતે અલગ છે? "તે અત્યાધિક મોસમી છે, અન્ય ઉદ્યાનોથી વિપરીત, અહીં તમને મોટાભાગે એક પ્રકારની વનસ્પતિ જોવા મળશે. ઉદ્યાનો અને નવા શહેરી જંગલોના વૃક્ષારોપણથી વિપરીત, સૂચિત સ્થળની વનસ્પતિ ઇકોલોજી સહ-નિર્ભરતા અને સ્વયંભૂ બનતા સંયોજનો દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે."

ઉદાહરણો આપતાં, બલરામે અમુક પ્રજાતિઓ વચ્ચેના ચોક્કસ સંબંધોને પ્રકાશિત કર્યા, જે જીવન ચક્રના આવશ્યક ઘટકો તરીકે જોવામાં આવ્યા હતા. "ઉદાહરણ તરીકે, જેકોબીન કોયલના વ્યવહારને લો, જે જંગલ બબડનારાઓના માળાને પરોપજીવી બનાવે છે. જો એક પ્રજાતિને દૂર કરવામાં આવે, તો આખું પિરામિડ તૂટી જાય છે, આજ કારણ છે કે, આપણા ઉગાડવામાં આવેલા બગીચાઓ સમાન જૈવવિવિધતા પ્રદાન કરતા નથી."

આ શુષ્ક લેન્ડસ્કેપ ઉપરાંત, ગ્રુપે પૂર્વ બાજુએ નવા વિકસિત વેટલેન્ડ વિસ્તારની પણ ઓળખ કરી છે. પ્રવાહ - જે એક સમયે મોસમી હતો - હવે ડ્રેનેજ સહિત પાણીના સ્થાનિક સ્ત્રોતો દ્વારા આપવામાં આવે છે.

"તે સરોગેટ વેટલેન્ડ તરીકે કામ કરે છે અને તે ઘણી મૂલ્યવાન પ્રજાતિઓ, ખાસ કરીને પક્ષીઓનું ઘર છે. વિકાસ અને વિકાસશીલ રસ્તાઓને કારણે, નાળાની સાથે પશ્ચિમમાં બીજી નવી વિકસિત વેટલેન્ડ, છીછરી છે અને વિવિધ જાતિઓને સમર્થન આપે છે, જૂથના અન્ય સભ્ય, કેથરીન દેસાઈ, CEPT યુનિવર્સિટીના ફેકલ્ટીના સહાયક આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર, રેખાંકિત. તેમણે બલરામ સાથે સાઈટ પર એક અહેવાલ સહ-લેખન કર્યું છે.

આ સ્થળ પર અત્યાર સુધી ઓળખવામાં આવેલી સૌથી મહત્વની પ્રજાતિઓ પ્રાચ્ય ડાર્ટર, નજીકની જોખમી પ્રજાતિઓ હેઠળની રેડ સેન્ડ બોઆ, સંવેદનશીલ પ્રજાતિઓ જેવી સ્ટાર કાચબો અને ડેનાઇડ એગફ્લાય, નાના ભારતીય નોળિયા, ચેકર્ડ કીલબેક, સ્પેક્ટેડ કોબ્રા અને રસેલ વાઇપર, ભારતીય હેજહોગ છે, જેમની સંખ્યા ઝડપથી ઘટી રહી, અને બ્લેક પેનન્ટ - પ્રજાતિઓ જે ગુજરાતમાં નવી માનવામાં આવે છે.

આ સ્થળને જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન તરીકે વિકસાવવા માટે, બલરામ અને કેથરીન બંનેનો સુઝાવ છે કે, જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન અમદાવાદની પ્રતિષ્ઠા એક પ્રીમિયમ પ્રવાસન સ્થળ તરીકે સીલ કરી દેશે અને 2036 ઓલિમ્પિક ગેમ્સ માટે તેની બિડ માટેના સ્થળ તરીકે સંપત્તિ હશે.

"ઓલિમ્પિક બિડનું એક મહત્વનું પાસું ગ્રીન સ્પેસ અને જૈવવિવિધતા માટે પ્રતિબદ્ધતા છે. લંડનમાં 2012ના સફળ ઓલિમ્પિકનું ઉદાહરણ લેતા, ઓલિમ્પિક બિડના ભાગ રૂપે ગ્રીન સ્પેસ એથ્લેટ્સની તાલીમ અને ઇવેન્ટ્સ માટે એક સંપત્તિ બની શકે છે. આનું ઉદાહરણ ટોક્યોમાં યોયોગી પાર્ક છે. તે બેકેટમાં ફિટ થવા માટે આપણે આવા પ્રોજેક્ટ્સની જરૂર છે.

આ પણ વાંચો - ગુજરાત હાઈકોર્ટે 40 ન્યાયાધિશોનું પ્રમોશન રદ કર્યું, જસ્ટિસ એચએચ વર્માનું પ્રમોશન યથાવત

સાવધાનીના સ્વર પર, જૂથ માને છે કે જો દરખાસ્તને ટૂંક સમયમાં સંબોધવામાં નહીં કરવામાં આવે, તો સાઇટ ખોવાઈ જશે. બલરામે કહ્યું, "આ સાઇટ પહેલેથી જ એક અનૌપચારિક જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન તરીકે સેવા આપે છે. અમે સરકારના ધ્યાન પર લાવવા માંગીએ છીએ કે, તમારી પાસે મિલકત છે, તેથી તમે તેની સાથે શું કરો છો તેની કાળજી રાખો. ખંડેરોને એક સમાવિષ્ટ જગ્યા તરીકે વિકસાવવામાં આવશે."