Eye Health Tips: આંખની રોશની નબળી પડી રહી છે? જાણો આયુર્વેદિક ડોક્ટર પાસેથી આંખ સ્વસ્થ રાખવાની શ્રેષ્ઠ રીતો

Eye Health Tips: આંખ આપણા શરીરનું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેના વિના, આપણે ન તો વિશ્વને જોઈ શકીએ છીએ અને ન તો રોજિંદા કાર્યો યોગ્ય રીતે કરી શકીએ છીએ. આજના ઝડપી જીવનમાં મોબાઇલ, ટીવી, લેપટોપનો વધુ પડતો ઉપયોગ, ખોટો આહાર અને ઊંઘનો અભાવ આંખોના સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર કરી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે આજકાલ આંખમાં બળતરા થવી, થાક, ઝાંખું દેખાવું અને રોશની ઓછી થવા જેવી સમસ્યાઓ નાની ઉંમરે સામાન્ય બની ગઈ છે. 

આયુર્વેદ માને છે કે આંખો માત્ર જોવાનું સાધન નથી, પરંતુ આપણી તીક્ષ્ણતા, બુદ્ધિ અને એકંદર સ્વાસ્થ્યની નિશાની પણ છે. તેથી, આંખની સંભાળ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આયુર્વેદમાં આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માટે ઘણા ઉપાયોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જે આડઅસરો વગર લાભ આપે છે. તો ચાલો જાણીએ હરિયાણાના સિરસામાં સ્થિત રામહંસ ચેરિટેબલ હોસ્પિટલના આયુર્વેદિક ડો.શ્રેય શર્મા પાસેથી આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માટે આયુર્વેદિક દવા વિશે.

આંખની સમસ્યા કેમ વધી રહી છે?

આયુર્વેદિક ડો.શ્રેય શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, આજના સમયમાં આંખની સમસ્યાઓ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ નબળી જીવનશૈલી છે. મોડી રાત સુધી જાગવું, કલાકો સુધી ટીવી મોબાઇલ જેવા ઉપકરણો જોવા, ઓછું પાણી પીવું અને જંક ફૂડનું વધુ સેવન કરવાથી આંખો નબળી પડી જાય છે. આયુર્વેદ અનુસાર શરીરમાં પિત્ત દોષ વધવાને કારણે આંખમાં બળતરા, લાલાશ, શુષ્કતા, દુખાવો અને થાક જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, આયુર્વેદિક ઉપચારો પિત્તને સંતુલિત કરીને આંખોને કુદરતી રીતે સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.

આંખ સ્વસ્થ રાખવાની રીત

નસ્ય

નસ્ય એ પંચકર્મની એક મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. આમાં ઔષધીય તેલ અથવા ઘી નાક દ્વારા રેડવામાં આવે છે. આયુર્વેદ અનુસાર નાકને માથાનું દરવાજો માનવામાં આવે છે. નિયમિત નસ્ય કરવાથી આંખનો થાક ઓછો થાય છે, તેજ વધે છે અને આંખ શુષ્ક જેવી સમસ્યાઓમાં રાહત મળે છે. આ સિવાય તે માથાનો દુખાવો અને માનસિક તણાવ ઘટાડવામાં પણ મદદગાર છે. જો કે, નસ્ય હંમેશા આયુર્વેદિક નિષ્ણાતની સલાહથી કરવું જોઈએ.

નેત્ર શેક

નેત્ર શેક આંખોને આરામ આપવાની એક સરળ અને અસરકારક રીત છે. તેમાં જડીબુટ્ટીઓમાંથી તૈયાર કરેલો ઉકાળો આંખો પર હલકી ધારમાં રેડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા આંખોને ઠંડક આપે છે અને પિત્ત દોષને શાંત કરે છે. આંખમાં બળતરા, લાલાશ અથવા વધુ પડતો થાક અનુભવતા લોકો માટે નસ્ય ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. આનાથી આંખો તાજગી અનુભવે છે અને દ્રષ્ટિ સાફ થાય છે.

આંજન

આયુર્વેદમાં આંજન એટલે કે ઔષધીય કાજલનું વિશેષ મહત્વ છે. આંજન લગાવવાથી આંખો સાફ થાય છે અને કફ દોષ દૂર થાય છે. તેનાથી આંખોની રોશની વધે છે અને આંખો ચમકતી રહે છે. પરંતુ ધ્યાનમાં રાખો કે બજારમાં વેચાતા કેમિકલયુક્ત આંજન હાનિકારક હોઈ શકે છે. તેથી, ડોક્ટરની સલાહ સાથે જ આયુર્વેદિક આંજનનો ઉપયોગ કરો.

બિદાલક

બિદાલક એક આયુર્વેદિક પ્રક્રિયા છે જેમાં ઔષધીય પેસ્ટ આંખોની આસપાસ લગાવવામાં આવે છે, જ્યારે આંખો બંધ રહે છે. આ ઉપાય આંખોના સોજા, બળતરા અને દુખાવો ઘટાડવામાં ખૂબ અસરકારક છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન જોવાથી થાકેલી આંખોને બિડાલકથી ઘણો આરામ મળે છે અને આંખો ઠંડી લાગે છે.

નેત્ર સ્નાન

આયુર્વેદમાં આંખોની નિયમિત સાફ કરવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સવારે ઠંડા પાણી અથવા ત્રિફળા મિશ્રિત પાણીથી આંખો ધોવી ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. આ આંખોમાં જમા થયેલી ધૂળ અને માટીને સાફ કરે છે, તાજગી જાળવી રાખે છે અને ચેપનું જોખમ ઘટાડે છે.

પુરતું પાણી પીવું

શરીરમાં પાણીના અભાવની અસર સૌ પ્રથમ આંખો પર જોવા મળે છે. આંખોમાં શુષ્કતા અને બળતરા થાય છે. આયુર્વેદ અનુસાર, દરરોજ પૂરતું પાણી પીવાથી પિત્ત સંતુલિત રહે છે અને આંખની પેશીઓને યોગ્ય પોષણ મળે છે. આખો દિવસ થોડું પાણી પીવું આંખના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

નિષ્કર્ષ

જો આયુર્વેદમાં ઉલ્લેખિત આ ઉપાયોને યોગ્ય રીતે અને નિયમિતપણે અપનાવવામાં આવે તો આંખોની રોશની લાંબા સમય સુધી તેજસ્વી રહી શકે છે અને આંખો સ્વસ્થ રહી શકે છે. બદલાતી જીવનશૈલીમાં, આંખોની અવગણના કરવી જબરજસ્ત હોઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો | ચા બનાવતી વખતે આ ભૂલ ન કરવી, આ રીતે પીવાથી સ્વાસ્થ્યને નુકસાન નહીં થાય, ડોક્ટરે જણાવી સાચી રીત

Disclaimer : આ લેખમાં આપેલી જાણકારી માત્ર સામાન્ય માહિતી છે. કોઈપણ પ્રકારના આરોગ્યમાં ફેરફાર અથવા આહારમાં ફેરફાર કરતા પહેલા તમારા ડૉક્ટર કે નિષ્ણાંતની સલાહ લેવી.